Vlakken en assen

Als jij je arm naar voren beweegt, maakt jouw arm een beweging in het sagittale vlak en om een transversale/frontale as. Het is namelijk zo dat het lichaam uit drie/vier vlakken bestaat, waarin bewegingen kunnen plaatsen. Deze bewegingen vinden altijd plaats om een denkbeeldige as. De bewegingen, assen en vlakken houden verband met elkaar, maar hoe zit dat nou precies?
Bron: Nick Zuccarello (bewerkt), Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Nick Zuccarello (bewerkt), Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Lichaamsvlakken

Het lichaam bestaat uit drie vlakken, namelijk een frontaal, sagittaal en transversaal vlak.
  • Een frontaal vlak deelt het lichaam in een voorste en achterste deel
  • Een sagittaal vlak deel het lichaam in een rechter en linker deel. Wanneer dit vlak precies op de helft is, is het een mediaan vlak
  • Een transversaal vlak deelt het lichaam in een onderste en bovenste deel.

Lichaamsassen

De lichaamsassen waarom bewegingen plaatsvinden, zijn op een soortgelijke manier in te delen, namelijk:
  • Een frontale/transversale as is een horizontale as die van links naar rechts loopt
  • Een sagittale as is een horizontale as die van voor naar achter loopt
  • Een longitudinale as is een verticale as

Bewegingen

In onderstaande tabel staat hoe de beweging, de as en het vlak met elkaar verband houden. Om de tabel beter te begrijpen, staat onder de tabel een uitleg.
BewegingLichaamsasLichaamsvlak
Abductie en adductieSagittale asFrontaal vlak
RotatieLongitudinale asTransversaal vlak
Anteflexie, retroflexie, flexie en extensieFrontale/transversale asSagittaal vlak

links: abductie en adductie<BR>
rechts: rotatie / Bron: Connexions, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)links: abductie en adductie
rechts: rotatie / Bron: Connexions, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Abductie en adductie

De abductie en adductie bewegingen zijn bewegingen die om een sagittale as plaatsvinden. Deze as loopt namelijk van voor naar achter door de schouder. Als je een pen door een papier heen prikt, kun je het papier alleen nog maar van links naar rechts bewegen. Datzelfde geldt voor de schouder. De beweging van links naar rechts blijft in het frontale vlak, dat het lichaam in een voor- en achterkant deelt.

Rotatie

De rotatiebewegingen in de schouder zijn lastiger na te bootsen. Hiervoor moet je de schouder en elleboog in 90 graden verplaatsen. Daarna beweeg je de hand van boven naar beneden. Hierdoor draait de bovenarm in de schouder en dat noemen we een rotatiebeweging. Deze beweging is opnieuw het beste na te bootsen met een pen en papier. Als je de pen van bovenaf het papier in zou steken, kan het papier alleen nog maar om de pen heen draaien (in een rondje). De pen komt in dit geval overeen met de longitudinale as. Omdat de beweging in een verticaal vlak blijft, vindt de beweging plaats in het transversale vlak.

Bron: Tonye Ogele CNX, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Tonye Ogele CNX, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Anteflexie, retroflexie, flexie en extensie

Flexie is buigen en extensie is strekken, het voorbeeld hiervan is het buigen en strekken van de arm. Bij de schouder is er geen sprake van buigen en strekken, maar van naar voren en naar achteren bewegen. Dit noemen we respectievelijk anteflexie en retroflexie. Deze beweging vindt plaats om een frontale as. Als je een denkbeeldige pen vanaf de zijkant door de schouder zou steken, kan enkel deze beweging nog gemaakt worden. De beweging van voor naar achter (of buigen en strekken) en andersom vindt plaats in het sagittale vlak, want deze deelt het lichaam in een linker- en rechterkant.
© 2014 - 2020 Kristelo, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bewegingsvlakken en assen van het menselijk lichaamBewegingsvlakken en assen van het menselijk lichaamDe bewegingen van een mens lopen over verschillende vlakken. Ieder mens gebruik alle bewegingsvlakken en bewegingsassen.…
Dag zelf racen op circuit (Zandvoort of Assen)Dag zelf racen op circuit (Zandvoort of Assen)Daar rijd je dan in je auto die met gemak 200 of meer kilometer per uur kan rijden… Autorijden in het Nederlandse verkee…
Assen, het hart van DrentheAssen, het hart van DrentheEr zullen niet veel mensen zijn wiens hart bij het horen van de naam Assen sneller zal gaan kloppen. En inderdaad, qua s…
De TT, de MotoGP van AssenDe TT, de MotoGP van AssenJaarlijks wordt de TT, de MotoGP van Assen, verreden. De TT van Assen is een jaarlijks motorfestijn met races in alle Gr…

Alles over matching bij de Universiteit UtrechtAlles over matching bij de Universiteit UtrechtDe Universiteit Utrecht (UU) is de eerste universiteit in Nederland die matching verplicht heeft gesteld voor alle bache…
Heeft oefenen voor de Entreetoets zin?Heeft oefenen voor de Entreetoets zin?De Entreetoets op de basisschool is een belangrijke toets, die mede het schooladvies van je kind bepaalt. Nu vanaf 2015…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Vlakken en assen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Kristelo
Gepubliceerd: 21-03-2014
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!