Noam Chomsky: Generatieve taalkunde

Noam Chomsky is één van de invloedrijkste wetenschappers van de twintigste eeuw. Hij is een Amerikaanse wetenschapper die grondlegger is van de generatieve taalkunde, ook wel Chomskyaanse taalkunde genoemd.

Wie is Noam Chomsky?

Avram Noam Chomsky is één van de meest invloedrijke wetenschappers van de twintigste eeuw doordat hij de grondlegger is van de generatieve taalkunde. Hij werd geboren op 7 december 1928 in Philadelphia (Amerika) en is bekend als taalkundige, mediacriticus, politiek activist en anarchistisch denker. Hij is emeritus (gepensioneerd, maar nog wel actief in het vakgebied) hoogleraar taalkunde aan het 'Massachussets Institute of Techology'.

Bijdrage aan de taalwetenschap

Volgens Chomsky is taalkunde geen sociale of toegepaste wetenschap, maar een natuurwetenschap. Taalkunde heeft volgens hem als doel om te verklaren hoe het taalvermogen in de menselijke geest werkt, niet hoe het tot uiting komt. Om dat te illustreren maakt hij gebruik van het onderscheid tusse I-language, het deel van taal in de mens en E-language, de externe verschijning van de interne taal en alleen de I-language is onderwerp van studie in de taalkunde. De E-langage wordt gebruikt om tot een theorie te komen.

Chomsky gaat er vanuit dat het taalvermogen van de mens is aangeboren, niet aangeleerd. Volgens hem delen alle mensen 'Universele Grammatica' en dat verklaart de overeenkomsten tussen verschillende talen. Door de Universele Grammatica is het volgens hem bijvoorbeeld mogelijk dat kinderen zo snel hun moedertaal kunnen verwerven. Chomsky stelt dat de overeenkomsten tussen de verschillende talen veel groter zijn dan we op het eerste gezicht denken.

Generatieve taalkunde

Generatieve taalkunde wordt ook wel Chomskyaanse taalkunde genoemd, omdat Chomsky er de grondlegger van is. Het is een verzamelnaam voor een aantal theorieën binnen de taalkunde op het gebied van fonologie, morfologie en syntaxis. Alle theorieën streven een enorme precisie na in de beschrijving van een aantal grammaticale verschijnselen en gaan ook allemaal uit van de veronderstelling dat taalvermogen aangeboren is.

Chomskyhiërarchie

De chomskyhiërarchie is een indeling in klassen van formele talen naar het type formele grammatica dat alle talen binnen een bepaalde klasse kan genereren. De indeling is vernoemd naar de uitvinder ervan, Noam Chomsky, hij beschreef deze indeling voor het eerst in 1956 in 'Three models for the description of language'. Deze indeling wordt gebruikt binnen de theoretische informatica, maar is ook goed te gebruiken bij onderzoek naar natuurlijke talen binnen het kader van de generatieve taalkunde.

Publicaties op het gebied van taalkunde

• Chomsky, Noam (1956): Three models for the description of language.
• Chomsky, Noam (1957): Syntactic structures.
• Chomsky, Noam (1965): Aspects of the theory of syntax.
• Chomsky, Noam (1973): 'Conditions on transformations'. In: Stephen R. Anderson & Paul Kiparsky (red.), A Festschrift for Morris Halle.
• Chomsky, Noam (1975): Reflections on language.
• Chomsky, Noam (1981): Lectures on government and binding.
• Chomsky, Noam (1982): Some concepts and consequences of the theory of government and binding.
• Chomsky, Noam (1986): Barriers.
• Chomsky, Noam (1996): The minimalist program.
• Chomsky, Noam (2000), The Architecture of Language.
• Chomsky, Noam (2004): The Generative Enterprise Revisited: Discussions with Riny Huybregts, Henk van Riemsdijk, Naoki Fukui, and Mihoko Zushi, with a new foreword by Noam Chomsky.
• Chomsky, Noam (2005): Rules and Representations.
• Chomsky, Noam (2006): The Chomsky-Foucault Debate: On Human Nature (with Michel Foucault).