InfoNu.nl > Educatie en School > Studievaardigheden > Dyscalculie: wat is het en hoe ermee om te gaan

Dyscalculie: wat is het en hoe ermee om te gaan

Dyscalculie is een term uit het Grieks en Latijn en betekent: slecht kunnen rekenen. Dit is ook precies het probleem van dyscalculen. Het ministerie heeft dyscalculie nog niet erkent als een serieus leerprobleem, waardoor dyscalculen geen extra tijd krijgen wanneer zij centraal examen doen. Dyscalculen stuitten vaak op onbegrip, omdat weinig mensen volledig begrijpen wat de stoornis inhoudt. Wat te doen als er dyscalculie is geconstateerd bij uw kind?

Wat is dyscalculie?

Er zijn natuurlijk altijd kinderen die "gewoon" problemen hebben met rekenen. Hoe kunt u dyscalculen onderscheiden van kinderen die gewoon slecht zijn in rekenen? Kinderen met dyscalculie zijn even intelligent als andere kinderen op andere vlakken. Ze zijn even goed in taal, begrijpend lezen etc. Alleen het rekenen geeft problemen. Zo hebben dyscalculen moeite met cijferreeksen, duurt het erg lang voordat ze bepaalde basisvaardigheden van het rekenen beheersen en blijven ze er moeite mee hebben (bijvoorbeeld de tafels), ze zijn erg slecht in hoofdrekenen en het maken van schattingen, ze hebben problemen met het zien van juiste volgordes, (ze kunnen bijvoorbeeld slecht klokkijken) en ook de ruimtelijke oriëntatie en inzicht laat te wensen over. Dyscalculen zijn in vergelijking met gewone kinderen bijzonder traag in het maken van berekeningen en met het snappen van uitleg. Vaak dient een leraar de leerling meerdere varianten van dezelfde uitleg te geven, alvorens het kind de uitleg begrijpt.

De oorzaken van dyscalculie

De oorzaken van dyscalculie zijn vooralsnog onbekend. Het is niet zeker of de rekenstoornis erfelijk is of niet.

Ik denk dat mijn kind dyscalcuul is

U dient alle andere oorzaken uit te kunnen sluiten. Als uw kind een lagere intelligentie blijkt te hebben, kan dat ook de oorzaak zijn van het rekenprobleem. Wanneer er geen aantoonbare oorzaak is voor het rekenprobleem, dan is de kans groot dat uw kind dyscalculie heeft. Dit is iets waarvoor u noch uw kind zich voor hoeft te schamen. Sterker nog: uit mijn eigen ervaring kan ik u, als dyscalcuul, verzekeren dat de diagnose een opluchting is. Het is bewijs dat u kind niet "dom" of "lui" is, maar een stoornis heeft waar het niets aan kan doen. Als u vermoedt dat uw kind dyscalculie heeft, neem dan contact op met de school. Het maakt geen verschil of uw kind nu op de basisschool zit of op de middelbare school. Vraag de school om uw kind te testen. Wanneer het kind inderdaad dyscalculie blijkt te hebben, is het van belang om "bewijs" te vragen, om problemen op andere scholen te voorkomen.

Problemen die voorkomen dienen te worden

Dyscalculie kan leiden tot faalangst en minderwaardigheidsgevoelens. Vaak wordt dyscalculie op een latere leeftijd vastgesteld. In de tussenperiode kan het kind zich dom gaan voelen, vooral omdat ze even hard of harder werken dan normale leerlingen, maar geen of weinig resultaat zien. Docenten werken minderwaardigheidsgevoelens soms ook in de hand. Ik ben in mijn schoolcarrière docenten tegengekomen die mij behandelden alsof ik oer en oerdom was. Wanneer ik hen vertelde dat ik dyscalculie had, wijzigden zij hun houding met 180 graden en deden opeens heel begripvol en aardig. Veel docenten weten niet hoe ze met dyscalculie om moeten gaan. Hoe vaak ik een docent wel niet aan de klas hoorde verkondigen: "ik ga Shirley even iets uitleggen, wie een snelle vraag heeft moet nu komen". Wanneer docenten en/of leerkrachten zo met hun leerlingen omgaan, leidt dat tot angst om de docent überhaupt nog een vraag te stellen. Kinderen denken dat ze hun klasgenoten tekort doen door zoveel aandacht te vragen van docent of leerkacht. Daarnaast zijn dyscalculen erg traag in het maken van hun wiskunde of rekensommen, waardoor het huiswerk niet af is op de afgesproken tijd. Wanneer zij een toets moeten maken zijn zij nog niet klaar met de stof. Sommige kinderen zien na verloop van tijd het nut van leren niet meer in. Ze halen toch altijd onvoldoendes en kunnen de toetsen niet binnen de afgesproken tijd maken.

