Spaans: hoe vertaal je "worden"?

In het Nederlands kan het woord "worden" in bijna alle gevallen gebruikt worden om een verandering dat het subject ondergaat aan te duiden. In het Spaans is dat echter niet het geval. Om de zinnen "Hij wordt president" en "Hij wordt er nerveus van" te vertalen, gebruikt een Spanjaard twee verschillende woorden. Hoe zit het dan? Welke woorden kunnen gebruikt worden en wanneer? Hacerse, volverse en ponerse zijn de drie belangrijkste woorden om "worden" te vertalen naar het Spaans. Daarnaast heb je ook nog: llegar a ser, quedarse en convertirse en. Ook zijn er een aantal werkwoorden die het element "worden" al in zich hebben.

Hacerse, volverse, ponerse

Hacerse

• De verandering wordt als definitief, langdurig ervaren.

vb: Hij werd beroemd in de hele wereld - Se hizo famosa en todo el mundo

• Het is een vrijwillige verandering (beroep/religie).

vb: Para casarse con Ali, Isabel tuvo que hacerse musulmana - Om met Ali te kunnen trouwen, moest Isabel moslima worden.

• Verandering is het resultaat van een natuurlijk proces (bijv. leeftijd)
• Heeft een 'neutrale' worden-betekenis als het met een bijvoegelijk naamwoord gebruikt wordt.
• Impliceert geen waardeoordeel van de spreker (in tegenstelling tot volverse en ponerse).
  

Volverse

• Verandering is langdurig.
• Verandering is onvrijwillig, nogal negatief.

vb: El nuevo camarero se ha vuelto muy perezoso - De nieuwe ober werd heel lui

• Wordt vaak met bijvoegelijk naamwoord gebruikt, maar kan ook met een zelfstandig naamwoord voorkomen.
• Impliceert wel een waardeoordeel van de spreker.

Ponerse

• Gaat over eigenschappen die het onderwerp tijdelijk heeft (lijkt op het koppelwerkwoord 'estar').
• Tijdelijk, snelle, meestal kortdurende veranderingen.

vb: Se puso rojo de ira - Hij werd rood van woede

• OF: veranderingen die zich geleidelijk ontwikkeld hebben.

vb: Elena se puso muy gorda - Elena is heel dik geworden

• Wordt alleen met een bijvoegelijk naamwoord gebruikt.
• Impliceert wel een waardeoordeel van de spreker.

Llegar a ser, quedarse, convertirse en

Llegar a ser

• Verandering komt geleidelijk, langzaam tot stand.
• Verandering komt tot stand na een langdurig, moeizaam proces.
• De persoon heeft wilskracht en ambitie of inspanning moeten leveren.

vb: Ha llegado a ser presidente/ministro/médico - Hij is president/minister/dokter geworden

• Impliceert geen waardeoordeel van de spreker

Quedarse

• Resultaat of consequentie van een situatie/gebeurtenis/activiteit staat centraal.

vb: Durante la guerra, la ciudad se quedó totalmente destruida - Tijdens de oorloog werd de stad helemaal verwoest

• Impliceert vaak verlies. Maar ook: quedarse embarazada (zwanger worden)

vb: Se quedó ciego/sordo/calvo/viudo - Hij werd blind/doof/kaal/weduwnaar

Convertirse en

• Duidt expliciet een verandering/transformatie aan.
• Gaat over de verandering op zich, de spreker kan er geen andere nuances mee tot uitdrukking brengen.
• Gaat om een algehele verandering.

vb: El princípe se convirtió en rana - De prins werd/veranderde in een kikker
vb: Su sueño se convirtió en realidad - Zijn droom werd werkelijkheid

• Wordt alleen met een zelfstandig naamwoord gebruikt.

Werkwoorden die automatisch "worden" aangeven

• Aburrirse - Zich vervelen/Het saai vinden
• Envejecerse - Ouder worden
• Adelgazar - Slank worden/Afvallen
• Tranquilizarse - Kalmeren/Kalm worden
• Enrojecerse - Rood worden/Blozen
• Alegrarse - Zich verheugen
• Engordar - Dik worden/Aankomen