InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > 21 vreselijke taalfouten die we niet meer mogen maken!

21 vreselijke taalfouten die we niet meer mogen maken!

21 vreselijke taalfouten die we niet meer mogen maken! Waar de een zich groen en geel ergert aan taalfouten, haalt een ander de schouders op. Toch zijn een juist taalgebruik en een juiste spelling belangrijk als we gedachten en gevoelens aan anderen willen overbrengen. Fouten in spelling of woordgebruik kunnen afleiden van onze bedoeling, waardoor we minder goed begrepen worden. Een overzicht van 21 taalfouten waar we van af moeten!

Taal is communicatie

We gebruiken allerlei taalvormen om onze gedachten en gevoelens aan elkaar over te brengen. Soms is dat in beelden, meestal gebruiken we woorden. Hoe beter je je woorden kiezen, hoe duidelijker onze bedoeling overkomt. In het mondeling taalgebruik kan dat al lastig zijn, gelukkig kunnen onze gesprekspartners aan je gezichtsuitdrukking vaak wel aflezen of de boodschap helder genoeg overkomt. Vragende blikken, gefronste wenkbrauwen geven het signaal dat er nog wat toegelicht dient te worden. In het schriftelijk taalgebruik komen er nog eens dimensies bij. Op de eerste plaats mis je de directe feedback van de lezer. Je hebt geen idee of je boodschap goed overkomt en een correctie kun je niet meer maken. Je woordkeus moet dus nog preciezer en nadrukkelijker zijn dan bij het gesproken woord. En dat is nog niet alles, bij het geschreven woord heb je ook te maken met de juiste schrijfwijze van de woorden.

Als de bedoeling maar duidelijk is…

Als je mensen wijst op een onjuiste spelling, dan krijg je nogal eens als antwoord ‘je snapt toch wat er bedoeld wordt?’. En inderdaad, vaak is dat zo. Toch kan een verkeerde schrijfwijze van woorden je ook van die bedoeling afleiden, of het zorgt ervoor dat het langer duurt voor je die bedoeling begrijpt. Ofwel de verkeerde schrijfwijze is onbedoeld grappig, ofwel je ergert je zo aan de overduidelijke fouten, dat de boodschap zijn doel niet bereikt.

Een lijstje van vreselijke taalfouten

Hieronder zie je een lijst met vreselijke taalfouten. Ze zijn niet in een bepaalde volgorde gezet. Waar de een aan een bepaalde fout schouderophalend voorbij gaat, is diezelfde fout voor een ander een reden voor verhoogde bloeddruk of slapeloze nachten… Laten we eens kijken wat er zoal mis gaat.

Nr.FoutUitleg
1.Doe is normaal!Je zou moeten schrijven: doe eens normaal. In spreektaal wordt eens verkort tot ‘us’. Als je spreektaal gaat opschrijven krijg je rare dingen, zoals ‘is’ in het foute voorbeeldzinnetje. Wil je toch de spreektaal noteren, gebruik dan de afkorting voor ‘eens’: ‘ns Je krijgt dan: "Doe 'ns normaal!"
2.Ik irriteer me… Sommige werkwoorden zijn wederkerig, sommige niet. Wederkerige werkwoorden slaan terug op het onderwerp in de zin. Ergeren aan is een wederkerig werkwoord, het werkwoord met ongeveer dezelfde betekenis irriteren is dat niet. Je kunt dus zeggen: “Ik erger me aan verkeerd taalgebruik”. Of je kunt zeggen: “Ik irriteer een ander door verkeerd taalgebruik”.
3.Piet is groter als Jan.Bij vergelijkingen gebruik je dan, bij gelijkwaardigheid als. Zo kun je zeggen “Piet is even groot als Jan”. Of je zegt: “Piet is groter dan Jan”.
4.Hij is groter dan mij.Je zou moeten zeggen: “Hij is groter dan ik”. In feite hebben we hier een samentrekking van twee zinnen. Als je ze wat completer opschrijft wordt het wat duidelijker: “Hij is groter dan ik ben.” Het woord mij zou hier duidelijk niet passen
5.Ik besef me zojuist…Ook hier is sprake van verwarring met een wederkerig werkwoord van ongeveer dezelfde betekenis: zich realiseren. Het werkwoord beseffen is niet wederkerig en slaat dus niet terug op de persoonsvorm in deze zin. Je kunt zeggen: “Ik besef zojuist…” of je zegt: “Ik realiseer me zojuist…"
6.Hun komen vanmiddag ook.In deze zin wordt de derde persoon meervoud bedoeld, zij. De correcte zin moet dus zijn: “Zij komen vanmiddag ook.” Het persoonlijk voornaamwoord hun kan nooit onderwerp van de zin zijn, het wordt gebruikt om een bezit aan te geven, zoals in hun boek, hun idee of hun eigen taalfout.
7.Veertien jarigen of veertienjarigen?Verkeerd spatiegebruik kan verwarrend zijn en onbedoeld grappig. Als je het over veertien mensen hebt die jarig zijn, dan bedoel je veertien jarigen. Heb je het over personen die veertien jaar zijn geworden, dan bedoel je veertienjarigen.
8.Het gebeurd, het is gebeurt en ik vindt dat niet fijn. Wat vindt jij?Een verkeerd gebruik van –d, -t of –dt is voor velen een bron van ergernis. Een hele korte samenvatting:
Je hebt werkwoorden. De ik-vorm van een werkwoord noemen we de stam. Bij het werkwoord lopen is de stam loop, bij het werkwoord vinden is de stam vind. In de tegenwoordige tijd heb je:
  • Ik (stam). Voorbeeld: ik loop, ik vind.
  • Jij, hij (stam)+t. Voorbeeld: jij of hij loopt. Jij of hij vindt. Staat jij achter het persoonsvorm in de zin? Dan schrijf je de slot-t niet en wordt het (stam) jij? Voorbeeld: Loop jij? Vind jij?

