InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Cursus korte verhalen schrijven voor kinderen

Cursus korte verhalen schrijven voor kinderen

Cursus korte verhalen schrijven voor kinderen Stop met zweten, schrijver worden is leuk. Je bent de baas over je personages. Jij bepaalt met welke problemen ze in aanraking komen en hoe ze die problemen oplossen. Als je een verhaal schrijft beslis jij welke domme of verstandige dingen de personen in je verhaal doen of zeggen. Deze cursus korte verhalen schrijven is voor jong en oud, maar met name geschikt voor schoolgaande kinderen en voor jongeren die gebaat zijn bij wat verbreding en verrijking, of gewoon, omdat ze later de Ako literatuurprijs willen winnen.

Verhalen schrijven, plan van aanpak

Probeer voordat je een kort verhaal gaat schrijven eerst een plan te maken en je idee in het kort op papier te zetten. Schrijvers noemen dat een synopsis. Een synopsis is een korte samenvatting van het verhaal dat je wilt gaan schrijven. Het begint met een idee wat je van te voren een beetje uitwerkt op papier, met de bedoeling om het verhaal straks uit te werken tot een goed leesbaar verhaal. Een synopsis schrijven is voor de een een houvast, voor de ander werkt het minder goed. Je hebt schrijvers die vooraf het hele verhaal al in hun hoofd hebben en het daarom in een synopsis alvast wat kunnen voorbereiden, maar dit is niet voor elke schrijver de ideale werkwijze. Er zijn veel schrijvers die zeggen dat ze gewoon beginnen met schrijven en gedurende het schrijfproces krijgt het verhaal meer vorm en pas tijdens het schrijven dient het verhaal zich aan.

Werken met een synopsis

Niet alle schrijvers werken dus met een synopsis, maar het is wel bekend dat schrijvers die eerst een synopsis schrijven hun verhaal gemakkelijker en sneller goed op papier krijgen dan schrijvers die maar gewoon beginnen te schrijven en afwachten wat ervan komt. Dat komt omdat alle mensen fantasie hebben, en als je maar gewoon begint te schrijven vormt zich wel een verhaal, maar voordat je het weet gaat het verhaal alle kanten op, behalve de goede, en dan moet je later weer heel veel schrappen.

