De nieuwe spelling: Tussen N
Heel veel mensen raken erdoor in de war. Wanneer moet er nu een tussen n in het woord, en wanneer niet? In dit artikel kunt u precies zijn wat de regels hiervoor zijn.Tussen N
We dachten dat we het allemaal begrepen en toen werd besloten opnieuw de regels van de tussen N te veranderen. Lastig? Welnee! Alleen eventjes wennen. Het grote probleem is meestal vooral dat niemand zich verdiept in de nieuwe regels. Het gevolg daarvan is het klagen: “Ik begrijp er niets van!”, “Waarop moet het nu opníeuw veranderd worden?”Het is logisch dat de meeste mensen het er niet mee eens zijn. Een verandering is nooit leuk, zeker wanneer je eindelijk doorhad hoe het werkte.
Makkelijk
De nieuwe regels zijn niet zo heel moeilijk. Probeer dit in je hoofd te houden: Als het eerste woord een zelfstandig naamwoord is, waarvan de meervoudsvorm op –en eindigt, dan schrijf je een tussen n.Bijvoorbeeld:
Een pan is een zelfstandig naamwoord. De meervoudsvorm hiervan is pannen. Dit eindigt dus op ‘en’, en moet dus met een tussen N. Zo dus:
Ander voorbeeld:
Horloge is een zelfstandig naamwoord. De meervoudsvorm hiervan is horloges. Dit eindigt dus op ‘es’, en moet niet met een tussen N. Op deze manier dus:
Of toch niet zo gemakkelijk?
Bovenstaande is de basisregel. Maar de Nederlandse taal zou de Nederlandse taal niet zijn als er geen uitzonderingen voor zijn. Daarom zijn er ook voor de tussen N uitzonderingen.Uniek
Wanneer het eerste deel van het woord iets is waar er maar één van is, dan wordt er geen tussen N geschreven. Er is maar één koningin in ons land, dus het wordt koninginnedag. We hebben maar één maan in ons zonnestelsel, dus het is maneschijn.Dieren en planten
Als het eerste deel van het woord een dier is, en het tweede deel een plant of een bloem, komt er geen tussen N. Bijvoorbeeld: Paardebloem of kattekruid.Vrouwelijk
Als het gaat om een vrouwelijke vorm, waarvan de mannelijke variant op ‘en’ eindigt, krijgt ook de vrouwelijke variant ‘en’. De meervoudsvorm van docente is bijvoorbeeld docentes, maar de mannelijke vorm heeft docenten als meervoud. Daarom wordt het dus docentenkamer, ook wanneer de vrouwelijke variant wordt bedoeld.Dubbele meervoudsvorm
Als het eerste woord een zelfstandig naamwoord is en meerdere meervoudsvormen heeft, geldt de regel dat er geen tussen N bijkomt. Hier wordt geen N bij geschreven. Een ander voorbeeld is: gedachtegang. Het kan namelijk gedachten, maar ook gedachtes zijn.Versterkend
Wanneer het eerste woord aangeeft hoe sterk het tweede woord is, komt er geen tussen N. Dus bijvoorbeeld: Pikkedonker en beregoed.Twijfel?
Twijfelt u of er een tussen N geschreven moet worden? Raadpleeg dan het nieuwe groene boekje. Kijk nooit naar de spellingscontrole op een tekstverwerkingsprogramma. Deze zijn vaak niet up to date. Daarnaast ‘kennen’ ze niet alle woorden en is de kans groot dat u alsnog een fout maakt.Gerelateerde artikelen
Spelling; de -n- of -s- als tussenletter De -n- of -s- als tussenletter, de regels veranderen steeds weer. Hoe zit het oo…Spaans: het lidwoord Tegenwoordig is Spaans een van de meest voorkomende talen in de wereld. Het is dan ook een goed idee…
Duits naamvallen met voorzetsels, bijv.naamwoord + toepassen Dit is een beknopt overzicht van de meest belangrijke Duitse…
Spaans: Persoonlijke voornaamwoorden en werkwoorden Spanje, voor veel mensen een geliefd land. In dit artikel vindt u de…
Franse grammatica: tout Eén van de struikelblokken uit het Frans is het gebruik van "tout" en vooral, het juist schrijven…
Reageer op het artikel "De nieuwe spelling: Tussen N"
Reacties
Jan Dirk, 06-12-2010 15:13 #3
De beschreven uitzonderingsregels zijn de regels ten tijde van het groene boekje 1996. In 2005 is het alweer veranderd en is de dieren- en plantenregel vervallen (biologen hadden de regel al handig omzeild, door in de regel in de nieuwe officiële naamgeving van planten en dieren niet toe te passen. En een naam schrijf je altijd als een naam, ook als deze volgens de officiële spellingsregels niet klopt. Lekker puh.)
Helaas is de kulregel over unieke koninginnen, manen en zonnen niet vervallen. Deze regel laat zien dat ook de commissie die de spelling vaststelt, de oude regel toch niet helemaal kan loslaten (eerst de regel afschaffen om wel of geen tussen-n te schrijven op basis van meer- of enkelvoud van het eerste woord, vervolgens de oude regel toch weer een beetje toepassen bij de maan, de zon en de koningin) Waarom koninginnenkruid en koninginnedag?
Bé Slatius, 21-08-2009 13:39 #2
Geachte redactie van InfoNu,
Graag wil ik wijzen op een pertinente inconsequentie in de nieuwe spellingsregel rond de tussen-n. We worden geacht pannenkoek te schrijven en zonnebank (om maar even twee voorbeelden te noemen). De achterliggende redenbij zonnebank is, dat er slechts één zon is in ons zonnestelsel. Dat is juist, maar kies ik een ruimere "systeemgrens", bij voorbeeld: het heelal, dan zijn er wel degelijk meer zonnen en is er dus alle reden om van zonnenbank te spreken. En nu terug naar de pannenkoek: ik heb maar één pan in mijn keuken tot mijn beschikking om die koek daarin te bakken. Dus is het voor mij pannekoek (zonder tussen-n). Waarom in dit geval de "systeemgrens" wel moet worden opgerekt (tot buiten mijn keuken) en bij zonnebank niet, is mij niet alleen een raadsel maar vind ik ook een voorbeeld van "niet verder -kunnen- kijken dan je neus lang is". Ik pleit dan ook voor het weer afschaffen van de tussen-n vanwege deze door mij aangetoonde pertinente inconsequentie (in de gehanteerde filosofie om de tussen-n geïntroduceerd te krijgen).
Met vriendelijke groeten,
Bé Slatius
Huub Laus, 06-03-2009 00:36 #1
Goedendag. Nou meen ik eens ooit geleerd te hebben dat er in één woord niet twee keer een meervoudasvorm kan voorkomen. Zo zou pannenkoekenhuis dus pannekoekehuis moeten worden moeten worden. Fietselampen, stoelekussentjes. wat is hierover uw mening? B.v.d.
Groet, Huub
Reactie infoteur, 17-03-2009
Hallo Huub,
Volgens mij is het achterhaald wat je zegt: Stoelkussentjes, fietslampjes, pannenkoekenhuis.
Bij twijfel kun je het beste kijken in het woordenboek. Je krijgt dan een duidelijk antwoord op je vraag.
Suzanne