InfoNu.nl > Educatie en School > Wereldorientatie > 15 minder bekende opdelingen van Nederland in regio's

15 minder bekende opdelingen van Nederland in regio's

15 minder bekende opdelingen van Nederland in regio's Dat Nederland opgedeeld kan worden in provincies, waterschappen en gemeentes is algemeen bekend, maar er bestaan ook verschillende minder bekende systemen waarmee Nederland in delen opgesplitst wordt. Deze methoden worden gebruikt door organisaties voor bijvoorbeeld het verzamelen van statistieken of het regionaal aanbieden van medische of andere diensten. Vijftien voorbeelden hiervan die medio 2016 worden gehanteerd, zijn: arbeidsmarktregio's, arrondissementen, COROP-gebieden, GGD-regio's, Jeugdzorgregio's, KvK-regio's, landbouwgebieden, NUTS-regio's, politie regionale eenheden, ressorten, RPA-gebieden, toeristengebieden, veiligheidsregio's, Wgr-samenwerkingsgebieden en zorgkantoorregio's.

Inhoud


Arbeidsmarktregio's

In 2012 hebben het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) en de Nederlandse gemeenten 35 arbeidsmarktregio's ingevoerd. Elke regio dient als aanspreekpunt voor werkgevers en werkzoekenden. Daarnaast wil men per regio marktbewerkingsplannen opstellen. Aanleiding voor het invoeren van de arbeidsmarktregio's was de invoering van de wet SUWI (Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen).

Arrondissementen

Elk arrondissement kent een eigen rechtbank waar rechtszaken in eerste aanleg worden behandeld (een hoger beroep vindt plaats bij een gerechtshof i.p.v. een rechtbank). Vanaf 2013 kent Nederland 11 arrondissementen (vóór 2013 waren dit er 19). De indeling sinds 2013 volgt uit een wijziging van de Wet op de Rechterlijke Indeling (Wet RI). In deze wet is onder andere bepaald welke arrondissementen (en ressorten) Nederland kent. De indeling stemt tot op zekere hoogte overeen met de indeling van Nederland in provincies, maar er zijn ook steden die (tezamen met omliggende gemeenten) een eigen arrondissement kennen (Amsterdam, Rotterdam en Den Haag) en er zijn arrondissementen die meerdere provincies omvatten (bijvoorbeeld het arrondissement Noord-Nederland dat de provincies Drenthe, Friesland en Groningen omvat).

COROP-gebieden

In 1970 heeft het Coördinatiecommissie Regionaal Onderzoeksprogramma (COROP) 40 COROP-gebieden (toen nog COROP-regio's geheten) uitgedacht. De COROP-gebieden zijn bedacht om statistische gegevens naar verschillende regio's van Nederland te kunnen uitsplitsen. Om de statistieken ook tussen jaren te kunnen vergelijken, is de indeling van Nederland in COROP-gebieden sinds de invoering hiervan nauwelijks gewijzigd. Bij de indeling van Nederland in COROP-gebieden is uitgegaan van het 'nodale principe', inhoudende dat uitgegaan is van grote steden en de forenzenstromen richting deze steden (de 'verzorgingsgebieden' van de steden). Hierbij zijn de provinciegrenzen evenwel zoveel als mogelijk gerespecteerd.

GGD-regio's

Het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (Ministerie van WVC) heeft in 1990 63 GGD-regio's ingevoerd. De Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst (GGD) is een zorginstantie die verantwoordelijkheid draagt voor het bevorderen van de gezondheid van de burgers in Nederland. In de Wet publieke gezondheid (Wpg) is vastgelegd wat de basistaken van de GGD zijn. Gemeenten kunnen bepalen dat het takenpakket van de GGD binnen een bepaalde GGD-regio ruimer (maar niet smaller) is dan vastgelegd in de Wpg. De GGD-regio's zijn meermaals aangepast zodat deze beter overeenstemmen met de Nederlandse veiligheidsregio's. Per 1 januari 2014 komen deze twee indelingen bijna volledig overeen. Als gevolg, kent Nederland nu nog maar 25 GGD-regio's.