Bouwstenen voor een verhaal

Een kort verhaal is altijd opgebouwd uit meerdere zaken die met elkaar een verhaal tot een geheel maken. Dat zijn eigenlijk de bouwstenen voor een verhaal. Ik zal de belangrijkste bouwstenen opnoemen:
  • Personages: Personages zijn alle personen die voorkomen in een verhaal. Het kunnen mensen zijn of dieren maar zelfs ook voorwerpen die [alleen in een fantasieverhaal] kunnen nadenken. Bijvoorbeeld: een steen ligt in het gras ligt en hoopt dat iemand hem opraapt zodat hij eens lekker op reis kan. In een (kinder)verhaal kan je zoiets laten gebeuren door middel van je fantasie.
  • Protagonist: Protagonist is een duur woord voor een hoofdpersoon, of de hoofdrolspeler(s) van je verhaal. Vaak is er maar één protagonist, dus maar één hoofdrolspeler, maar dikwijls zijn er ook meerdere protagonisten.
  • Conflict: Conflict in een verhaal is heel belangrijk. Je zou het ook gewoon ‘een probleem’ of ‘de problemen’ kunnen noemen. In het dagelijks leven hebben mensen het liefste zo min mogelijk problemen, maar het grappige is dat hoe meer problemen er in een verhaal voorkomen, hoe interessanter een verhaal voor je lezers wordt. Mensen vinden het schijnbaar leuk om over problemen te lezen. Dat kunnen leuke problemen zijn, of nare problemen, in elk geval hebben je personages in je verhaal heel wat problemen nodig om een verhaal interessant te houden. Een jongen die geboren is met een groene neus, is veel interessanter voor een verhaal, dan een jongen die niets bijzonders mankeert. Hoe meer problemen een personage heeft, hoe spannender een verhaal wordt. Voor een schrijver wordt het daardoor wel ingewikkeld om het verhaal helder te houden. Dus veel conflict in een verhaal, vergt ook veel van de schrijver. Die moet opletten dat de verhaallijn (dat is de logische draad die door het verhaal heenloopt) goed te volgen blijft voor een lezer. Een voorbeeld: Stel je eens voor dat een meisje op een avond naar bed gaat in haar eigen huis. Een van haar ouders leest haar een verhaaltje voor en stopt haar lekker in, en ze valt tevreden in slaap. Tot zover verloopt alles op rolletjes in het verhaal. Eigenlijk is het een beetje gewoon en saai. Maar de volgende dag wordt ze wakker op een spookkasteel en ze snapt er niets van. Haar huis is verdwenen en haar ouders zijn nergens te bekennen, en in het kasteel wonen twee monsterlijke personages met grote druipneuzen die beweren dat ze altijd al haar ouders geweest zijn. Als je zo’n verhaal schrijft dan is er veel conflict mogelijk. Er zal een emotioneel conflict zijn want dat meisje schrikt zich natuurlijk suf dat ze zomaar ineens ergens anders terecht is gekomen en ze mist haar ouders. En haar nieuwe ouders dat zijn afschuwelijke mensen met wie ze al snel ruzie zal krijgen, en dan sluiten ze haar misschien wel op. Hoe dan ook: de problemen in een dergelijk verhaal zijn al snel heel groot, en de schrijver heeft dus ook veel fantasie nodig om die problemen weer op te lossen en de schrijver moet er ook voor zorgen dat de lezers het leuk vinden om het verhaal te lezen.
  • Perspectief: Je schrijft een verhaal vanuit een bepaald oogpunt. Het perspectief. Bijvoorbeeld: De alwetende verteller: als je vanuit het oogpunt schrijft van een alwetende verteller, dan schrijf je zoals je een verhaal zou vertellen, maar dan alsof jij het allemaal weet. Bijvoorbeeld: 'Toen Jan zijn been brak, wist hij nog niet dat dit zijn leven voor altijd veranderen zou.' Je kunt ook vanuit een ander perspectief schrijven, bijvoorbeeld vanuit de ik-persoon: 'Toen ik mijn been brak wist ik nog niet dat mijn leven nooit meer hetzelfde zou worden.´ Vaak wordt een verhaal vertelt vanuit een ik-persoon, of vanuit een hij of een zij-persoon.
  • Plot: Het plot in een verhaal is eigenlijk het moment waarop de problemen tot een soort uitbarsting komen, en de gevolgen daarvan. Het plot is ook het moment waarop een verhaal een omslag maakt. Het plot is misschien wel het begin van het einde van het verhaal. Het meisje in het voorbeeld van daarnet, wat in het verhaal in een spookkasteel wakker werd, zou in het plot van dat verhaal bijvoorbeeld haar afschuwelijke namaak ouders kunnen ontmaskeren als kidnappers die al heel lang gezocht worden door de politie. Ze zou ze in het plot in een kooi kunnen lokken en ze opsluiten. Vervolgens zou ze eindelijk kunnen ontsnappen en buiten zou ze de politie bellen en ze zou thuis gebracht worden en nog een grote beloning krijgen ook. Het is natuurlijk allemaal maar fantasie. Hou in gedachten dat wat je ook verzint: het verhaal moet goed te volgen zijn en ondanks al je fantasie, toch ook nog logisch blijven lijken.
  • Verhaallijn: Elk verhaal heeft een begin, een midden en een einde. Probeer de beginzin meteen spannend of interessant te maken, dus niet beginnen met ‘Er was eens…’ en ook niet eindigen met ‘en ze leefden nog lang en gelukkig…’ Probeer een beginzin te bedenken die je lezers nieuwsgierig maakt. Dan lezen ze verder. Oefen een paar openingszinnen van je verhaal en besluit dan welke het beste is.

Een laatste tip!

Als je verhaal klaar is laat het dan aan een paar andere kinderen van je klas lezen. Stel ze aan als redacteurs en vraag ze om in de kantlijn van je verhaal op te schrijven wat ze er goed aan vinden, wat ze saai vonden of juist spannend, leuk en mooi. Wat ze duidelijk vonden of juist onduidelijk, en of ze spelfouten hebben gezien. Erg belangrijk werk van redacteuren is om vast te stellen of een verhaal wel klopt, of het goed te volgen is, en of het spannend of interessant is en/of het goed geschreven is. Aan de hand van hun opmerkingen kan je het verhaal dan polijsten, verbeteren, nog interessanter maken en dan kan je het nog een beetje herschrijven. Dan pas is er echt gewerkt aan een verhaal. Wees niet bang om te schrappen. Liever een verhaal wat lekker loopt en de aandacht van de lezer vasthoudt, dan een verhaal wat vastloopt door een overmaat aan overbodige informatie en zijwegen, die nergens op uitlopen. Wees ook zuinig met bijvoeglijke naamwoorden.

