InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Het gebruik van de apostrof in het Nederlands

Het gebruik van de apostrof in het Nederlands

In de Nederlandse taal wordt soms een apostrof ( ' ) gebruikt. Hier worden vaak fouten mee gemaakt. Vooral bij woorden die een bezit aanduiden, wordt er vaak onnodig een apostrof geschreven. Maar ook in veel andere gevallen is het veel mensen niet duidelijk hoe en wanneer dit teken gebruikt wordt. In dit artikel vindt u alle regels voor een correct gebruik van de apostrof.

De regels voor het gebruik van de apostrof kunnen in vijf categorieën worden verdeeld

  1. Meervoud
  2. Bezit
  3. Verkleinwoorden
  4. Afleidingen cijfer- en letterwoorden
  5. Weglating woorddelen

1. Regels voor het meervoud

Substantieven die eindigen op een -a, -e*, -i, -o, -u of y, met daarvóór een medeklinker krijgen in het meervoud ‘s. Dit wordt gedaan om de uitspraak te behouden.
* met -e wordt een heldere -e bedoeld, dus bij woorden eindigend op een stomme -e wordt geen apostrof gebruikt. Ook bij wordt er geen apostrof gebruikt.

Medeklinker = b, c, d, f……..w, x, z
Substantief (zelfstandig naamwoord) = een ding, mens of dier. Je kunt er ‘de’, ‘ het’ of ‘een’ voor zetten
Stomme e: een e die uitgesproken wordt als een donkere u (ook wel korte u genoemd), zoals in put, klus, en druk. Een stomme e heeft nooit de nadruk
  • Pizza - pizza’s
  • Ave - ave’s (maar: horloge - horloges, en café - cafés)
  • Ski - ski’s
  • Foto - foto’s
  • Menu - menu’s
  • Baby – baby’s

2. Regels voor het aanduiden van bezit

Bij de meeste woorden wordt er een -s toegevoegd om aan te geven dat het om bezit gaat.
  • Marks auto (de auto van Mark)
  • Nederlands inwoners (de inwoners van Nederland)
  • Jokes vrienden (de vrienden van Joke)
In deze gevallen wordt er géén apostrof gebruikt!

Bij woorden die eindigen op sisklank (-s, -sch, -x, -z) wordt er geen -s toegevoegd, maar in plaats daarvan een apostrof aan het eind van het woord.
  • Frits’ auto (de auto van Frits)
  • Den Bosch’ inwoners (de inwoners van Den Bosch)
  • Felix’ vrienden (de vrienden van Felix)
  • Meneer Gomez’ huis (het huis van meneer Gomez)

3. Regels voor verkleinwoorden

De apostrof wordt alleen gebruikt bij verkleinwoorden van woorden die eindigen op -y met daarvóór een medeklinker.
  • Baby – baby’tje
  • Pony – pony’tje

4. Regels voor afleidingen van cijfer- en letterwoorden

De apostrof wordt gebruikt voor cijfer- en letterwoorden met een achtervoegsel, als verkleinwoord en voor het meervoud.
  • A4’tje (een blad papier van A4-formaat)
  • BN’er (bekende Nederlander)
  • Pc’s (personal computers)
  • 65+’er (iemand die ouder is dan 65 jaar)

5. Regels voor het weglaten van letters en woorddelen

Soms worden er delen van een woord of een letter weggelaten. Dit wordt vaak gedaan om een woord korter te maken, of omdat in de spreektaal de letters niet worden uitgesproken. De apostrof wordt geschreven op de plaats van de ontbrekende letters.
  • ’s Morgens (komt van het ouderwetse ‘des morgens’). Let op, de apostrof komt vóór de –s!
  • A’dam (Amsterdam)
  • Z’n (zijn, als bezittelijk voornaamwoord)
  • M’n (mijn)
  • ’s Gravenhage (komt van ‘des Gravenhage’, Den Haag)
  • Zo’n (komt van ‘zo een’)
© 2008 - 2019 Doeldertje, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Franse grammatica: het bezittelijk voornaamwoordVaak hoor je mensen zeggen: "Ik vind Frans een schitterende taal, maar ik heb het nooit begrepen". Hierdoor hebben veel…
Weglating, vervanging en aanspreking in de Nederlandse taalWeglating, vervanging en aanspreking in de Nederlandse taalIn de Nederlandse taal worden veel stijlfiguren gebruikt. In dit artikel gaat het over weglatingen, vervangingen en aans…
Wanneer gebruik ik 'hun', 'hen' of 'ze'?Taalgebruik en spelling blijft voor veel Nederlanders een heikel punt. Vooral het verschil tussen 'hun', 'hen', maar ook…
Het juist gebruik van interpunctie in het EngelsHet juist gebruik van interpunctie in het EngelsHet gebruik van leestekens, ook wel interpunctie genoemd, is in het Engels anders dan in het Nederlands. Interpunctie is…
Interpunctie, het gebruik van leestekensInterpunctie is het gebruik van leestekens in een tekst. Hieronder verstaan we o.a. komma’s, punten en aanhalingstekens.…
Bronnen en referenties
  • Woordenlijst Nederlandse taal, samengesteld door het instituut voor Nederlandse lexicologie, 1995 Fontein, A.M., & Pescher-ter Meer, A., (2004). Nederlandse grammatica voor anderstaligen

Reageer op het artikel "Het gebruik van de apostrof in het Nederlands"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Maaike, 20-12-2013 07:46 #3
De apostrof tussen haakjes is goed, staat geen enkele kant op. Ik heb het even uitvergroot maar dit is zoals het teken op de computer wordt gezet. Wellicht heeft degene die reageert het in vroegere jaren op school anders geleerd, maar op je computer kan het teken alleen recht naar beneden worden weergegeven.

De accenten aigu en grave wijzen wel een bepaalde kant op en dat kan op je computer alleen door de juiste toets te gebruiken en daarna de bijbehorende letter in te drukken. Wellicht anders dan in de klas aangeleerd, maar wel zoals het op een computer werkt.

Over de naam: ach, er zijn zoveel woorden met onduidelijke betekenis maar op zich vind ik het goed om het beestje bij zijn naam te noemen. Afkappingsteken… nou ja, misschien hangend streepje of enkel aanhalingsteken ook al is dit in andere context. het gaat wel om hetzelfde streepje qua uiterlijk.

Doeldertje (infoteur), 22-09-2009 18:44 #2
1. Ik zal eens kijken of ik dit kan veranderen.

2. Het woord 'afkappingsteken' wordt maar zelden gebruikt door Nederlanders. Ik denk dat maar weinig Nederlanders dit woord kennen, dus ik betwijfel ten zeerste of dit duidelijker is voor iedereen.

Apostrof is een officieel Nederlands woord, dat zoals veel andere Nederlandse woorden oorspronkelijk uit een andere taal komt. Vindt u het ook opschepperij als iemand over een toilet praat, of een pantalon?

Fons, 17-09-2009 12:52 #1
1. In de bovenste zin wordt achter het woord apostrof tussen de haakjes een verkeerd leesteken afgebeeld. Het wijst naar de verkeerde richting.
2. De gemiddelde Nederlander schept graag op door het gebruik van vreemde woorden. Het blijft pure opschepperij als er een goed Nederlands woord voor bestaat. Waarom kan apostrof dus niet gewoon afkappingsteken heten? Dat is bovendien voor iedereen veel duidelijker.

Infoteur: Doeldertje
Laatste update: 23-09-2009
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 3
Schrijf mee!