Duitse grammatica: vervoeging Modalverben dürfen, können etc

Duitse grammatica: vervoeging Modalverben dürfen, können etc

In dit deel van deze special over Duitse grammatica staan we stil bij de Duitse 'Modalverben', oftewel de modale hulpwerkwoorden dürfen, können, mögen, müssen, sollen, wollen en wissen. Deze gaan net iets anders dan de meeste Duitse werkwoorden, daarom besteden we er uitgebreid aandacht aan.

Kenmerken Modalverben

De Duitse Modalverben dürfen, können, mögen, müssen, sollen, wollen en wissen verschillen in de tegenwoordige tijd in twee belangrijke opzichten van de gebruikelijke vervoeging van Duitse werkwoorden.

  1. In eerste plaats hebben de enkelvoudige personen (ich, du, er, sie, es) vaak een klinkerwisseling ten opzichte van het meervoud. Bv. 'ich kann' en 'wir können'.
  2. Ten tweede hebben de 1ste (ich) en 3de persoon enkelvoud (er, sie, es) géén uitgang. Bv. 'ich darf' én 'er darf' (dus niet 'darft!').

Betekenissen

Hieronder worden de betekenissen van de Duitse modale hulpwerkwoorden uitgelegd.

  • dürfen: mogen, toestemming hebben
  • können: kunnen, in staat zijn
  • mögen: mogen, leuk vinden, zin hebben, houden van
  • müssen: moeten, (noodzakelijk, vanzelfsprekend, kan niet anders!)
  • sollen: moeten (van iemand anders), ook in betekenis 'mocht het regenen...' etc.
  • wollen: willen
  • wissen: weten

Vervoeging (tegenwoordige tijd)

dürfenkönnenmögenmüssen
ichdarfkannmagmuss
dudarfstkannstmagstmusst
er, sie, esdarfkannmagmuss
wirdürfenkönnenmögenmüssen
ihrdürftkönntmögtmüsst
siedürfenkönnenmögenmüssen
Siedürfenkönnenmögenmüssen

sollenwollenwissen
ichsollwillweiß
dusollstwillstweißt
er, sie, essollwillweiß
wirsollenwollenwissen
ihrsolltwolltwisst
siesollenwollenwissen
Siesollenwollenwissen

Verleden tijd

Voor de Modalverben in de verleden tijd gelden de volgende regels:

  1. nergens een umlaut!
  2. verbuiging zoals bij zwakke werkwoorden (machte, machtest, machte, machten, machtet, machten, machten)
  3. 3e persoon enkelvoud (er, sie, es) géén t op het eind, net als in tegenwoordige tijd niet

Ter volledigheid de verbuiging:

dürfenkönnenmögenmüssensollenwollenwissen
ichdurftekonntemochtemusstesolltewolltewusste
dudurftestkonntestmochtestmusstestsolltestwolltestwusstest
etc. etc. etc.

Duitse grammatica special

Meer weten over naamvallen, werkwoorden, voorzetsels? Bezoek eens de special over Duitse grammatica!
© 2008 - 2012 Writerandus, gepubliceerd in Taal (Educatie en School) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Writerandus is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer informatie…

Gerelateerde links
Duitse dagen, maanden, seizoen, Duitse zwakke werkwoorden, Vervoeging sein, haben, werden en Duitse naamvallen, lidwoorden.

Gerelateerde artikelen
Duitse grammatica: zwakke werkwoord - kenmerken & vervoeging In dit deel van deze special over Duitse grammatica wordt ui…
Duitse grammatica: complete vervoeging sein, haben en werden Dit artikel behandelt de vervoeging van de belangrijkste dri…
Duitse woorden: dagen, maanden, jaargetijden in het Duits Maandag, dinsdag, woensdag, donderdag, vrijdag... Januari, febr…
Duitse woorden: cijfers in het Duits, Duitse getallen In dit deel over Duitse grammatica en woordenschat staan we uitgebr…
Duitse grammatica: Duitse naamvallen lidwoorden voorzetsels Dit artikel behandelt enkele zaken: allereerst de functies va…

Reageer op het artikel "Duitse grammatica: vervoeging Modalverben dürfen, können etc"

Bart, 16-10-2011 19:40
Bij modale werkwoorden in de verleden tijd (o.v.t.) is er toch geen wijziging in de 3e persoon (er, sie es) vergeleken met zwakke werkwoorden in de verleden tijd?

spielen (zwak), dürfen (modaal)
ich spielTE, ich durfTE
du spielTEST, du durfTEST
er spielTE, er durfTE

Dit is ook zo bij alle andere modale werkwoorden. Hoe zit dat? Reactie infoteur, 22-10-2011
Beste Bart,

zoals in het artikel staat toegelicht:

De verbuiging van de Modalverben in de verleden tijd kent dezelfde uitgangen als zwakke werkwoorden in de verleden tijd (machte, machtest, machte, machten, machtet, machten, machten), dus ook bij de 3de persoon enkelvoud.

Vriendelijke groet,

Writerandus

Mr Kurn, 07-10-2010 09:46
Waar kan ik hier ergens zijn wat de betekenis van 'doch' is? Als ik naar de zin "Nachts schlafen die Ratten doch" kijk, betekent dat dan 's'Nachts slapen de ratten toch' of 's'Nachts slapen de ratten toch? Ik vind het namelijk niet zo mooi eruit zien als ik de hele tijd 'toch?' moet vertalen als 'richtig' of 'oder.'
Bedankt voor 't antwoord alvast ;) Reactie infoteur, 08-10-2010
Beste Mr Kurn,

zou je je vraag wat nader kunnen toelichten?

Achmed, 14-12-2009 15:09
Ik ben een fervent aanhanger van het Nazisme, dus ik wil graag Duits leren.
Deze site helpt mij hier fantastisch bij! Bedankt, allemaal!

Rick, 06-12-2009 12:38
Bij ich moet er een e achter zoals ich solle
du solst
er es sie sollt
wir sollen
irh sollt
sie sollen
Sie sollen
wel in de tt :-):-):-):-):-p:-p Reactie infoteur, 10-12-2009
Beste Rick,

de werkwoordvormen zoals aangegeven op deze site zijn wel correct!

Het is dus wel "ich soll" ("ik moet").

"Ich solle" bestaat ook in het Duits, maar dat is de zogenaamde "Konjunktiv"-vorm ("ik zou moeten").

Hopelijk is het je zo een beetje duidelijk!

Vriendelijke groet,

Writerandus

Sarita, 14-09-2009 15:34
Ik doen havo-5 - met duits in mijn pakket - en will graag de duitse taal goed onder de knie krijgen.
Jullie uitleg over de onregelematige werkwoorden vind ik heel goed. Reactie infoteur, 15-09-2009
Beste Sarita,

dankjewel voor je positieve reactie! Veel succes met de Duitse grammatica op school!

Vr. groeten,

Writerandus

Infoteur: Writerandus
Rubriek: Educatie en School / Taal
Reacties: 5
Schrijf mee!