InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Regelmatige werkwoorden vervoegen in de o.v.t

Regelmatige werkwoorden vervoegen in de o.v.t

In de Nederlandse taal worden werkwoorden in het imperfectum (onvoltooid verleden tijd) vervoegd op een vaste manier. In dit artikel wordt uitgelegd hoe regelmatige werkwoorden worden vervoegd. Ook wordt de regel van 't kofschip uitgelegd.

Imperfectum (onvoltooid verleden tijd)

Het vervoegen van het imperfectum gaat bij regelmatige werkwoorden volgens een vast patroon.
Om te beginnen moeten we de stam bepalen.

De stam
De stam van regelmatige werkwoorden is in principe de infinitief min -en. In veel gevallen moet de spelling aangepast worden om de correcte uitspraak te behouden (zie spelling), of om aan bepaalde spellingregels te voldoen.

infinitiefstamspellingsregel
werken werk
springenspring
lopenloopDe letter o verdubbelt hier om de uitspraak te behouden
gevengeefDe e verdubbelt voor de uitspraak. Een v aan het eind van een lettergreep verandert in een f
blazenblaasDe a verdubbelt voor de uitspraak. Een z aan het eind van een lettergreep verandert in een f
zettenzetEr kan nooit een dubbele medeklinker aan het eind van een lettergreep staan, dus de t verenkelt

't kofschip
Vervolgens moet er gekeken worden of de laatste letter van de stam in t kofschip zit (Dit geldt alleen voor medeklinkers: -t, -k,-f,-s,-ch,-p).
Als de laatste letter van de stam in t kofschip zit, wordt er bij alle enkelvoudsvormen van het imperfectum -te toegevoegd, en bij alle meervoudsvormen -ten:
enkelvoud werkenpraten vissenblaffen
stam werkpraatvisblaf
1e persoon (ik) stam + tewerktepraatte visteblafte
2e persoon (jij/u)stam + tewerktepraatte visteblafte
3e persoon (hij/zij/het)stam + tewerktepraatte visteblafte
meervoud
1e persoon (wij) stam + tenwerktenpraatten vistenblaften
2e persoon (jullie)stam + tenwerktenpraatten vistenblaften
3e persoon (zij)stam + tenwerktenpraatten vistenblaften

Als de laatste letter van de stam niet in t kofschip zit, wordt er bij alle enkelvoudsvormen van het imperfectum -de toegevoegd, en bij alle enkelvoudsvormen -den:
enkelvoud rennenlandenstarenplannen
stam renlandstaarplan
1e persoon (ik) stam + derendelanddestaardeplande
2e persoon (jij/u)stam + derendelanddestaardeplande
3e persoon (hij/zij/het)stam + derendelanddestaardeplande
meervoud
1e persoon (wij) stam + denrendenlanddenstaardenplanden
2e persoon (jullie)stam + denrendenlanddenstaardenplanden
3e persoon (zij)stam + denrendenlanddenstaardenplanden

uitzonderingen
Bij werkwoorden met een -v- of een -z- voor de uitgang en, moet er naar de oorspronkelijke letter in het werkwoord gekeken worden (de -v- of de -z-) en niet naar de laatste letter van de stam (de -f of de -s).

enkelvoudzevenrazen
stamzeefraas
1e persoon (ik) zeefderaasde
2e persoon (jij/u)zeefderaasde
3e persoon (hij/zij/het)zeefderaasde
meervoud
1e persoon (wij) zeefdenraasden
2e persoon (jullie)zeefdenraasden
3e persoon (zij)zeefdenraasden

Voor het vervoegen van onregelmatig werkwoorden, zie Lijst van onregelmatige werkwoorden en hulpwerkwoorden
© 2008 - 2014 Doeldertje, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Regelmatige en onregelmatige werkwoorden in de o.t.tIn de Nederlandse taal worden werkwoorden in de presens (onvoltooid tegenwoordige tijd) vervoegd op een vaste manier. In…
Duitse werkwoorden tegenwoordige tijdWelke uitgangen krijgen Duitse werkwoorden in de tegenwoordige tijd? De werkwoorden die hiervan afwijken, kunnen onderve…
Het perfectum (o.v.t.): regels en uitlegIn dit artikel wordt beschreven hoe het voltooid deelwoord van regelmatige werkwoorden tot stand komt. De plaats van het…
Duitse grammatica: zwakke werkwoord - kenmerken & vervoegingDuitse grammatica: zwakke werkwoord - kenmerken & vervoegingIn dit deel van deze special over Duitse grammatica wordt uitgebreid stilgestaan bij de basisregels voor de vervoeging v…
Turkse taal: werkwoorden en gebiedende wijsTurkse taal: werkwoorden en gebiedende wijsUitleg over de grammatica van de Turkse taal met betrekking tot werkwoorden en gebiedende wijs (bevestigend en ontkennen…

Reageer op het artikel "Regelmatige werkwoorden vervoegen in de o.v.t"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Doeldertje
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Schrijf mee!