In het voltooid deelwoord hoor je soms een t-klank op het eind. Om te weten of je een –t of –d moet schrijven kun je het wat langer maken. "Het ongeluk is gebeur(t of d?)". Maak het langer: het gebeurde ongeluk. Je hoort de d-klank en weet dat het voltooid deelwoord van gebeuren dus gebeurd is. De zin wordt: "Het ongeluk is gebeurd".
9.Baard en baart, paard en paartEen verkeerde –d of –t bij woorden kan nogal verwarrend zijn. Een baard is gezichtsbeharing, maar baart is een woord dat je gebruikt als een vrouw een kind ter wereld brengt: De vrouw baart een baby. Zo is een paard een dier, en paart is een vervoeging van het werkwoord paren. Iets heel anders dus.
10.Heb jij me tas gezien?Me tas is een voorbeeld van spreektaal, die pas opvalt als je het letterlijk zo gaat opschrijven. Correct is: “Heb je mijn tas gezien?” wat je eventueel kunt afkorten tot “Heb je m’n tas gezien?”
11.Een griezelige bedoeling…Iets kan griezelig zijn en een heel enkele keer is dat ook de bedoeling. In spookhuizen op de kermis, bijvoorbeeld. Maar meestal wil je een bepaalde situatie beschrijven. Wat je dan eigenlijk moet zeggen is: “Een griezelige bedoening”.
12.Ik geef jou boek aan jouw…Jou en jouw wordt vaak door elkaar gebruikt. Er is echter een verschil: jouw wordt gebruikt om een bezit aan te geven: jouw boek, jouw jas, jouw leven en jouw eigen taalfouten. Gaat het niet om een bezit of persoonlijke eigenschap, dan gebruik je jou. Bijvoorbeeld: Ïk geef jouw boek aan jou.”
13.Overnieuw….Correct is: opnieuw.
14.Onmiddellijk of onmidellijk?Een klassieker die je met dubbele d en dubbele l schrijft: onmiddellijk.
15.Vooruit of voorruit!Een lettertje kan een verschil maken. Vooruit geeft de richting aan, een voorruit is het glas waar je doorheen kijkt aan de voorkant van je voertuig.
16.Achteruit of achterruit!Ook hier zit het verschil in één lettertje. Achteruit geeft de richting aan, de achterruit is het glas daar je doorheen kijkt aan de achterkant van je voertuig.
17.Verrassen en verassenNog een verrassend verschil: Ver-assen is iets in de as zetten, verrassen is het geconfronteerd worden met een onverwachte gebeurtenis of geschenk. Je kunt bij een verjaardag beter iemand verrassen dan.... juist ja.
18.Ik kan, ken, kun of kon…Kennen is het hebben van kennis. Ik ken de stof, ik ken een persoon. In de verleden tijd is het kende.
Kunnen is het hebben van een vaardigheid. Omdat kunnen een onregelmatig werkwoord is, heb je verschillende vormen: “Ik kan sommen maken en jij kunt correct schrijven.” In de verleden tijd: “Ik kon sommen maken en jij kon correct schrijven.”
19.Hier licht niets.Met liggen geef je aan dat er ergens een voorwerp of persoon is: “Het boek ligt op de kast en Piet ligt in bed.” Als je zegt dat ‘hier niets licht” zeg je eigenlijk dat er geen licht is en je dus niets kunt zien.
20.Mond-op-mondreclameMond-op-mond is letterlijk de monden op elkaar. Bij levensreddende acties kan mond-op-mondbeademing noodzakelijk zijn, bij reclame is iets minder intiem contact prettiger. De juiste formulering is dan ook: mond-tot-mondreclame.
21Ga ik liggen of ga ik leggen?Met liggen geef je aan dat er ergens een voorwerp of persoon is: “Het boek ligt op de kast en Piet ligt in bed.” Met leggen geef je aan dat je een voorwerp ergens plaatst: “Ik leg het boek op de kast, en dus ligt het daarna op de kast.”

Is dit alles?

Op deze vraag is een kort antwoord mogelijk: Nee. Er blijven nog genoeg taal-ergernissen en taal-verwarringen over. Misschien weet je er nog eentje?

