InfoNu.nl > Educatie en School > Diversen > Schaal berekenen, hoe moet dat?

Schaal berekenen, hoe moet dat?

Schaal berekenen, hoe moet dat? Wat betekent het schaalgetal? Hoe bereken ik de schaal? Wat is het verschil tussen een schaalaanduiding en de schaalstok? Hoe kan ik omrekenen van centimeters naar kilometers? Dit artikel geeft uitleg en voorbeelden over schaal berekenen.

Wat betekent “schaal”?

Een schaalaanduiding geeft het aantal keren aan dat de werkelijkheid groter is gemaakt of kleiner is gemaakt. Een modelauto is natuurlijk een stuk kleiner dan een echte auto. We zeggen daarom: een modelauto is op schaal gemaakt. Als een speelgoedauto 43 keer zo klein is gemaakt dan de echte auto, dan is de schaal 1:43. Dit betekent dat een lengte van 1 cm op de speelgoedauto 43 cm op de echte auto zou zijn!

Een veel gebruikte toepassing is het gebruik van schaalgetallen op kaarten en plattegronden. Om een bepaald gebied op een kaart te tekenen dan moeten we dit gebied vrijwel altijd kleiner maken. Als we de afstanden op de kaart 25000 keer kleiner maken dan de afstanden in het echt dan is de schaal 1:25000. Dit wil zeggen dat één cm op de kaart in werkelijkheid een afstand van 25000 cm is.

De betekenis van de schaalaanduidingDe betekenis van de schaalaanduiding

Wat zeggen de getallen?

De schaal op kaarten wordt altijd aangegeven met een combinatie van twee cijfers met daartussen een dubbele punt. Het eerste cijfer is altijd een 1. Het tweede cijfer is altijd groter dan 1. Het eerste cijfer betekent “1 cm op de kaart”, het tweede cijfer geeft aan “met hoeveel cm dit in werkelijkheid overeen komt”. Bij het bekijken van de afbeelding zouden we ook kunnen zeggen dat iedere cm op de kaart in werkelijkheid 51400000 keer kleiner is. Let op: in een schaalaanduiding moet voor en na de dubbele punt altijd dezelfde eenheid worden gebruikt.

Hoe bereken ik de werkelijke afstand met behulp van een kaart?

  1. Meet het aantal cm op de kaart. (bij bochtige wegen kan een curvimeter worden gebruikt, een soort liniaal die je over de kaart kunt rollen)
  2. Bekijk hoeveel centimeter één centimeter op de kaart in het echt is (het rechter getal in de schaalaanduiding).
  3. Vermenigvuldig het aantal gemeten centimeters met het aantal cm dat één centimeter op de kaart in het echt is. Dus: gemeten cm X rechter getal in schaalaanduiding. Je weet nu de echte (werkelijke) afstand in centimeters!

Omrekenen van cm naar andere maten

Omdat grote afstanden in cm niet altijd handig te begrijpen zijn kun je ze het beste omrekenen naar meters of kilometers. Bekijk de afbeelding.
Het metriek stelselHet metriek stelsel
Volg bij het omrekenen van cm naar een andere maat altijd precies de stappen die hierboven staan aangegeven in de richting van de pijlen. Als je dus van centimeter (CM) naar kilometer (KM) gaat omrekenen kom je in de afbeelding vijf keer een pijl met :10 tegen, je moet daarbij iedere keer delen door 10. Dit is het zelfde als delen door 100.000.

Voorbeeld: Hoeveel km is 250 000 cm?
250 000 :10 :10 :10 :10 :10 = 2,5 km of 250 000 : 100 000 = 2,5 km
schaalstok en schaalgetal / Bron: Michiel1972 / Wikimedia Commonsschaalstok en schaalgetal / Bron: Michiel1972 / Wikimedia Commons
Tip: In plaats van dit te berekenen kun je ook een nul wegstrepen voor iedere keer dat je iets deelt door 10! Een andere truc is een komma aan het einde van een heel getal zetten en steeds één plaats naar links te verschuiven voor iedere keer dat je het getal door 10 deelt.


De schaalstok

Soms wordt het de gebruiker van een kaart makkelijk gemaakt. De omrekening van de schaal is al gebeurd en staat beschreven in de schaalstok. Deze schaalstok geeft een lengte aan op de kaart en geeft direct de bijbehorende afstand in werkelijkheid. Zie de afbeelding voor een voorbeeld van een schaalstok en het bijbehorende schaalgetal.

Lees verder

© 2013 - 2017 Mvoetensen, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoeveel is een inch in centimeters?Hoeveel is een inch in centimeters?In Nederland worden afmetingen uitgedrukt in meters en centimeters. De omvang van bijvoorbeeld beeldapparatuur wordt omv…
Schaal van Mercalli en RichterSchaal van Mercalli en RichterSchaal van Mercalli en de schaal van Richter, beide geven ze aan hoe zwaar een aardbeving of zeebeving is. De schaal van…
Glasgow coma schaalGlasgow coma schaalDe Glasgow coma schaal is een meetmiddel waarmee men de mate van bewustzijn bij mensen met hersenletsel kan meten. De Gl…
Johan Cruijff Schaal 2011: Ajax - FC TwenteJohan Cruijff Schaal 2011. Op 30 juli 2011 zal er voor de Johan Cruijff Schaal in de Amsterdam Arena worden gespeeld tus…
Hoe hoog is het salaris in het onderwijs?Hoe hoog is het salaris in het onderwijs?Het inkomen van leraren is onder andere afhankelijk van het soort onderwijs, en het aantal dienstjaren. De afgelopen jar…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Schaal berekenen, hoe moet dat?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Mvoetensen
Gepubliceerd: 03-03-2013
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!