Oplossingen

Zoals u hebt gemerkt spreek ik veel uit eigen ervaring. Er worden op diverse sites goede tips gegeven, maar in de praktijk zijn veel opties zoals aangepaste boeken bijvoorbeeld, niet altijd mogelijk. Wat het beste helpt is bijles. Uw kind heeft veel aandacht nodig en de docent of leerkracht kan deze niet altijd geven. U wilt als ouder graag uw kind zelf helpen, maar een bijlesleraar is een professional die kennis heeft van meerdere methodes en meer variaties weet op één uitleg. Zorg ervoor dat uw kind bijles krijgt in kleine groepjes. Een groepje van twee á drie kinderen is meer dan genoeg. Wanneer de groepen groter worden, krijgt het kind niet voldoende aandacht om vragen te stellen. Wanneer het kind één op één bijles krijgt, zal het geen tijd overhouden om ook zelfstandig enkele sommen te oefenen.
Spelenderwijs kunt u de rekenvaardigheid van uw kind stimuleren. Computerspellen, rummicub e.a. lenen zich daar uitstekend voor. Daarnaast is het ook wenselijk om afspraken te maken met de school. Laat het kind een rekenmachine of telraam gebruiken, zodat uw kind tijd kan besparen met hoofdrekenen en zich kan richten op het onder de knie krijgen van de basisprincipes. Wanneer uw kind naar de middelbare school gaat is het belangrijk om met de school in kwestie te overleggen over extra tijd. Als het kind weet dat het meer tijd heeft, geeft dat rust en die paar minuten kunnen het verschil maken tussen een onvoldoende en voldoende, omdat dyscalculen vaak traag zijn in het maken van berekeningen.
Visualisatie of het letterlijk "voor zich zien" op papier is ook een goede manier. Vaak weten dyscalculen niet wat ze nu eigenlijk aan het doen zijn. Ze doen wat de leraar hen opdraagt te doen, maar je hoeft hen niet te vragen wat ze nu eigenlijk hebben berekend. Daarom helpt het als u uw kind een situatie schetst zoals "Piet heeft zes koeien, die geven 300 liter melk, hoeveel liter melk geeft één koe?". Dat is beter dan 300:6=? Wanneer het kind procenten moet bereken, dan helpt kruislings vermenigvuldigen op papier. Misschien onnodig om te zeggen, maar zorg ervoor dat de leerkracht of docent op de hoogte is van de rekenstoornis van uw kind.
Sommige middelbare scholen hebben een keuze uren systeem. Kies, indien mogelijk, voor een dergelijke school. Uw kind kan dan extra wiskunde lessen intekenen, als het meer vragen heeft of extra tijd wilt besteden aan zijn/haar huiswerk.

Wat u absoluut niet moet doen

Ga niet tot in het oneindige sommen en tafels oefenen. Bepaalde vaardigheden zullen nooit geautomatiseerd worden. Ik heb als kindzijnde tafels geoefend tot ik er bij neer viel, maar ze zijn nog altijd niet geautomatiseerd bij mij. Het kind doet al moeite genoeg op school en besteedt veel tijd aan het huiswerk. Extra oefeningen bovenop alle andere oefeningen zullen het kind alleen triester stellen, want veel dyscalculen hebben al een hekel aan rekenen.
U wilt uiteraad dat uw kind goede prestaties levert, maar u moet zich realiseren dat onvoldoendes voor rekenen of wiskunde vaak niet het resultaat zijn van luiheid. Let daarom op de inzet van uw kind. Dat is op dit terrein belangrijker dan de resultaten. Ga daarom niet tieren en schelden wanneer uw kund een vier of vijf heeft gehaald.
Laat duidelijk zien dat dyscalculie niet iets is, waarvoor het kind zich dient te schamen. Kom er eerlijk voor uit en benadruk ook de kanten waar uw kind wél goed in is. De andere kwaliteiten van uw kind zijn immers ook belangrijk.