Jeugdzorgregio's

Per 2015 is de jeugdzorg gedecentraliseerd, waarmee de jeugdzorg is verworden van een taak van de rijksoverheid tot een gemeentelijke taak. Bepaalde onderdelen van de jeugdzorg kunnen evenwel volgens de rijksoverheid beter in samenwerking tussen gemeenten ('bovenlokale uitvoering') dan door elke afzonderlijke gemeente zelfstandig worden verricht. Om deze reden hebben gemeenten de opdracht gekregen om Jeugdzorgregio's te vormen samen met andere gemeenten. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) monitort de voortgang van gemeenten die samen Jeugdzorgregio's moeten vormen. Per oktober 2013 waren alle gemeenten ondergebracht in een Jeugdzorgregio. In totaal bestaan er 42 Jeugdzorgregio's.

KvK-regio's (Kamer van Koophandel)

Kamers van Koophandel (KvK) bestaan al eeuwen als behartiger van de economische belangen van een regio. Vanaf 1920 zijn zij onafhankelijk van gemeenten. Toen bestonden er 36 KvK-regio's, maar dit aantal is in de loop der tijd afgenomen tot twaalf (van 2008 en 2014) en uiteindelijk vijf (vanaf 2014). Hoewel de KvK slechts vijf regio's kent (Zuid, Zuidwest, Noordwest, Oost en Noord), kent elke regio wel minstens drie verschillende kantoren (in totaal zijn er negentien kantoren). Dit beperkt de reisafstand voor mensen die een KvK-kantoor moeten bezoeken (bijvoorbeeld om een onderneming in te schrijven).

Landbouwgebieden

De Adviescommissie Landbouwstatistieken heeft in 1991 Nederland onderverdeeld in 66 landbouwgebieden om zo statistieken over deze gebieden te kunnen verzamelen. Een landbouwgebied is hierbij een verzameling gemeenten met vergelijkbare landbouwbedrijven. De 66 landbouwgebieden worden in de statistieken ondergebracht in 14 groepen landbouwgebieden.

NUTS-regio's

In 1980 heeft Eurostat, 'het CBS van de EU', NUTS (Nomenclature des Unités Territoriales Statistiques (Frans), Nederlands: Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek) ingevoerd om data te kunnen verzamelen over de verschillende regio's binnen Europa. NUTS verdeelt Europa op in regio's op drie niveaus: NUTS-1 (regio's die samen 3 tot 7 miljoen inwoners kennen), NUTS-2 (800.000 tot 3 miljoen inwoners) en NUTS-3 (150.000 tot 800.000 inwoners). Eurotstat sluit hierbij zoveel mogelijk aan bij reeds bestaande onderverdelingen binnen een land. Nederland kent als gevolg vier NUTS-1 regio's (Noord-, Zuid-, West- en Oost-Nederland), 12 NUTS-2 regio's (de twaalf Nederlandse provincies) en 40 NUTS-1 regio's (de 40 COROP-gebieden).

Politie regionale eenheden

Vóór 2013 kende Nederland regiokorpsen en het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD). In de Politiewet 2012 is evenwel bepaald dat per 2013 een nationale politie wordt ingevoerd, bestaande uit tien regionale eenheden. De tien regionale eenheden kunnen verder opgedeeld worden in 43 districten en 168 basisteams. De onderverdeling in regionale eenheden overlapt met de arrondissementenindeling, met als verschil dat de rechtbank Gelderland en de rechtbank Overijssel één regionale politie-eenheid kennen (oorspronkelijk, vóór de Splitswet van 1 april 2013, was dit ook één rechtbank). De grenzen van de regionale politie-eenheden zijn ook congruent met die van de veiligheidsregio's.

Ressorten

Elk ressort kent een gerechtshof waar rechtszaken in tweede aanleg (hoger beroep) worden behandeld. Nederland kent sinds 2013 vier ressorten (vóór 2013 waren dit er vijf): Amsterdam, Arnhem-Leeuwarden, Den Haag en 's-Hertogenbosch. Elk ressort omvat twee tot vier arrondissementen.

RPA-gebieden

De in 2002 ingevoerde Regionale Platforms Arbeidsmarkt (RPA) worden voornamelijk gebruikt als onderverdeling voor het verzamelen van met de arbeidsmarkt gerelateerde statistieken. De 34 RPA-gebieden (voorheen RBA-gebieden geheten) zijn gevormd uit de 131 werkgebieden van de Centra voor Werk en Inkomen (CWI, sinds 2009 onderdeel van het UWV WERKbedrijf). De RPA-gebieden zijn verzamelingen van gemeenten (die voor sommige RPA-gebieden in verschillende provincies liggen). In totaal kent Nederland 34 RPA-gebieden.

