Vulkaan informatie

Een vulkaan is een berg, die is gevormd als gevolg van verschillende vulkaanuitbarstingen die in het verleden hebben plaatsgevonden. Vulkanen komen op veel plaatsen op aarde voor, maar voornamelijk langs de tektonische platen. Zo af en toe komt er ineens in het nieuws dat er een vulkaanuitbarsting heeft plaatsgevonden. Omdat veel vulkanen in onbewoond gebied liggen, veroorzaken vulkaanuitbarstingen meestal geen problemen. Het komt echter ook voor, dat een vulkaanuitbarsting wel in bewoont gebied plaatsvindt. Wanneer niet tijdig voorspeld, kan zo'n uitbarsting grote gevolgen hebben voor de omwonenden van de vulkaan.

Ontstaan vulkanen

Vulkanen ontstaan voornamelijk langs de randen van tektonische platen. Ook kunnen vulkanen midden op een tektonische plaat ontstaan, wanneer de aardkorst daar een zogenaamde hotspot is. Dit houdt in, dat er een warme opwaardse stroom vanuit de kern van de aarde naar het oppervlak van de aarde stroomt. Daar waar de mantelpluim tegen de aardkorst "botst", is de aardkorst dunner. Op deze plek kan makkelijk een vulkaan ontstaan. De vulkanische eilandengroep Hawaii is zo ontstaan.

Werking van een vulkaan

Een vulkaan die een tijd geleden voor het laatst tot uitbarsting is gekomen, heeft doorgaans een dikke gesteenteprop in de krater. Wanneer de vulkaan actiever wordt en er magma onder de vulkaan begint op te hopen, neemt de druk van de magma in de kraterpijp toe door de aanwezigheid van de gesteenteprop die als een kurk op een fles voorkomt dat magma uit de vulkaan kan stromen. Naarmate de instoom van magma onder de vulkaan vordert, neemt de drukoopbouw toe tot het moment dat de druk te hoog wordt er een explosieve vulkaanuitbarsting optreed. Hierbij ontstaat aanvankelijk een aswolk boven de vulkaan. Later worden er ook lavastromen waargenomen die over de helling van de vulkaan naar beneden stromen.

Soorten vulkanen

Er zijn verschillende soorten vulkanen, zoals de stratovulkaan, kegelvulkaan, caldeiravulkaan en spleetvulkaan. Klik hier voor meer informatie over de soorten vulkanen.
Ook kan er onderscheid worden gemaakt tussen actieve vulkanen en dode vulkanen. Een actieve vulkaan, is onlangs nog tot uitbarsting gekomen. Een dode vulkaan, is al heel lang niet meer tot uitbarsting gekomen en vertoont geen vulkanische activiteit. Een slapende vulkaan, zit tussen beide uiterste vormen van vulkanen in.

Vulkaanuitbarsting

Jaarlijks vinden er ongeveer 60 vulkaanuitbarstingen plaats. Veelal in onbewoond gebied, waardoor het aantal slachtoffers vaak heel laag is. Toch zijn er in het verleden ook heel wat uitbarstingen geweest waarbij wel veel mensen om het leven kwamen.

In het jaar 79 na Christus, barstte de vulkaan Mount Vesuvius uit. Hierbij kwamen ongeveer 20.000 mensen om het leven en werd de stad Pompeii onder een dikke laag as begraven. Ook vandaag de dag vormt Mount Vesuvius een bedreiging voor de omwonenden van deze vulkaan. En aangezien het gebied rondom Mount Vesuvius het dichtstbevolkte vulkanische gebied op aarde is, kan het goed mis gaan als Mount Vesuvius plotseling tot uitbarsting komt.