Vooroordelen

Het is inmiddels al duidelijk dat kinderen met dyscalculie niet dom zijn. U hoeft ook niet bang te zijn dat uw kind geen havo of vwo kan doen. Uw kind zal zich extra in moeten zetten om voor alle overige vakken voldoende te staan, maar het is zeker mogelijk. Het is ook niet waar dat kinderen met dyscalculie alleen maar lage cijfers halen voor wiskunde. Het is allemaal een kwestie van inzet, goede bijles, goede kwaliteit van de lesstof en begrip. Dyscalculen kunnen sommige dingen namelijk wel even goed doen als normale leerlingen. Het duurt alleen vaak langer voordat ze doorhebben hoe de berekening in zijn werk gaat en ze snappen niet altijd wat ze berekenen, hoewel ze de juiste berekening uitvoeren. Op die manier kunnen dyscalculen goede cijfers halen. Het liefst zouden we zien dat de dyscalcuul in kwestie de wiskundemehtode ook daadwerkelijk snapt, maar daar is veel tijd voor nodig die docenten of leerkrachten niet kunnen geven.
Ik wil dit artikel afsluiten met het benadrukken dat dyscalculie een serieuze stoornis is, zoals dyslexie en dat ze niet "gewoon" slecht zijn in rekenen. We zeggen ook niet dat personen met dyslexie "gewoon" slecht zijn in taal. Het gaat verder dan dat.
© 2009 - 2019 Shirley, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kinderen met dyscalculie in het reguliere onderwijsKinderen met dyscalculie in het reguliere onderwijsAls er wordt gesproken over dyscalculie in het reguliere onderwijs dan gaat het over kinderen die moeite hebben met reke…
Dyscalculie: oorzaak, symptomen, behandeling, diagnoseDyscalculie: oorzaak, symptomen, behandeling, diagnoseDyscalculie is een stoornis, waarbij het moeilijk is om reken- en wiskundekennis toe te passen. Dit kan voor grote probl…
Dyscalculie: Een rekenstoornisDyscalculie: Een rekenstoornisDyscalculie is een leerstoornis. In tegenstelling tot dyslexie, waarbij men ernstige problemen heeft met het lezen van w…
Wat is dyscalculie en hoe leer je er mee leven?Wat is dyscalculie en hoe leer je er mee leven?De meeste mensen weten wel wat dyslexie is, dat wil zeggen “het niet kunnen lezen”, maar dyscalculie is veel minder beke…
Wat is dyscalculie?In onze moderne samenleving komen overal getallen en cijfers voor; met klok kijken, vertrektijden van de trein, groente…
Bronnen en referenties
  • www.dyscalculie.org http://www.opvoedadvies.nl/dyscalculie.htm

Reageer op het artikel "Dyscalculie: wat is het en hoe ermee om te gaan"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Kelsey, 27-11-2013 21:08 #4
Beste,

Mijn naam is Kelsey. Ik studeer voor leerkracht lager onderwijs en zit nu in mijn laatste jaar. Bij mij is er dyslexie en dyscalculie vastgesteld. Tot nu toe heb ik dit altijd goed kunnen verstoppen met allerlei truckjes en doordat ik visueel heel sterk ben. In mijn laatste jaar lukt dit verstoppen moeilijker. Ik vroeg mij af of er nog leerkrachten zijn met deze beperkingen en hoe zij daar mee omgaan. Jammer genoeg vind ik hier nergens informatie over. Ik hoopte dat u hier misschien iets over weet. Alvast bedankt.

Vriendelijke groeten,
Kelsey

Savannah, 30-06-2013 16:50 #3
Hallo ik ben savannah en ben 15 jaar ik heb discalkulie. Mijn leerkracht begrijpt dit niet zo goed. ik heb dit jaar mijn jaar moeten over doen door mijn wisk en ook door 2 ander vakken. dit jaar was het beter maar mijn wisk blijft slecht. Ik mag fiches gebruiken met de theorie op maar dat helpt niet. Mijn ouders en leerkrachten raden aan om naar Bso te gaan maar dat wil ik niet! Ik doe nu Tso. weet er iemand hoe ik kan in Tso blijven en wat ik moet doen?

Daisy, 28-02-2012 12:45 #2
Beste,

ons zoontje van 11j heeft problemen met rekenen. wil hij naar het beroepsmiddelbaar kunnen moet hij gans de leerstof 4de leerjaar mee hebben wie kan ons daarmee helpen?

vriendelijke groete
een bezorgde mama

Ma, 16-02-2011 14:41 #1
Waar haal ik een goede bijlesleraar wiskunde vandaan die bekend is met discaculie en daardoor de reken achterstand die mijn 12 jarige zoon heeft. hij gaat straks naar het vmbo en heeft erg veel moeite met rekenenen. hij rekent nog in groep 6 en mist dus nog heel wat lesstof… om hem niet nog meer onzeker en faalangstig te maken lijkt het mij van belang dat hij in de veiligheid van thuis extra uitleg en herhaling van de besproken lesstof krijgt.

Infoteur: Shirley
Gepubliceerd: 31-01-2009
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Studievaardigheden
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 4
Schrijf mee!