InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Opsommingen in de Nederlandse taal

Opsommingen in de Nederlandse taal

Opsommingen in de Nederlandse taal Opsommingen zijn veelgebruikte stijlfiguren in het Nederlands. Opsommingen die als stijlfiguren gebruikt worden, worden ook wel enumeraties genoemd. Er zijn vier verschillende stijlfiguren die gebaseerd zijn op de opsomming. De climax en de anticlimax hebben betrekking op termen die grotere of kleinere waarden aannemen. Het asyndeton en het polysyndeton hebben betrekking tot het al dan niet aanwezig zijn van een voegwoord.

Enumeratie of opsomming

Een enumeratie is een stijlfiguur waarbij een opsomming wordt gebruikt. Deze wordt meestal gebruikt om iets te benadrukken. Er zijn verschillende enumeraties mogelijk, waarvan de anticlimax en de climax het meest worden gebruikt. Ook het asyndeton en polysyndeton zijn vormen van enumeratie.

Anticlimax

Bij de anticlimax als stijlfiguur is er sprake van een opsomming van afnemende waarde. Dit houdt in dat woorden of uitdrukkingen een steeds geringere waarde aannemen. Dit stijlfiguur is vaak te zien in reclames. Voorbeelden van anticlimaxen zijn:
  • “Nu niet voor €500,-, niet voor €100,-, niet eens voor €50,-, slechts voor 49,95!”
  • “Ik schreeuwde het in je oor, oké, ik riep. Nee, ik zei het gewoon, of fluisterde ik het nou?”

Climax

Een climax, ook wel gradatie genoemd, is het tegengestelde van een anticlimax. Het woord climax is afgeleid uit het Griekse klimax, wat ladder of trap betekent. Bij een climax nemen de elementen in waarde, kracht of spanning toe. Een climax kan betrekking hebben op een zin, een aantal zinnen of zelfs een hele tekst. Voorbeelden van climaxen zijn:
  • “Dat klinkt als een redelijk idee, eigenlijk best wel goed. Een geweldig idee!”
  • “Voordat dit plan doorgevoerd wordt, zijn we weken, maanden, jaren verder.”

Asyndeton

Een asyndeton is een stijlfiguur waarbij de opgesomde delen zonder voegwoorden aan elkaar worden verbonden. Dit kunnen woorden, zinsdelen of zinnen zijn. Vaak worden de termen aan elkaar verbonden door komma’s. Een asyndeton wordt voornamelijk gebruikt om tegenstellingen scherper aan te geven. Voorbeelden zijn:
  • “Stop eens met dat klagen, zaniken, mopperen.”
  • “Er waren heuvels, stranden, velden.”

Polysyndeton

Een polysyndeton is nauw verwant aan het asyndeton. Het verschil is dat bij een polysyndeton de opgesomde delen juist wel gekoppeld zijn met verbindingswoorden, in tegenstelling tot het asyndeton. Verbindingswoorden kunnen bijvoorbeeld ‘of’ of ‘en’ zijn. Voorbeelden van polysyndetons zijn:
  • “Ik kan wel dansen en zingen van vreugde” (dansen én zingen)
  • “We gaan of naar de dierentuin, of naar het pretpark of naar het zwembad”

Lees verder

© 2010 - 2019 Info_lisa, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Tegenstellingen en ontkenningen in de Nederlandse taalTegenstellingen en ontkenningen in de Nederlandse taalIn de Nederlandse taal worden veel stijlfiguren gebruikt. Tegenstellingen worden regelmatig gebruikt en zijn onder te ve…
Woordschikking en benadrukking in de Nederlandse taalWoordschikking en benadrukking in de Nederlandse taalVan de stijlfiguren die in de Nederlandse taal gebruikt worden, zijn er veel gericht op het benadrukken van een bepaald…
Spot in de Nederlandse taalSpot in de Nederlandse taalIn de Nederlandse taal wordt regelmatig gebruik gemaakt van verschillende vormen van spot. De meest gebruikte spot is in…
Weglating, vervanging en aanspreking in de Nederlandse taalWeglating, vervanging en aanspreking in de Nederlandse taalIn de Nederlandse taal worden veel stijlfiguren gebruikt. In dit artikel gaat het over weglatingen, vervangingen en aans…
Christophe Deborsu: Liefde voor het NederlandsDat zelfs Franstaligen van het Nederlands kunnen houden bewijst Christophe Deborsu, een Waalse Belg. Dat geeft hij aan i…
Bronnen en referenties
  • http://users.raketnet.nl www.encyclo.nl www.collegenet.nl www.wikipedia.org Van Dale groot woordenboek hedendaags Nederlands

Reageer op het artikel "Opsommingen in de Nederlandse taal"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Info_lisa
Laatste update: 11-01-2010
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Special: Stijlfiguren
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!