Studeren in het buitenland: hoe regel je dat, en welke beurzen zijn er?

Cijfers van internationale onderwijsorganisaties laten al jaren een gestage groei zien in het aantal Nederlandse studenten dat een deel van de studie in het buitenland volgt. Toch blijft het voor veel scholieren en studenten een behoorlijke stap, met vragen over financiering, taal en de vraag of het allemaal wel te combineren valt met de rest van de studie.

Waar begin je: oriëntatie op je studiekeuze en bestemming

Voordat er iets geregeld kan worden, moet er eerst een keuze liggen. Welke studie past bij jou, en is een buitenlandervaring daarbinnen een logische stap of juist een compleet zelfstandig traject? Voor scholieren die nog middenin hun studiekeuze zitten, is dat een extra laag bovenop een toch al ingewikkeld proces.

Platforms zoals Studiekeuzelab helpen bij precies dat eerste stuk: het in kaart brengen van interesses, sterke kanten en mogelijke studierichtingen, voordat de vraag "waar ga ik studeren" überhaupt aan de orde is. Wie eenmaal een duidelijker beeld heeft van de gewenste richting, kan vervolgens gerichter zoeken naar opleidingen in het buitenland die daarbij aansluiten, in plaats van in het wilde weg te oriënteren op basis van een aantrekkelijke stad of een leuke foto op Instagram.

Studiebeurzen voor studeren in het buitenland

Geld is voor de meeste studenten de grootste drempel, en terecht: studeren buiten Nederland kan flink duurder uitvallen dan hier, zeker in landen met hoog collegegeld zoals het Verenigd Koninkrijk of de Verenigde Staten. Gelukkig bestaat er een behoorlijk aanbod aan beurzen voor studeren in het buitenland, variërend van algemene fondsen tot regelingen die specifiek gekoppeld zijn aan een land, opleiding of achtergrond.

Sommige studenten hebben daarnaast gewoon recht op Nederlandse studiefinanciering tijdens een buitenlandse studie, de zogeheten meeneembare studiefinanciering. Of dat geldt, hangt af van het land, de opleiding en de duur van het verblijf. Voor een volledige beurs is het dus verstandig breed te zoeken: niet alleen bij de universiteit zelf, maar ook bij particuliere fondsen en overheidsregelingen.

Een handig startpunt daarbij is de Beursopener van Nuffic, de Nederlandse organisatie voor internationalisering in het onderwijs. Deze zoekmachine brengt beurzen voor studie, stage en onderzoek in het buitenland overzichtelijk samen, zodat je niet elk fonds apart hoeft op te zoeken.

Praktische zaken regelen: visum, verzekering, huisvesting

Naast de studie en het geld komt er nogal wat administratie kijken bij een langere periode in het buitenland. Reken op een visumaanvraag zodra het bestemmingsland buiten de Europese Unie ligt, met soms een verwerkingstijd van meerdere maanden. Ook een reisverzekering met dekking voor langdurig verblijf is geen overbodige luxe, net als een zorgverzekering die in het buitenland geldig is.

Huisvesting is een ander hoofdpijnpunt. In veel populaire studentensteden, van Barcelona tot Melbourne, is de kamermarkt minstens zo krap als in Nederland. Regel dit dus ruim op tijd, en wees alert op vooruitbetalingen aan onbekende verhuurders: fraude met kamers voor internationale studenten komt helaas regelmatig voor.

Denk daarnaast aan de kleinere, minder voor de hand liggende zaken. Een internationaal bank- of betaalpasje voorkomt hoge kosten bij pinnen in het buitenland. Sommige opleidingen vragen om een gewaarmerkte vertaling van je diploma of cijferlijst, en dat kost tijd om te regelen. Wie een langere periode weg is, doet er bovendien goed aan om vooraf uit te zoeken hoe het zit met inschrijving bij de gemeente en eventuele zorgtoeslag.

Wennen aan studeren in een andere taal en cultuur

Ook als de administratie rond is, blijft er een omschakeling te maken. Colleges volgen in een tweede taal kost in het begin meer energie dan velen verwachten, en dat geldt al helemaal voor tentamens en essays. Wie thuis al goede gewoontes opbouwt rond concentratietips voor bij je huiswerk, went vaak sneller aan zelfstandig studeren in een land waar niemand die vertrouwde structuur voor je klaarzet. Gestructureerd aantekeningen maken en jezelf kunnen afsluiten van afleiding, ook in een studentenkamer die in het begin onwennig aanvoelt, betaalt zich in het buitenland dubbel en dwars uit.

De balans tussen avontuur en voorbereiding

Studeren in het buitenland is voor veel jongeren een van de meest gedenkwaardige periodes uit hun studietijd, maar het went niet vanzelf. Wie op tijd begint met oriënteren, financiering regelt en de praktische zaken op orde brengt, begint aan het avontuur met een stuk minder stress. De rest, het wennen, het ontdekken en de onvermijdelijke heimwee naar Nederlandse hagelslag, komt vanzelf. En achteraf, dat vertellen bijna alle oud-uitwisselingsstudenten hetzelfde, blijkt de moeite ruimschoots waard te zijn geweest.