InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Nederlands - verschillende soorten Voornaamwoorden (tabel)

Nederlands - verschillende soorten Voornaamwoorden (tabel)

Nederlands - verschillende soorten Voornaamwoorden (tabel) In het Nederlands gebruiken wij voornaamwoorden om te verwijzen. Stel we hebben het over 'het meisje', dan kunnen we dit door middel van een voornaamwoord vervangen voor bijvoorbeeld 'zij'. Er zijn veel verschillende voornaamwoorden, namelijk: persoonlijke, bezittelijke, wederkerende, wederkerige, aanwijzende, betrekkelijke, vragende en onbepaalde voornaamwoorden.

Het voornaamwoord

Voornaamwoorden zijn woorden die, zoals hierboven al genoemd, verwijzen naar een ander woord. Dit kan op twee manieren, namelijk buitentekstelijk en binnentekstelijk.
  • Buitentekstelijk: Zij komt hier elke dag langs, maar ik weet niet hoe zij heet.
  • Binnentekstelijk: Dat meisje komt hier elke dag langs, maar ik weet niet hoe zij heet.

Wanneer er buitentekstelijk verwezen wordt kun je niet uit de tekst opmaken waarover er gesproken wordt. Je moet kijken naar de context wil je erachter komen waarover het gaat. Binnentekstelijk verwijzen is echter wat makkelijker, waarnaar verwezen wordt staat al in de tekst zelf.

Hoe zijn de verschillen in voornaamwoorden bepaald?

De verschillen in voornaamwoorden zijn op een aantal manieren bepaald. Zo is er gekeken naar de zinsbouw. Sommige voornaamwoorden konden in een zin de gehele naamwoordsgroep vervangen. Er is ook gekeken naar welke vormen van voornaamwoorden er in verschillende situaties werd gebruikt. Zo werden voor het onderwerp van de zin andere vormen gebruikt dan voor lijdende en meewerkende voorwerpen. Iets anders waarnaar gekeken werd is de afstand tot iets. Het aanwijzend voornaamwoord maakt bijvoorbeeld gebruik hiervan: er wordt onderscheid gemaakt tussen 'deze' en 'die' en 'dit' en 'dat.

Soort voornaamwoordVerwijst naar...Voorbeelden
Persoonlijk voornaamwoordEen persoon, ding of dierik, zij, wij, het, jullie, zij, mij, jou, haar, ons, hun
Bezittelijk voornaamwoordDe bezitterjouw, mijn, zijn, ons, jullie, hun
Wederkerend voornaamwoordHet onderwerp in de zinHij verveelt zich, je vergist je
Wederkerig voornaamwoordWederkerige relatie antecedentZij vervelen elkaar, ze verdedigen elkaar
Aanwijzend voornaamwoordIets aanwijsbaarsdie, dat, deze,dit, zo'n, zulk(e), degene, diegene
Betrekkelijk voornaamwoordEen (betrekkelijke) bijzin die aan de hoofdzin gebonden isdie, wie, dat, wat
Vragend voornaamwoordEen vraagzinwie, wat, welke
Onbepaald voornaamwoordIets onbepaaldshet, men, (n)iemand, (n)iets, alles, iedereen, enig, elk, zeker, menig, wat

Eventuele onduidelijkheden

Wat is een antecedent?

'Antecedent' is de naam voor het woord waar een woord naar verwijst. Meestal gaat het om een betrekkelijk voornaamwoord, en meestal staat deze achter het antecedent.

Wat is het verschil tussen een wederkerend en wederkerig voornaamwoord?

Bij wederkerige voornaamwoorden wordt er verwezen naar een antecedent dat in meervoud staat. De relatie die wordt uitgedrukt is wederzijds. Bij wederkerende voornaamwoorden gaat het om enkelvoud, en daarmee valt ook al geen wederzijdse relatie aan te geven, omdat het enkelvoud om één iets gaat.

Opmerkingen

  • De woorden waar, toen en hoe horen niet bij het betrekkelijk voornaamwoord, maar bij het betrekkelijk bijwoord.
  • De woorden waar, hoe en waarom horen niet bij de vragend voornaamwoorden, maar bij de vragend bijwoorden.
© 2011 - 2018 Shiny, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het wederkerende werkwoord in de Nederlandse taalEr bestaan in het Nederlands veel zogenaamde ‘wederkerende’ werkwoorden. Deze werkwoorden kunnen herkend worden aan het…
Grammaticale termen in diverse talenGrammaticale termen in diverse talenIn dit artikel vindt u een overzicht van de grammaticale termen. Niet alleen in het Nederlands, maar ook in andere talen…
Over beseffen en zich realiserenOver beseffen en zich realiserenTaal is communicatie, het overbrengen van je gedachten aan een ander. Dat wil je wel zo goed mogelijk doen, zodat je goe…
Grammatica, taalkundig benoemenWoorden in de Nederlandse taal kunnen worden benoemd aan de hand van hun functie in verschillende woordsoorten. Dit heet…
Franse grammatica: het bezittelijk voornaamwoordVaak hoor je mensen zeggen: "Ik vind Frans een schitterende taal, maar ik heb het nooit begrepen". Hierdoor hebben veel…
Bronnen en referenties
  • http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/898/
  • Taalkundig Collegemateriaal

Reageer op het artikel "Nederlands - verschillende soorten Voornaamwoorden (tabel)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Docent Nederlands, 21-10-2014 15:32 #1
In 'Zij vervelen zich' zit geen wederkerige relatie, het gaat om meerdere personen die zich vervelen. 'Zich vervelen' is een wederkerend werkwoord. Ik verveel me, hij verveelt zich, wij vervelen ons, zij vervelen zich. Me, zich, ons en zich zijn dan wederkerende voornaamwoorden.

Een goed voorbeeld zou zijn: 'zij vervelen elkaar', dan doen ze het elkaar aan en is er sprake van een wederkerigheid. Reactie infoteur, 19-02-2015
Dank!

Infoteur: Shiny
Laatste update: 13-01-2018
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 1
Schrijf mee!