Vergelijk als voorbeeld deze twee zinnen maar eens:

  • De kleine jongen liep over de stenen straat op zijn leren schoenen met rubberen zolen vol grote gaten en hij wandelde langzaam naar de rode deur van het grote huis en hij keek naar de prachtige voortuin vol bloeiende bloemen.
  • De jongen, die nog niet zo groot was, liep over straat. Hij droeg versleten leren schoenen. Hij wandelde op zijn gemak naar de deur van het huis, en verbaasde zich over de voortuin waarin alles in bloei stond.

Zoals je ziet kan je dingen op verschillende manieren zeggen, maar het een leest prettiger dan het andere. Een verhaal met te veel bijvoeglijke naamwoorden is vermoeiend om te lezen. Wees er dus zuinig mee.

Personen die in je verhalen voorkomen moeten trouwens altijd een functie hebben. Als je iemand ten tonele voert die je Joop Snotneus noemt, dan moet Joop Snotneus ook een zinnige rol spelen in je verhaal, zo niet, dan kan je Joop Snotneus beter schrappen.

Ik kom nog even terug op het belang van een synopsis. Net als een oefenschrift bij rekenen, is een synopsis de oefening voor een verhaal. Probeer dus eerst een synopsis te schrijven, waarin je de personages beschrijft, het conflict of de conflicten, het plot (de oplossing van de problemen/ontknoping) en de afloop van je verhaal.

Als je het moeilijk vindt om een verhaal te bedenken, vraag dan eens aan kinderen om je heen waar zij graag een verhaal over zouden willen lezen, of vraag je juf of meester om een onderwerp/opdracht. Veel succes met je schrijverschap!

Lees verder

© 2008 - 2017 Kisses, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
LOI-cursus SchrijvenLOI-cursus SchrijvenVeel mensen dromen ervan zelf verhalen of romans te schrijven. Maar hoe pak je zoiets effectief aan? Wat moet je in elk…
Schrijfcursus: "Korte verhalen schrijven"Schrijfcursus: "Korte verhalen schrijven"Schrijven leer je door het veel te doen. Daarnaast is het goed om af en toe van een ander te horen hoe je het doet. Wat…
Cursus Schrijven: het ambacht onder de knie krijgenCursus Schrijven: het ambacht onder de knie krijgenDe kern van elke cursus Schrijven is het ambacht. De schrijver zet een verhaal in elkaar zoals de meubelmaker een kast b…
Wat leer je in een cursus schrijven?Wat leer je in een cursus schrijven?Schrijven kan je niet leren uit een boekje. Je moet het in praktijk brengen. Een van de beste manieren om je als schrijv…
Schriftelijke cursus Kinderverhalen schrijven (LOI)Schriftelijke cursus Kinderverhalen schrijven (LOI)Waar let je op als je kinder- of jeugdverhalen wilt schrijven? Wat maakt dit genre zo bijzonder? Als je systematisch je…

Reageer op het artikel "Cursus korte verhalen schrijven voor kinderen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Ikke, 11-12-2014 11:27 #4
Ik heb nu een korte verhaal geschreven over wat ik leukvind en wat mij interesseert en waar over na denk en wat er allemaal in mij opkomt enzo… Maar nu zou ik graag dat verhaal naar een wedstrijd of uitgeverij willen sturen… Weten jullie iets voor mij? Reactie infoteur, 11-12-2014
Hi, een uitgever kan niet veel met een kort verhaal, pas als je er 10 of vijftien hebt kan een uitgever overwegen een bundel uit te geven. Maar het is het verstandigste om eerst feedback op je verhaal te krijgen. Laat het dus lezen aan een paar mensen die jij daarvoor geschikt vindt en vraag of ze je willen laten weten welke delen ze goed aan je verhaal vinden, en welke gedeeltes ze saai of minder goed geschreven vonden. Vergelijk de reacties van meerdere mensen, en aan de hand daarvan kan je je verhaal gaan verbeteren. Verhalenwedstrijden kan je natuurlijk gewoon via internet zoeken.

Nina, 17-03-2012 20:49 #3
Ik ben 13jr en schrijf veel; elke dag wel een uur ofzo.
Ik heb ook al eens wat werk opgestuurd naar verschillende uitgeverijen.
Helaas is dit door allemaal afgewezen, op één na. Dat contract vond ik nergens op slaan, hele rare regels… Ik vond het zo'n geweldige kans, dat er een uitgeverij was dat mijn werk wou gaan verkopen, maar uiteindelijk heb ik er toch voor gekozen niet akkoord te gaan.

