Schrijven: van kladversie naar definitieve versie
Als een tekst af is, ben je vaak nog niet eens op de helft van het schrijfproces. Na het schrijven begint het herschrijven: de ontwikkeling van de kladversie naar de definitieve versie. Het helpt vaak om de kladversie eerst een tijdje te laten rusten. Daarna kun je hem lezen en corrigeren alsof het de tekst van iemand anders is. Bij het herschrijven helpt hardop voorlezen en uitprinten en opnieuw schrijven (niet typen) vaak een hoop. Wees je ervan bewust dat je meestal met één keer herschrijven niet klaar bent. Soms zijn er vele rondes nodig voordat je het eindresultaat op papier hebt.Wanneer je een tekst schrijft - zeker een wat langere tekst - dan schrijf je eigenlijk altijd eerst een een kladversie. Ook onder de professionele schrijvers (van boeken, of in kranten en tijdschriften) zijn er slechts enkelingen die het voor elkaar krijgen om vanuit het niets een tekst te schrijven waarvan ze vinden dat ze er niets meer aan hoeven doen. Met het herschrijven van teksten is ook helemaal niets mis. Schrijven is een creatief proces en in eerste instantie moet je je niet geremd voelen door spelling, grammatica, stijl en zelfs inhoud. Het hoeft niet perfect te zijn (door die gedachte kun je een writer's block voorkomen). Het gaat om het produceren van tekst waar jij verder mee wil; die je wilt verbeteren totdat jij er tevreden mee bent; een tekst waar je aan wilt schaven totdat hij zo goed is dat iedereen hem mag lezen.
Maar hoe kom je van de kladversie tot de definitieve versie? Het precieze proces is elke keer anders, maar er zijn wel wat algemene handvatten die kunnen helpen om dit proces zo optimaal mogelijk te laten verlopen.
Laat de kladversie eerst rusten
Wanneer je hard hebt zitten zwoegen op een stuk tekst, heb je daar een deel van jezelf in gelegd. Het is vaak heel moeilijk om zo'n tekst direct te corrigeren, zeker op inhoud. Omdat het een stuk van jezelf is, zul je op bepaalde punten extra kritisch zijn. Aan de andere kant zul je het ontbreken van bepaalde woorden of zinnen helemaal niet opmerken, omdat je als het ware vergroeid bent met de manier waarop het geschreven is.Het is zaak om even afstand te doen van de tekst. Dat kan eigenlijk alleen maar door het een tijdje opzij te leggen en er niet meer naar te kijken. Begin gerust met een nieuwe tekst of misschien is er ander werk waar je je aandacht op kunt richten. Wanneer de tekst na een aantal dagen niet meer echt in je hoofd zit, is het tijd om de tekst er opnieuw bij te pakken. Dan kun je er doorheen op een meer afstandelijke manier; meer alsof het een tekst van iemand anders is.
