De ademhaling, de controle hiervan en de patronen

De ademhaling, de controle hiervan en de patronen In dit artikel zal ik een klein stukje achtergrondinformatie vertellen over de ademhaling in het algemeen, hoe deze gemeten moet worden en waar je dan op moet letten en als laatste welke ademhalingspatronen er nou eigenlijk zijn met afbeeldingen erbij.

Ademhaling

Door middel van ademhaling wordt zuurstof uit de buitenlucht opgenomen, dat vervolgens in het bloed terechtkomt, en wordt koolzuur uit het lichaam uitgestoten. Ademhaling vindt plaats in de longen en luchtwegen (neus- en keelholte, strottenhoofd en luchtpijp). De ademhaling wordt geregeld door het ademcentrum in de hersenen. De belangrijkste ademhalingsspieren zijn het diafragma (dit is het middenrif) en tussenribspieren. Soms zijn deze spieren verzwakt en kunnen ze niet meer voor voldoende ventilatie zuurstof zorgen.

Controle ademhaling

Bij de ademhaling dient te worden gelet op:
  • Snelheid;
  • Regelmaat;
  • Diepte;
  • Reuk;
  • Geluid.

Let, ter herkenning van symptomen van dyspnoe (bemoeilijkte ademhaling), ook op het gelaat van de cliënt:
  • Benauwde gelaatsuitdrukking;
  • Cyanose (het blauw kleuren van de huid);
  • Bewegen van de neusvleugels;
  • Heftige op en neergaan van de borstkas;
  • Bewegen van de spieren in de hals.

Snelheid van de ademhaling

De snelheid van de ademhaling wordt bepaald door het aantal ademhalingen per minuut. De snelheid van de ademhaling varieert met de leeftijd. Het aantal ademhalingen per minuut is bij:
  • Volwassen: 15-17
  • Tieners: 12-20
  • Kinderen 2-12 jaar: 20-30
  • Zuigelingen: 30-50
  • Per minuut wordt 2-3 keer diep ingeademd.

Regelmaat van de ademhaling

De regelmaat van de ademhaling wordt bepaald door de duur van de pauzes tussen in- en uitademingen.

Diepte van de ademhaling

De diepte van de ademhaling wordt bepaald door de hoeveelheid in- en uitgeademde lucht per keer.

Geluid van de ademhaling

Aan het geluid van de ademhaling kunnen afwijkingen aan de normale onbelemmerende ademhaling worden beluisterd. Bijvoorbeeld:
  • Een piepende ademhaling bij benauwdheid.
  • Een rochelende ademhaling bij vocht of slijm in de luchtwegen.

Tellen van de ademhaling

De ademhalingsfrequentie wordt geteld door te kijken naar het op en neer gaan van de borst van de cliënt. Bij de cliënt kan een borst- of een buikademhaling op de voorgrond staan. Over het algemeen komt een gecombineerde ademhaling voor. Tel elke in- en uitademhaling voor één ademhaling. Begin bij de inademing te tellen. De opgaande beweging is de inademing. Om de beweging duidelijker te zien kan een arm van de cliënt over de borst worden gelegd.

De ademhaling kan worden geteld met een zandloper (polsteller) of horloge met secondewijzer. Het aantal slager per minuut wordt vastgesteld. Tel de ademhaling bij volwassenen en kinderen gedurende 30 seconden en vermenigvuldig de uitkomst met twee. Tel gedurende 1 minuut als de ademhaling afwijkend lijkt.

Ademhalingspatronen

Onderstaande tabel geeft verschillende (afwijkende) ademhalingspatronen weer.

Benaming Patroon Mogelijke oorzaken
Eupnoe: Normale ademhaling
Apnoe: tijdelijke afwezigheid van de ademhaling; kan periodiek optreden.
  • Mechanische obstructie van de luchtwegen;
  • Aandoeningen die het ademcentrum in de hersenen beïnvloeden
Hyperpnoe: diepe en licht versnelde ademhaling
  • Lichamelijke inspanning
Tachypnoe: versnelde ademhaling
  • Koorts
  • Longontsteking
Cheyne-Stokes: snelle en diepe ademhalingen, vervlakkend totdat een pauze (20-60 seconden) intreedt
  • Verhoogde hersendruk
  • Ernstige hartdecompensatie
  • Nierinsufficiëntie
  • Meningitis
  • Overdosis medicijnen
  • Zuurstofgebrek in de hersenen
Kussmaul: snelle (>20/min), zeer diepe (op zuchten lijkende), moeizame ademhaling, zonder pauze
  • Nierinsufficiëntie of stofwisselingsstoornissen

Aandachtspunten bij controle van de ademhaling

De ademhaling kan veranderen wanneer de aandacht er op wordt gevestigd. Emoties beïnvloeden de ademhaling. Tel eventueel de ademhaling meteen na het polstellen zonder het de cliënt te zeggen, terwijl de vingers nog aan de pols liggen.
© 2013 - 2020 Angelic, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Funtie en werking van het ademhalingsstelselDe ademhaling maakt het mogelijk de zuurstof uit de lucht in het bloed te brengen en bij de verbranding in de cel gevorm…
Spreekbeurt tips voor mensen met een spraakgebrekSpreekbeurt tips voor mensen met een spraakgebrekDe meesten onder ons krijgen al koude rillingen wanneer ze nog maar voor de klas moeten staan, maar extra moeilijk wordt…
Meten, maar waarmee dan?Meten, maar waarmee dan?We willen graag weten hoe groot, lang of dik de dingen om ons heen zijn. We hebben verschillende meetinstrumenten waarme…
De onmisbare geodriehoekDe onmisbare geodriehoekVeel scholieren hebben er eentje in een flap van een map of agenda gestoken, of hij dwaalt ergens in een ruime etui: de…

Beter Onthouden wat je Leest: 10 TipsBeter Onthouden wat je Leest: 10 TipsEen tekst lezen is niet hetzelfde als een tekst onthouden. Ons geheugen slaat niet automatisch alles op wat we lezen, ma…
Observatiepunten en complicaties bij katheterisatieObservatiepunten en complicaties bij katheterisatieNatuurlijk zijn er ook diverse aandachtspunten, observatiepunten en complicaties die kunnen optreden bij een blaaskathet…
Bronnen en referenties
  • Hamilton HK en Rose MB. Verpleegkundige handelingen en procedures 1998
  • Observatietechnieken. Skillslab-serie voor verpleegkundige en verzorgende vaardigheden 2003

Reageer op het artikel "De ademhaling, de controle hiervan en de patronen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Angelic
Gepubliceerd: Mei 2013
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Studievaardigheden
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!