InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Tegenstellingen en ontkenningen in de Nederlandse taal

Tegenstellingen en ontkenningen in de Nederlandse taal

Tegenstellingen en ontkenningen in de Nederlandse taal In de Nederlandse taal worden veel stijlfiguren gebruikt. Tegenstellingen worden regelmatig gebruikt en zijn onder te verdelen in verschillende groepen. Ontkenningen worden minder gebruikt, er zijn dan ook minder stijlfiguren die in deze categorie vallen. Tegenstellingen kunnen betrekking hebben op een zin, zinsdeel of woord. Voorbeelden van tegenstellingen zijn: antithese, oxymoron, paradox en antifrase. De enige veel gebruikte ontkenning als stijlfiguur is de litotes.

Antithese

Een antithese is een stijlfiguur, een tegenstelling om precies te zijn. Er worden twee tegengestelde begrippen gebruikt, om zo een eigenschap te benadrukken of te versterken. Door het gebruik van deze tegenstellingen, worden de betekenissen van beide woorden versterkt. Voorbeelden van antitheses zijn:
  • "Elkaar door dik en dun steunen"
  • "Geboren zijn om te sterven"

Oxymoron

Bij een oxymoron worden twee woorden die elkaar tegenspreken gecombineerd tot een enkel begrip. Een oxymoron (meervoud oxymorons of oxymora) is een stijlfiguur en een tegenstelling. Het woord oxymorons komt uit het Grieks en is afgeleid van de woorden ‘oxys’, wat slim betekent en ‘moros’, wat dom betekent. Het is dus zelf ook een oxymoron. Andere voorbeelden van oxymorons zijn:
  • "Oud nieuws"
  • "Een moderne klassieker"
  • "Een kleine reus"

Paradox

Een paradox is een schijnbare tegenstelling. In eerste instantie lijkt de zin niet te kloppen, maar bij nader beschouwen bevat het een waarheid. Pas na grondig lezen, zit er een logica achter dit stijlfiguur. Het doel van een paradox is het trekken van de aandacht van de lezer. Voorbeelden van paradoxen in de taal zijn:
  • "Zeg nooit nooit" (in deze zin staat al twee keer ‘nooit’)
  • "Niets is volledig waar" (is deze zin dan waar of niet?)
  • “Niets is zeker, en zelfs dat niet.” (Multatuli)

Antifrase

Een antifrase is een stijlfiguur en een tegenstelling. Bij een antifrase wordt een woord of uitdrukking gebruikt, welke tegengesteld is aan de betekenis van de rest van de zin. Een voorbeeld van een antifrase is:
  • “Vol trots toonde hij zijn meesterwerk, het was een matige kopie” (meesterwerk is in dit geval tegengesteld aan ‘matige kopie’)

Litotes

Een litotes is een stijlfiguur, een ontkenning om precies te zijn. Bij een litotes wordt een standpunt bekrachtigd door het tegengestelde te ontkennen. Voorbeelden hiervan zijn:
  • "Hij is niet erg slim"
  • "Dat ging niet zo goed"
Litotes zijn ook dubbele ontkenningen, waarbij de ontkenningen elkaar opheffen. Een voorbeeld hiervan is:
  • "Hij voelde zich niet ongemakkelijk" (hiermee wordt bedoeld dat hij zich op zijn gemak voelde)

Lees verder

© 2010 - 2019 Info_lisa, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kabbala: de aartsvaders als archetypenGenesis is eigenlijk een buitenbeentje in de Tora. Het bevat nauwelijks wetten en handelt voornamelijk over de aartsvade…
Buitenland: onderwijs in de Nederlandse taal en cultuurBuitenland: onderwijs in de Nederlandse taal en cultuurWonen in het buitenland met jonge kinderen betekend een hoop geregel. Ook het onderwijs voor deze Nederlandse kinderen i…
Afstandonderwijs voor Nederlandse kinderen in het buitenlandAfstandonderwijs voor Nederlandse kinderen in het buitenlandWonen in het buitenland kan voor Nederlandse kinderen een achterstand betekenen met de Nederlandse taal en met de Nederl…
Turkse taal: alfabet en uitspraakHet Turks lijkt een moeilijke taal maar dit valt in de praktijk reuze mee. Het Turkse alfabet lijkt op het Nederlandse a…
Modewoorden en modieuze uitdrukkingenIedere taal gebruikt woorden die in de mode zijn. Het Nederlands is daar geen uitzondering op. In Indonesië zegt men dik…
Bronnen en referenties
  • http://klassiekegedichten.net http://leerlingen.hetassink.nl www.wikipedia.org Van Dale groot woordenboek hedendaags Nederlands

Reageer op het artikel "Tegenstellingen en ontkenningen in de Nederlandse taal"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Info_lisa
Laatste update: 11-01-2010
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Special: Stijlfiguren
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!