Leren & studeren: populair wetenschappelijk schrijven
Het is maar weinige wetenschappers gegeven: goed en aantrekkelijk schrijven voor een niet-academisch publiek. Zelfs de grootste wetenschappers worstelen met dit probleem. Echter, enkele wetenschappers, zoals Frans de Waal en Jared Diamond, blinken zowel uit in hun wetenschappelijk onderzoek als in hun schrijfkwaliteiten. Maar welke trucs gebruiken zij nou eigenlijk om populair-wetenschappelijk te schrijven?Men ziet het vaak niet direct, maar er is een wereld van verschil tussen wetenschappelijke en populair-wetenschappelijke literatuur. Waar wetenschappelijke literatuur zich kenmerkt door abstractie, volledigheid, correctheid en controleerbaarheid, is populair-wetenschappelijke literatuur vooral gericht op het geven van voorbeelden, representatieve gevallen, grote lijnen van het verhaal en aantrekkelijkheid. Een wereld van verschil dus, Maar hoe krijg je dit zelf dan voor elkaar?
Proces
Het proces is bij populair-wetenschappelijk schrijven zeer belangrijk. Dit proces wordt gekenmerkt door de volgende zes stappen:- Planning: centrale vraagstelling, doelgroep
- Informatie vergaren
- Informatie selecteren en verwerken
- Informatie ordenen in de vorm van een tekstschema
- Formuleren: het uitschrijven van de tekst
- Eindcheck: grammatica en spelling
Binnen dit proces zullen bepaalde stappen uiteraard meerdere keren herhaald worden. Denk bijvoorbeeld aan het schrijven van een tweede versie.
Concreet en filmisch
In de wetenschappelijke literatuur is het nog wel eens gebruikelijk dat er een beetje om de zaken heen gedraaid wordt, om een zo correct en abstract mogelijk verhaal te schrijven. In de populair-wetenschappelijke literatuur is dit echter uit den boze. Het is van belang dat je de lezer direct weet te pakken met je verhaal, dus vertel duidelijk wat je wil vertellen en draai daar vooral niet te lang omheen. Doe je dit niet, dan zal de lezer snel afhaken.Dit gaat samen met filmisch schrijven. Voor lezers zijn voorbeelden en situatieschetsen een hele goede houvast om iets over te brengen. Waar men in wetenschappelijke literatuur vooral door middel van argumentatie zijn punt probeert te maken, is het in een populair-wetenschappelijk stuk aan te raden om die argumenten kort te houden en te focussen op het toelichten en toepassen van relevante voorbeelden. Dit maakt het stuk attractiever voor de doelgroep en ook nog een begrijpelijker.