Lees verder

© 2015 - 2019 Hansvg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Chic, sjiek, chique of sjieke? Hoe schrijf je dat nou?Ik zal het antwoord maar gelijk geven, de correcte spelling is chic als je wil zeggen 'chic gekleed gaan' en chique als…
'Seks' of 'sex'?'Seks' of 'sex'?Door de opkomst van internet en mobiele telefonie is een nieuw soort ‘schrijftaal’ ontstaan, welke gebruikt wordt in voo…
Veel voorkomende taalfouten voorkomenDe een ergert zich eraan, de ander haalt z'n schouders op bij het zien van een taalfout. Als laatstgenoemde deze al ziet…
Spelling van de Nederlandse taal, zo moeilijkSpelling van de Nederlandse taal, zo moeilijkDe juiste spelling van de Nederlandse taal is zeer belangrijk. In sollicitatieprocedures kan het een selectiecriterium z…
Schrijf de beste sollicitatiebriefSchrijf de beste sollicitatiebriefVoor je nieuwe baan wil jij uitgekozen worden om op gesprek te komen. Dat doe je met een geweldige sollicitatiebrief. Le…

Reageer op het artikel "21 vreselijke taalfouten die we niet meer mogen maken!"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

M. Hoek, 03-09-2019 17:11 #4
Steeds vaker kom ik in recepten de zin "kook dit mengsel voor tien minuten" of "Laat dit mengsel voor tien minuten koken".
In het begin viel het me op bij recepten op het internet, maar steeds vaker zie ik dit ook in tijdschriften. Het woordje voor lijkt me overbodig.
Verder erger ik me aan het toenemend gebruik van de omschrijving "Een moeder van vier" waarbij de moeder niet vier jaar oud is maar vier kinderen blijkt te hebben.
Tot slot het gebruik van het woordje "Want" als in bijvoorbeeld zinnen als : "Ik heb het heel erg druk gehad, want: maandag wasdag!" Of: "Ik ben bang dat ik niet kan komen, want : geen oppas" Reactie infoteur, 04-09-2019
Dat woordje 'voor' is naar mijn idee inderdaad overbodig.
De andere twee voorbeelden laten een tendens in de taal zien om met minder woorden een boodschap over te brengen. Wellicht is het gebruik van social-mediadiensten als Twitter, MSN, Whatsapp hier mede debet aan. Maar inderdaad, het is minder mooi en minder duidelijk.

Brigitte, 20-07-2019 17:45 #3
Ik hoor altijd spreken over "dodelijke slachtoffers", zelfs in het journaal. Maar een slachtoffer is niet dodelijk, maar dood. Bij Taaladvies stelt men dat dit inmiddels goed Nederlands is en vergelijkt dit met een luie stoel of een lopend buffet, waarbij het bijvoeglijk naamwoord ook in andere zin wordt gebruikt. Maar bij lui of lopend is er in dit geval toch geen alternatief? Waarom zou je bij dood slachtoffer niet gewoon dood gebruiken? Daar is toch geen alternatief nodig? Ook al zegt Taaladvies dat dodelijk slachtoffer wél goed Nederlands is, volgens mij is dat het niet. Mogen we praten over een : dodelijk slachtoffer"? Wat denkt u? Reactie infoteur, 23-07-2019
Ik begrijp Taaladvies wel, aangezien deze fout inmiddels zo ingeburgerd is en de uitdrukking nu eenmaal een stuk sneller en efficiënter is dan 'stoel waarin je lui kunt zitten', 'buffet waarbij je zelf langs de gerechten loopt', 'slachtoffer dat zo ernstig gewond is geraakt dat hierdoor de dood intrad. Maar puur technisch gezien geef ik u gelijk en is de uitdrukking 'niet zuiver'.

Martine, 31-05-2019 11:14 #2
Wat is het onderwerp in de volgende zin? "hij of "hij, samen met het ganse team"
Hij, samen met het ganse team, ondersteunt / ondersteunen ons werk. Reactie infoteur, 31-05-2019
In de zin 'Hij, samen met het ganse team, ondersteunt… ' is 'hij' het onderwerp. 'samen met het ganse team' is een toevoeging, die iets extra uitlegt over het onderwerp 'hij'.

Als je 'hij' en 'en het ganse team' direct met elkaar verbindt wordt het m.i. anders:
Als je zou zeggen 'Hij en het ganse team ondersteunen… ' is 'hij en het ganse team' het onderwerp.

Linda, 22-12-2015 23:07 #1
Mag het gebruik van twee maal ´je´ achter elkaar? B.v. ´Heb je je jas al gevonden?´ Reactie infoteur, 23-12-2015
Correct zou zijn 'Heb je jouw jas al gevonden'
In de praktijk wordt het bezittelijke voornaamwoord 'jouw' vaak als 'je' uitgesproken en vaak ook zo geschreven.
Hoewel twee dezelfde woorden achter elkaar meestal niet als correct wordt ervaren is de constructie met 'je je' zo ingeburgerd dat dit geen probleem meer lijkt te zijn.

Infoteur: Hansvg
Laatste update: 30-09-2019
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Reacties: 4
Schrijf mee!