InfoNu.nl > Educatie en School > Methodiek > Opstandig en tegendraads gedrag, een stoornis?

Opstandig en tegendraads gedrag, een stoornis?

Opstandig en tegendraads gedrag, een stoornis? Gedragsproblemen, die niet te verhelpen zijn, worden een stoornis genoemd. Een stoornis is in aanleg aanwezig, een mens wordt ermee geboren. Een stoornis heb je, een gedragsprobleem is aangeleerd en kan ook afgeleerd worden. Iemand met een gedragsstoornis heeft twee psychische eigenschappen: afkeer van en weerstand tegen verandering, en het empathisch vermogen is gebrekkig (Delfos). Met een stoornis moet men leren omgaan, beïnvloeding van buitenaf is nauwelijks mogelijk.

Oppositioneel, opstandig gedrag

Deze in het Engels ODD (oppositional defiant disorder) genoemde stoornis is de milde vorm van een antisociale, agressieve stoornis, de CD (conduct disorder). ODD, de mildere vorm, kán overgaan in de antisociale, maar dat is niet noodzakelijk zo.
Kinderen met ODD zijn niet agressief en gewelddadig. Wel zijn ze vaak brutaal en ongehoorzaam.

Criteria van ODD

Een half jaar lang of meer vertoont een kind negatief, opstandig gedrag. Minstens vier van onderstaande gedragingen zijn aanwezig (APA 1994):
  • Het kind maakt ruzie met volwassenen, gaat met hen in discussie.
  • Het kind doet LEKKER waar het zelf zin in heeft.
  • Het geeft anderen de schuld van zijn of haar eigen fouten.
  • Deze kinderen zijn erg snel op hun teentjes getrapt.
  • Het kind is vaak driftig, boos of wrokkig.
  • Het doet vaak dingen om anderen te treiteren of terug te pakken.

Deze gedragingen kan elk kind van tijd tot tijd vertonen. Slechts wanneer er meer dan een half jaar continu sprake is van dit negatieve, opstandige gedrag, dan is er sprake van ODD.

Oorzaken

De stoornis kan kindgebonden zijn:
  • Stemmingen kunnen vaak negatief zijn.
  • Het kind eet en slaapt onregelmatig.
  • Het kind kan zich moeilijk aanpassen en reageert heftig.
  • Het kind is nergens bang voor en impulsief.

De stoornis kan omgevingsgebonden zijn:

Gezin:

In het gezin kan sprake zijn van fysieke of psychische mishandeling, verwenning of verwaarlozing, problemen tussen ouders, problemen van ouders zoals psychiatrische problemen of delinquentie.

Leeftijdgenoten:

Leeftijdgenoten veroorzaken de problematiek niet, maar zoeken elkaar wel op en vergroten of houden de problemen in stand.

De buurt:

In buurten waar veel criminaliteit voorkomt, komt vaak armoede voor, overbevolking. Mensen kunnen verslaafd zijn en er is onvoldoende toezicht van de ouders.

Behandeling

Er wordt vaak een keuze gemaakt in behandeling, afhankelijk van de bereidheid en de mogelijkheid van de ouders om mee te werken. Ook de zwaarte van het probleem wordt meegewogen. De behandeling kan ambulant zijn, klinisch of dagklinisch. Gedragsverbeterende technieken hebben het meeste effect. Van gedrag heeft de omgeving het meeste last. Kinderen en jongeren worden getraind in het aanleren van competenties om problemen op te lossen. Het kind, de jongere leert dat zijn gedrag door hem zelf veroorzaakt wordt en dat hij of zij daar dus verantwoordelijk voor is. Er wordt geleerd eerst te denken en dan te doen. Het kind zal zich meer competent voelen als hem middelen worden aangereikt om het gedrag te verbeteren.

De gezinsfactoren (gebrek aan affectie, mishandeling, psychiatrische problemen van ouders, verbroken gezinnen) vormen een groter risico op ODD dan de erfelijkheid. Kinderen met ODD zijn minder beïnvloedbaar door straf en beloning en dus meer afhankelijk van externe controle.

Lees verder

© 2012 - 2019 Wilvdvleuten, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kinderpsychiatrie: antisociale gedragsstoornisEen stoornis die veel wordt gezien bij oudere kinderen en adolescenten is de antisociale gedragsstoornis. In het Engels…
Oppositioneel gedrag bij kinderen (ODD)Oppositioneel gedrag bij kinderen (ODD)Kinderen met ODD, ze worden vaak explosieve kinderen genoemd. Ze zijn snel boos en laten veelvuldig opstandig gedrag zie…
Wat is abnormaal gedrag in de klas?Wat is abnormaal gedrag in de klas?In het onderwijs wordt vaak geklaagd over de vele kinderen met gedragsproblemen. De ene na de andere stoornis komt voorb…
Manisch depressief, bipolaire stoornisDe patiënt met een bipolaire stoornis (manisch depressiviteit) heeft manische episoden afgewisseld met depressieve episo…
ODD - oppositioneel opstandige gedragsstoornisODD - oppositioneel opstandige gedragsstoornisODD betekent letterlijk: Oppositional Defiant Disorder, oftewel een oppositioneel-opstandige gedragsstoornis. Een opstan…
Bronnen en referenties
  • Trix van Lieshout, Pedagogische adviezen voor speciale kinderen.

Reageer op het artikel "Opstandig en tegendraads gedrag, een stoornis?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Wilvdvleuten
Gepubliceerd: 29-02-2012
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Methodiek
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!