Verkleinwoorden in het Nederlands

De Nederlanders staan erom bekend dat ze vaak verkleinwoorden gebruiken. Voor buitenlanders is dit vaak grappig. Alles is klein in Nederland! Hoewel verkleinwoorden vrijwel altijd eindigen met –je, verschilt de spelling van de toevoeging per woord. Vaak worden er nog letters toegevoegd. In dit artikel worden de regels voor het gebruik en de spelling van verkleinwoorden uitgelegd.

Verkleinwoorden (diminutieven) in het Nederlands

Verkleinwoorden worden in het Nederlands bijna alleen gebruikt voor substantieven (zelfstandige naamwoorden), en krijgen altijd ‘het’ als artikel (lidwoord). Er zijn echter een paar niet-substantieven die verkleinwoorden hebben. Deze staan onderaan dit artikel beschreven.

Substantief = een ding, mens of dier. Je kunt er ‘de’, ‘ het’ of ‘een’ voor zetten

Veel woorden krijgen –je als uitgang. Maar vaak wordt er één of meer letters toegevoegd aan de uitgang

De woorden die niet onder één van de hier beschreven categorieën vallen krijgen –je als uitgang

Het hok- het hokje
Het huis - het huisje
De staaf - het staafje
De boot - het bootje
Het apparaat - het apparaatje

Woorden die –tje krijgen als uitgang

Woorden die eindigen op -e, -ou, -ie, -ei, -eu en -ee

De dame – het dametje
De kou – het koutje
De kolibrie – het kolibrietje
De wei – het weitje
De reu – het reutje
De slee – het sleetje

Woorden die eindigen op -a, -o, -u en -é
Bij deze woorden verdubbelt de klinker!

De opa – het opaatje
De auto – het autootje
Het menu – het menuutje
Het café – het cafeetje

Woorden die eindigen op -i
Bij deze woorden verandert de -i in -ie

De ski – het skietje

Woorden die eindigen op -y
Bij deze woorden komt er een apostrof ( ‘ ) tussen het substantief en de uitgang -tje

De baby – het baby’tje

Woorden die eindigen op een -l, -n of -r, met daarvóór een dubbele klinker

De schaal – het schaaltje
De pompoen – het pompoentje
De schuur – het schuurtje

Woorden op -el, -er, -en en -or waarvan de nadruk niet ligt op de laatste lettergreep
Nadruk (klemtoon) = het deel van een woord waar de nadruk op ligt, wordt duidelijker uitgesproken, meestal wat hoger van toon.

De koker – het kokertje
De spatel – het spateltje
De molen – het molentje
De transformator – het transformatortje

Woorden die eindigen op een -w

De leeuw – het leeuwtje
De duw – het duwtje

Woorden die -etje krijgen als uitgang

Woorden die eindigen op de letters -l, -m, -n, -ng, en -r, met daarvóór een enkele klinker, met de nadruk op de laatste lettergreep. Dit geldt ook voor woorden met maar één lettergreep

De pil – het pilletje
De bom – het bommetje
Het ding – het dingetje
Het kanon – het kanonnetje
De voorsprong – het voorsprongetje
De ster – het sterretje

De volgende woorden krijgen ook -etje als uitgang

De krab – het krabbetje
De slab – het slabbetje
De brug – het bruggetje
De vlag – het vlaggetje
De weg – het weggetje
De kip – het kippetje
De pop – het poppetje

Woorden die -pje krijgen als uitgang

Woorden die eindigen op een -m, met daarvóór een dubbele klinker

De riem – het riempje
De bloem – het bloempje
De stroom – het stroompje

Woorden die eindigen op -lm of -rm

De vorm – het vormpje
De helm – het helmpje

Woorden die eindigen op -em en -um, waarvan de nadruk niet ligt op de laatste lettergreep

De modem – het modempje
Het museum – het museumpje

Woorden die –kje krijgen als uitgang.
Veel woorden die eindigen op -ing, waarvan de nadruk niet ligt op de laatste lettergreep
De -g aan het eind valt weg in deze gevallen!

De leuning – het leuninkje
De paling – het palinkje

Hierop zijn enkele uitzonderingen

De leerling - het leerlingetje
De wandeling – het wandelingetje
De rekening – her rekeningetje

Uitzonderingen op de spellingsregels voor verkleinwoorden

Bij sommige woorden verdubbelt de klinker van de laatste lettergreep

Het blad – het blaadje
Het gat – het gaatje
Het glas – het glaasje
Het pad – het paadje
De staf – het staafje
het vat – het vaatje

Niet-substantieven als verkleinwoord

Deze woorden hebben als uitgang -jes, verder volgen ze de hiervoor beschreven spellingsregels voor verkleinwoorden

Even – eventjes
Straks – strakjes
Twee – met z’n tweetjes
Los – losjes
Warm – warmpjes
Net – netjes