Stijlfiguren (Nederlands)
Het Nederland kent veel verschillende onderwerpen, zoals grammatica, spelling enzovoort. in dit artikel gaat het over stijlfiguren. Stijlfiguren zijn afwijkingen van de gebruikelijke Nederlandse taal. Ongewone dingen worden in de zinnen geplaatst om een bepaald effect te krijgen. zo gebruiken schrijvers ook stijlfiguren om het boek aantrekkelijker te maken door interessante of juist grappige stijlfiguren toe te passen. TautologieAls twee keer hetzelfde wordt gezegd.
Bv: Enkele en alleen of geheimzinnig en mysterieus. Deze woorden hebben dezelfde betekenis.
Pleonasme
Dan wordt er een woord gebruikt waarvan de betekenis al in een ander woord van de zin zit.
Bv: de witte sneeuw; sneeuw is sowieso al wit of groen gras; gras is sowieso al groen, natte regen; regen is sowieso al nat.
Vooropplaatsing (prolepsis)
Een woord of een groep woorden die voor in de zin geplaatst zijn
Bv: Dat ene meisje, zij viel tijdens Duits in slaap of die jongen, die kan heel goed voetballen.
Opsomming (enumeratie)
Een zin waarin minstens drie zaken achter elkaar opgenoemd/opgesomd worden.
Bv: wij eten vandaag broccoli, een gehaktbal en gebakken aardappels of wij kopen wijn, kaas, brood en droge worst.
Herhaling (repito)
Dan wordt hetzelfde nog eens met dezelfde woorden gezegd of er word zelfs bijna precies hetzelfde gezegd.
Bv: dat heb je goed, werkelijk heel erg goed gedaan of Daar voel ik niets, maar dan ook helemaal niets voor.
Gelijk zinsverloop (parallellisme)
Hierbij beginnen en verlopen de zinnen op dezelfde manier.
Bv: wie oren had kon het horen. Wie ogen had, kon het zien.
Meestal komt het in gedichten voor. Kijk maar naar het volgende voorbeeld:
elke nacht word ik wakker
op hetzelfde uur
elke nacht ontwaak ik
uit dezelfde droom
elke nacht staat het zweet
parelend op mijn voorhoofd
Tegenstelling (antithese)
Hierbij worden tegengestelde zaken tegenover elkaar gezet. Denk maar aan dingen zoals arm - rijk, dood - leven.
Bv: nu is het droog, maar straks krijgen we regen.
Overdrijving (hyperbool)
Hierbij word er erg overdreven. Iets word sterker of groter gemaakt dan het in werkelijkheid is.
Bv: ik erger me dood aan hem, of ik raakte buiten zinnen van grenzeloos geluk.
Retorische vraag
Hierbij wordt er een vraag gesteld, waarop iedereen het antwoord eigenlijk wel weet.
Bv: Wil je soms ziek worden? Of Kun je nu echt geen seconde stilzitten.
Ellips (weglating)
Een stijlfiguur die dichters vaak toepassen in hun gedichten. Er worden dan één of meer woorden weggelaten uit een zin, terwijl je die eigenlijk wel verwacht.
Bv: hij is niet helemaal…, als je begrijpt wat ik bedoel, of doe mij maar geen kopje koffie, of ik kan hier wel meer over vermelden…. maar doe ik niet.
Ironie
Een milde en zachte vorm van spotten. Hierbij word vaak het omgekeerde gezegd van wat er eigenlijk bedoeld word.
Bv: iemand laat een glas stukvallen, waarop iemand zegt: Dat heb je weer goed gedaan. Of een leerling heeft een vier gehaald, waarop de ouders zeggen; dat is een bijzondere prestatie.
Sarcasme
Hierbij verstaan we een harde en scherpe vorm van spotten, met de bedoeling iemand echt te kwetsen.
Bv: een leerling levert een opstel van slechts één kantje in waarop de leraar zegt: daar ben je vast weken mee bezig geweest, of drie van de 20 leerlingen hebben hun opstel ingeleverd waarop de leraar zeg: wat een geweldige werkhouding heeft jullie klas toch.
Cynisme
Hierbij uit je een houding die zich uit in wantrouwen en een houding die sceptisch is tegenover de goede bedoelingen van een medemens. Dit is een hardere, fellere en bottere manier van spotten. Cynisme lijkt erg veel op sarcasme.
Bv: Hartelijk bedankt voor u niets zeggende antwoord. Hij heeft het nogal druk met zichzelf, dus voor ons zal hij ook wel geen tijd hebben.
© 2010 - 2012 Donker, gepubliceerd in Taal (Educatie en School) op .
Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Donker is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer informatie…
Waarom Fries een taal is en Gronings een dialect Heeft u zich dat ook wel eens afgevraagd? Waarom is het Fries nou een ta…
Weglating, vervanging en aanspreking in de Nederlandse taal In de Nederlandse taal worden veel stijlfiguren gebruikt. In…
Tegenstellingen en ontkenningen in de Nederlandse taal In de Nederlandse taal worden veel stijlfiguren gebruikt. Tegenste…
Vergelijkingen in de Nederlandse taal De Nederlandse taal kent veel verschillende stijlfiguren. Een veel gebruikte catego…
Gerelateerde artikelen
Opsommingen in de Nederlandse taal Opsommingen zijn veelgebruikte stijlfiguren in het Nederlands. Opsommingen die als sti…Waarom Fries een taal is en Gronings een dialect Heeft u zich dat ook wel eens afgevraagd? Waarom is het Fries nou een ta…
Weglating, vervanging en aanspreking in de Nederlandse taal In de Nederlandse taal worden veel stijlfiguren gebruikt. In…
Tegenstellingen en ontkenningen in de Nederlandse taal In de Nederlandse taal worden veel stijlfiguren gebruikt. Tegenste…
Vergelijkingen in de Nederlandse taal De Nederlandse taal kent veel verschillende stijlfiguren. Een veel gebruikte catego…
Reageer op het artikel "Stijlfiguren (Nederlands)"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
Bronnen en referenties
- Boek: op niveau (nederlands)