Nu lach ik om dat manuscript. Ik vind de verhaallijn nu ook zo leuk niet meer. Dat was over een leven van een meisje, dat een paard ontmoet en dan gebeurd er heel veel enz.
Nu schrijf ik over een meisje met leukemie.
Het is een heftig onderwerp, en ik heb al uren gesurfd op internet, informatie opzoeken. MIjn favoriete schrijfwijze is vanuit de ik-vorm schrijven. Dat vind ik zelf ook het fijnste om te lezen namelijk.
Nu heb ik dus een vraag,
Is het niet raar dat een meisje van dertien over kanker schrijft?
iedereen die het leest is er meteen gek van, en iedereen moedigd mij dan ook aan gauw weer verder te schrijven, ze willen weten hoe het verder gaat.
spannend is het blijkbaar dus wel.
Is het alleen zo dat het misschien niet leuk is voor kinderen van mijn leeftijd om dit te lezen?
Omdat het best wel heftig is enzo…

Ook heb ik een paar schrijfregels-vraagjes.
Mag je als je een zin hebt, na een komma, 'en' zetten?
bijvoorbeeld:
In het felle licht staat een vage verschijning. Ik wend mijn hoofd af, het kost me moeite er naar te kijken. Ik ben moe, verschrikkelijk moe, en ongelovelijk misselijk.

Mag die en daar staan of moet ik die komma weghalen?

gr.
Nina Reactie infoteur, 18-03-2012
Het woordje ´en´ is eigenlijk hetzelfde als een komma. Je hebt dan dus eigenlijk geen komma meer nodig. Soms maken mensen wel een uitzondering. Je kunt hier meer lezen voor voorbeelden:

http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/467/

Een meisje van 13 kan ook over ziektes schrijven. Het onderwerp is niet leuk, maar wel realistisch. Ook jonge mensen kunnen immers kanker krijgen. Laat je dus daardoor niet tegenhouden.

Dieuwke, 11-05-2011 17:12 #2
Ik heb eigenlijk een vraag… toen ik 6 ofzo was (ik ben nu 11) begon ik met verhalen schrijven, elke keer weer iets anders! maaar ik kom meestal alleen bij hoofdstuk 1. Verder kom ik nooit… kunnen jullie mij tips ofzo iets geven? Reactie infoteur, 11-05-2011
Dit komt veel voor en komt omdat je nog weinig ervaring hebt kunnen opdoen. Dit is op zich dus niets om je zorgen over te maken. Een erg lang verhaal schijven is vaak lastiger dan een kort verhaal. Probeer daarom eerst eens een kort verhaal van hooguit twee pagina's te schrijven, waar een begin, een middenstuk en een slot aan zit.
De lijn van je verhaal is belangrijk. Geef de hoofdpersoon van je verhaal een dudielijk verhaal. War moet je verhaal over gaan en hoe moet het eindigen? Maak eerst een plan en zet dat op papier, zodat je vooraf al weet waar je verhaal over zal gaan, wat de belangrijkste gebeurtenissen zijn en hoe het verhaal moet eindigen. Dan pas gaan schrijven en je zoveel mogelijk aan het plan houden. Met plan is het makkelijker om het verhaal duidelijk te houden en om het verhaal op te schrijven.

Fabienne, 09-10-2008 16:22 #1
Ik vind het wel handig, zelf ben ik 10 jaar.
Vanaf toen ik jong was hield ik van verhalen schrijven, Het ene spannender dan het andere. Maar toch… Ik wil graag een draai aan mijn verhalen geven. Kunnen jullie
me helpen? :-) Reactie infoteur, 09-10-2008
Hoi Fabienne,

Geef de personen in je verhaal een lastig of leuk probleem, dat is de belangrijkste tip die ik je wil geven. Hoe meer problemen, hoe boeiender een verhaal is. Gek genoeg vinden we verhalen saai als er geen problemen in voorkomen. Een verhaal waarin alles zijn gangetje gaat en waarin geen problemen voorkomen… daarbij vallen we in slaap. Lekker ontspannend.
Probeer het gewoon uit. Een draai aan je verhaal komt vanzelf als je het probleem/de problemen van de personen in je verhaal wilt gaan oplossen. Probeer het maar eens uit bij wijze van oefening.
bij www.kasteelavondrood.nl kan je ook verhalen plaatsen en er gratis reacties en advies over krijgen.

Infoteur: Kisses
Laatste update: 25-01-2015
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Special: Schrijven
Reacties: 4
Schrijf mee!