InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Wanneer komt er een -e achter een bijvoeglijk naamwoord?

Wanneer komt er een -e achter een bijvoeglijk naamwoord?

Adjectieven (bijvoeglijke naamwoorden) die vóór een substantief (zelfstandig naamwoord) staan krijgen in bepaalde gevallen een -e aan het eind. In dit artikel staan de regels voor de -e beschreven. Verder wordt uitgelegd in welke gevallen de regels niet opgaan.
  • Adjectief = een woord dat iets zegt over een substantief.
  • Substantief = een ding, mens of dier. Je kunt er ‘de’, ‘ het’ of ‘een’ voor zetten.

Als een adjectief vóór een substantief (zelfstandig naamwoord) in een zin staat, komt er in veel gevallen een –e achter. Als een adjectief niet vóór een substantief staat komt er nooit een –e achter!

Voorbeelden:

  • Een oude man
  • De dikke vrouw
  • Het grappige jongetje

  • De man is oud
  • Die vrouw is dik
  • Wat is dat jongetje grappig

De –e wordt toegevoegd in drie gevallen:

In het meervoud bij alle substantieven (behalve bij de uitzonderingen die aan het eind worden besproken).

Meervoud = meer dan één
  • De mannen – De oude mannen
  • De huizen – De mooie huizen
  • De jongetjes – de grappige jongetjes

In het enkelvoud bij alle de-woorden (behalve de uitzonderingen).

Enkelvoud = één
  • De man – De oude man
  • De vrouw – De dikke vrouw
  • De tafel – de ronde tafel

In het enkelvoud bij alle het-woorden die specifiek gebruikt zijn, dus waar je 'het' voor kan zetten.

  • Het kind – Het kleine kind
  • Dat geld – Dat zwarte geld (je kan er ‘het zwarte geld’ van maken)
  • Dit jongetje – Dit grappige jongetje? (je kan er ‘het grappige jongetje’ van maken)

De –e wordt niet toegevoegd in het volgende geval:

De –e wordt niet toegevoegd bij het-woorden die algemeen gebruikt zijn, dus waar je alleen 'een', of helemaal geen artikel (lidwoord) voor kan zetten.

Artikel (lidwoord) = de, het, een
  • Koud water
  • Een grappig jongetje
  • Veel zwart geld
  • Welk slecht weer?
  • Wat voor hard geluid?
  • Ieder mooi huis

Uitzonderingen op de regels

  1. Wanneer het bijvoeglijk naamwoord een materiaal aanduidt, krijgt het de uitgang -en: De houten lepel, de koperen bel.
  2. Adjectieven die op –en eindigen krijgen geen –e: De tevreden man, De open deur.
  3. Wanneer het bijvoeglijk naamwoord een essentieel (onmisbaar) deel is van de combinatie met het zelfstandig naamwoord, krijgt het geen -e. Bijvoorbeeld: Het meewerkend voorwerp, het openbaar onderwijs.
  4. Soms wordt tussen een onbepaald lidwoord en het zelfstandig naamwoord een bijvoeglijk naamwoord zonder -e gebruikt. In dat geval hebben ze een bijzondere betekenis: Een groot staatsman, een talentvol dichter.

Spelling

Bij het toevoegen van de –e moet goed gelet worden op het uitspraak van de woorden. Net als bij woorden die in het meervoud staan, of werkwoorden die vervoegd zijn, worden bij het toevoegen van de –e sommige letters verdubbeld of verenkeld. Dit wordt gedaan om de uitspraak gelijk te houden.

  • Groot – een grote stoel
  • Dik – een dikke vrouw
  • Klein – een kleine jongen
  • Bont – een bonte koe
© 2008 - 2019 Doeldertje, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Turkse taal: onzijdig, lidwoord en bijvoeglijke naamwoordenUitleg over de grammatica van de Turkse taal met betrekking tot onzijdige woorden, lidwoorden en bijvoeglijke naamwoorde…
Bijvoeglijk naamwoord in het ZweedsIn de Scandinavische talen waar het Zweeds deel uit van maakt hebben alle naamwoorden een vorm. Ook de bijvoeglijke naam…
Bijvoeglijk naamwoordBijvoeglijk naamwoordHet bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt om iets over een zelfstandig naamwoord te zeggen. Het deelt ons een eigenschap…
Trappen van vergelijking EngelsTrappen van vergelijking zijn bijvoeglijk naamwoorden, dit zijn woorden die wat zeggen over het zelfstandig werkwoord.
Frans grammatica: het bijwoordFrans grammatica: het bijwoordIn dit artikel leg ik precies uit hoe het bijwoord in het Frans wordt gevormd. Je zult zien dat het bijwoord in veel gev…
Bronnen en referenties
  • Fontein, A.M., & Pescher-ter Meer, A., (2004). Nederlandse grammatica voor anderstaligen

Reageer op het artikel "Wanneer komt er een -e achter een bijvoeglijk naamwoord?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Aya, 26-05-2017 13:20 #3
En bij roze? Is roze bij onzijdig roos? Bv een roze raam? Of een roos raam?

Emin, 08-12-2016 09:46 #2
Hoi,

Heb je een technische of een algemene vraag, klik rechts onderin op de chatbox
Of:
Heb je een technisch of een algemeen vraag, klik rechts onderin op de chatbox?

Omdat een staat ga ik vanuit technisch, zonder e.

Said, 07-02-2014 10:20 #1
Zeer handig, Bedankt voor de uitleg.

Infoteur: Doeldertje
Laatste update: 25-11-2008
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 3
Schrijf mee!