InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Herhalingen in de Nederlandse taal

Herhalingen in de Nederlandse taal

Herhalingen in de Nederlandse taal Een veelgebruikte groep stijlfiguren in de Nederlandse taal is die van de herhalingen. Er zijn veel verschillende vormen van herhalingen, deze hebben betrekking op waar het woord of de zin herhaald wordt en of het letterlijk herhaald wordt of dat er een synoniem wordt gebruikt, of dat zelfs alleen een woordvolgorde herhaald wordt. De herhalingen die hier behandeld worden zijn: anafoor, epifoor, parallellisme, pleonasme, repetitio en tautologie.

Anafoor

Een anafoor is een stijlfiguur waarin een woord, of een woordengroep een paar keer herhaald wordt. Deze bevinden zich aan het begin van de zin of regel. Meestal worden Anaforen in gedichten gebruikt, maar ze zijn ook in verhalen te vinden. Een voorbeeld is:
  • “De ster twinkelt
  • De ster straalt
  • De ster verlicht
  • De ster verdwijnt”

Waarin “de ster” iedere keer aan het begin wordt herhaald. In een proza tekst:
  • “Alles om hem heen bewoog. Alles om hem heen leek tot leven te komen. Alles, behalve de steen.”

Epifoor

Een epifoor is te vergelijken met een anafoor. Ook bij de epifoor wordt een woord of een woordengroep herhaald, alleen bevindt deze zich niet aan het begin, maar aan het einde van de zin. Een voorbeeld is:
  • “De verhaallijn is slecht, de special effects zijn slecht, de acteurs zijn slecht, de film is slecht.”

Parallellisme

Bij het parallellisme wordt een bepaalde grammaticale opbouw van de zin of het zinsdeel meerdere malen herhaald. Voorbeelden zijn:
  • “Spreken is zilver, zwijgen is goud”
  • “Het kan niet, het mag niet en het zál niet gebeuren!”

Pleonasme

Het woord pleonasme is afgeleid van het Griekse woord pleonasmós, wat ‘overvloed’ betekent. Het is dan ook het overbodig vermelden van een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord, om een eigenschap van een zelfstandig naamwoord of werkwoord te versterken. Voorbeelden van pleonasmen zijn:
  • “Omhoog stijgen”
  • “Een gestoorde gek”
  • “Groter groeien”

Repetitio

De repetitio behoort tot de meest gebruikte herhalingen. Een woord of een aantal woorden worden hierin herhaald. Dit is niet iedere keer aan het begin of het einde van de zin. Is dit wel het geval, dan is er sprake van een anafoor of epifoor. Voorbeelden van repetitio zijn:
  • “Je hebt mensen en je hebt mensen”
  • “Uur na uur gebeurde er niets”

Tautologie

Bij tautologie worden een begrip en een synoniem voor dat begrip achter elkaar geplaatst. Op deze manier wordt de betekenis van het begrip versterkt. Bekende voorbeelden, ingeburgerd in de taal zijn:
  • “Gratis en voor niets”
  • “Altijd en voor eeuwig”

Vaak worden tautologieën foutief toegepast. Hierin wordt de betekenis niet versterkt, maar soms ontkracht en soms voegt het niets toe. Voorbeelden van foutieve tautologieën zijn:
  • “Ik mag ook nooit niks!” (Door zowel ‘nooit’ als ‘niks’ te gebruiken, verandert de betekenis van de zin.)
  • “Ik pak nog wat te drinken, want ik heb immers dorst.” (In deze zin moet ofwel ‘want’ ofwel ‘immers’ verwijderd worden. Slechts één van deze woorden voegt iets toe aan de zin.)

Lees verder

© 2010 - 2019 Info_lisa, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Stijlfouten (taal)Stijlfouten zijn fouten tegen de goede stijl. Een stijlmiddel kan ook opzettelijk worden gebruikt: dan is het een stijlf…
Nederlandse taal: StijlNederlands is een moeilijke taal, niet alleen een correcte spelling is belangrijk, maar ook een correcte stijl. Hiermee…
Contaminatie, tautologie, pleonasmeOp school hebben we keurig geleerd wat het allemaal betekent. Contaminatie, tautologie, pleonasme. Maar dat is misschien…
Correct formuleren: DubbelopVeel schrijvers maken formuleringsfouten. Wie deze formuleringsfouten kan herkennen zal bij het schrijven proberen dit s…
Een tekst schrijven: veelgebruikte stijlfoutenEen tekst schrijven: veelgebruikte stijlfoutenOf je nu scholier, student, sollicitant, of vertegenwoordiger van een groot bedrijf bent: het is altijd handig om een go…
Bronnen en referenties
  • http://taaladvies.net
  • www.encyclo.nl
  • www.nederlands.nl
  • Van Dale groot woordenboek hedendaags Nederlands

Reageer op het artikel "Herhalingen in de Nederlandse taal"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Info_lisa
Laatste update: 11-01-2010
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Special: Stijlfiguren
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!