Boeken: schrijfproces; schrijfstijl; voorkomen taalfouten

Sommige schrijvers hebben een goede schrijfstijl, anderen een minder goede schrijfstijl. Dat is een kwestie van schrijverstalent dat u enigszins zelf kunt ontwikkelen door veel te oefenen. De stijlregels zijn: eenvoud, nauwkeurig, bondig, levendig, foutloos, zuiver en verzorgd. Veel taalfouten die gemaakt worden betreffen samengestelde zinnen waarbij hoofd- en bijzinnen aan elkaar gekoppeld worden.

Fasen in het schrijfproces

Het is belangrijk om goed na te denken voordat u begint met schrijven. Ga u zelf eerst oriënteren op het onderwerp. Vervolgens gaat u het doel van de tekst omschrijven. Daarna volgt de analyse van het onderwerp. De volgende stap is het bepalen van de hoofdvraag. Tot slot gaat u een schema opstellen, formuleren en reviseren.

Schrijfstijl

drie stijlbeginselen

1. Weet wat u wilt zeggen.
2. Wees consisitent in uw taal gebruik.
3. Beschouw de lezer als gast.

zeven stijlregels

1. eenvoud
2. nauwkeurig
3. bondig
4. levendig
5. foutloos
6. zuiver
7. verzorgd

Woordkeuze en ironie
Zorg voor voldoende variatie (herhaal niet steeds dezelfde woorden); let op de connotatie (niet alle woorden hebben dezelfde betekenis: een smoel is iets anders dan een gezicht); pas op voor stijlbreuk.

zinslengte

• Een feitelijke situatie kan men goed weergeven met een aantal enkelvoudige zinnen.
• Gedachten kunnen het beste met samengestelde zinnen worden weergegeven.
• Samengestelde en enkelvoudige zinnen moeten elkaar afwisselen.

Taalfouten

Hoofdzinnen en bijzinnen

• enkelvoudige zin: Karel luisterde niet.
• samengestelde zin: Karel luisterde niet naar wat Gerrit hem vertelde.

Een bijzin is een zin die ontstaan is uit een zinsdeel, en die dus zelf ook zinsdeel is van de totale zin. Een hoofdzin is het gedeelte van de zin dat niet tot een zinsdeel kan worden teruggebracht.

Verbindingswoorden
In een samengestelde zin worden de bijzinnen aan de hoofdzin gekoppeld door middel van woordjes die we 'verbindingswoorden' noemen.

voegwoorden:

• Ik ga vast, zodat ik op tijd ben.
• Ik weet niet of dat wel zo'n goed plan is.
• Ik heb gezegd dat ik zou komen.

Let op de volgende voegwoorden: omdat (geeft een reden aan), doordat (kondigt een oorzaak aan).

betrekkelijk voornaamwoorden:

• Het geluid dat zo hard klonk was van een cirkelzaag.
• De vrouw die daar stond, kon niets zien.
• Je bent gekomen, wat ik op prijs stel.

Let op de volgende betrekkelijke voornaamwoorden:

• die (verwijst naar een zelfstandig naamwoord waar het lidwoord 'de' voor geplaatst moet worden);
• dat (verwijst naar een zelfstandig naamwoord waar het lidwoord 'het' voor geplaatst moet worden);
• wat (verwijst naar de hoofdzin, of naar 'alles', 'iets', 'veel', 'weinig' of 'niets').

Interpunctie: het plaatsen van leestekens

de komma: De komma vormt de scheiding tussen hoofd- en bijzin. Het staat voor het voegwoord, of als het voegwoord voorop staat tussen twee persoonsvormen.

Voorbeelden:
Ik ga om tien uur naar huis, omdat we vroeg naar bed gaan.
Omdat we vroeg naar bed gaan, ga ik om tien uur naar huis.

de dubbele punt: De dubbele punt functioneert als aankondiging, bijvoorbeeld een opsomming of uitleg.

voorbeelden:
Dit heeft twee voordelen: het is goedkoper en gaat langer mee.
We hebben een probleem: het geld is gestolen.

de puntkomma:De puntkomma maakt een scheiding tussen twee hoofdzinnen die inhoudelijk op elkaar aansluiten.

voorbeelden:
Utrecht is een mooie provincie; we vieren er elke lente onze vakantie.

aanhalingstekens: Deze wordt gebruikt voor het aanduiden van de 'directe reden'.

voorbeeld:
"Hallo", zei Stefan, "hoe gaat het er mee?"

De foutieve samentrekking

Het zinsdeel mag alleen worden weggelaten als het in beide zinnen precies dezelfde functie en precies dezelfde positie heeft.

foute voorbeelden:
Peter is in Berlijn en nog steeds halsstarrig.
Rebekka heeft veel snoepjes en ons een snoepje gegeven.