Toeristengebieden

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft in 1972 'toeristengebieden' bedacht voor het verzamelen en analyseren van met toeristische dienstverlening gerelateerde statistieken. In totaal kent Nederland 16 toeristengebieden. Deze gebieden kunnen elkaar overlappen, waardoor één stad in meerdere gebieden kan vallen. Daarnaast behoort niet elk deel van Nederland tot een toeristengebied, zodat het CBS ook werkt met het gebied 'Overig Nederland' dat alle delen van Nederland die niet tot een toeristengebied behoren omvat.

Veiligheidsregio's

Binnen een veiligheidsregio wordt door verschillende instanties samengewerkt om crises en rampen te voorkomen en bestrijden. Elke regio kent een eigen risicoprofiel waar onder meer de middelen van de brandweer, Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR) en politie op afgestemd dienen te zijn. De 25 in 2011 ingevoerde veiligheidsregio's zijn zo gekozen dat zij overlappen met de politieregio's zoals Nederland deze tot 2013 kende. In 2013 is echter de nationale politie ingevoerd, die tien regionale eenheden kent. Medio 2016 heeft dit nog niet geleid tot een aanpassing van de veiligheidsregio's.

Wgr-samenwerkingsgebieden

Met de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) wordt getracht om de samenwerking tussen gemeenten, provincies en waterschappen te bevorderen. In 1997 zijn hiertoe 42 Wgr-samenwerkingsgebieden gevormd door de Provinciale Staten. Sommige Wgr-samenwerkingsgebieden omvatten delen van twee provincies, maar de meeste Wgr-samenwerkingsgebieden zijn congruent met de provinciegrenzen.

Zorgkantoorregio's

In 1998 is Nederland ten behoeve van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) door zorgverzekeraars opgedeeld in 32 zorgkantoorregio's. Een zorgkantoor tracht vraag en aanbod op zorggebied zo goed mogelijk op elkaar te laten aansluiten binnen de regio waar het op ziet. Een zorgkantoor houdt zich met name bezig met langdurige zorg. Concessiehouder van een zorgkantoor is de zorgverzekeraar met het grootste aantal verzekerden in de betreffende regio.
© 2016 - 2017 Bl86g, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat kost een huis (per m²) in Zuid-Holland (2016)?Wat kost een huis (per m²) in Zuid-Holland (2016)?Gemiddeld liggen de huizenprijzen per vierkante meter relatief hoog in Zuid-Holland; er zijn slechts drie Nederlandse pr…
Autoverzekering: prijsverschil per postcodeAutoverzekering: prijsverschil per postcodeBij een autoverzekering wordt de premie berekend op basis van specifieke kenmerken van voertuig en bestuurder. Nieuw is…
Huizenprijzen (per m²) in gemeenten in Zeeland, in 2016Huizenprijzen (per m²) in gemeenten in Zeeland, in 2016De huizenmarkt van de provincie Zeeland is gemiddeld minder geraakt door de financiële crisis dan de rest van Nederland.…
Huizenprijzen (per m²) in gemeenten in Noord-Holland (2016)Huizenprijzen (per m²) in gemeenten in Noord-Holland (2016)Noord-Holland kent in 2016 met 2.900 de hoogste gemiddelde huizenprijs per m² van alle Nederlandse provincies. Vooral…
Huizenprijzen (per m²) per gemeente in Groningen (2016)Huizenprijzen (per m²) per gemeente in Groningen (2016)De provincie Groningen kent in 2016 de laagste huizenprijzen per vierkante meter van heel Nederland. Dit was in 2008 ook…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ClkerFreeVectorImages / Pixabay
  • https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/nederland-regionaal/gemeente/gemeenten-en-regionale-indelingen/landelijk-dekkende-indelingen
  • http://www.regioatlas.nl/indelingen
  • http://www.samenvoordeklant.nl/arbeidsmarktregios
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rechterlijke_indeling_van_Nederland
  • http://www.zorgatlas.nl/thema-s/gebiedsindelingen-en-topografie/gebiedsindelingen/ggd-regio-s
  • https://vng.nl/onderwerpenindex/jeugd/jeugdhulp/42-jeugdzorgregios
  • http://www.kvk.nl/contact/kantoren/
  • http://bollenteelt.agriholland.nl/nederland4/bollenteeltnederland.htm
  • https://de.wikipedia.org/wiki/NUTS
  • https://www.zn.nl/350584833/Zorgkantoren

Reageer op het artikel "15 minder bekende opdelingen van Nederland in regio's"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Bl86g
Laatste update: 06-07-2016
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Wereldorientatie
Bronnen en referenties: 11
Schrijf mee!