InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Franse grammatica: adjectif numéral (het telwoord)

Franse grammatica: adjectif numéral (het telwoord)

Franse grammatica: adjectif numéral (het telwoord) Een speciaal soort adjectif (bijvoeglijk naamwoord) in het Frans is het adjectif numéral, het telwoord met andere woorden. Voor dit adjectief gelden speciale regels naargelang hoe het gebruikt wordt. Zo zijn er speciale regels voor de data, voor de breuken en voor het uur. Verder maken we ook nog een onderscheid tussen hoofdtelwoorden (het adjectif numéral cardinal) en rangtelwoorden (het adjectif numéral ordinal). De telwoorden worden onderverdeeld in de hoofdtelwoorden (adjectif numéral cardinal) en in de rangtelwoorden (adjectif numéral ordinal)

De hoofdtelwoorden: l'adjectif numéral cardinal

0zéro11Onze22Vingt-deux
1Un / une12Douze30Trente
2Deux13Treize40Quarante
3Trois14Quatorze50Cinquante
4Quatre15Quinze60Soixante
5Cinq16Seize80Quatre-vingts(4x20)
6Six17dix-sept81Quatre-vingt-un
7Sept [set] 18dix-huit100cent
8huit19dix-neuf
9neuf20Vingt
10Dix21Vingt et un

Wat we hier moeten onthouden:
1. het gebruik van het koppelteken:
  • nooit wanneer er "et" is gebruikt, dus bijvoorbeeld vingt et un, quarante et un, etc
  • voor cijfers onder de honderd, dus bijvoorbeeld quarante-cinq, deux cent soixante-dix-sept maar trois cent deux

2. voor een vrouwelijk substantif wordt un "une"
Voorbeelden: il y a vingt et une photos dans le livre - il a trente et une questions à poser

3. vingt et cent
+ s wanneer 20 of 100 vermenigvuldigd worden én wanneer ze op het einde van het woord staan (beide condities moeten samen aanwezig zijn!)
Voorbeelden:
  • 24 vingt-quatre
  • 80 quatre-vingts (4 x 20)
  • 83 quatre-vingt-trois
  • 120 cent vingt
  • 200 deux cents
  • 539 cinq cent trente-neuf

4. In bovenstaand schema ontbreken 70 en 90. Met reden, omdat ze verschillend zijn naargelang men zich in België, Canada en Zwitserland of in Frankrijk bevindt.

In Frankrijk wordt het van 70 tot 79:
  • 70 = 60 + 10 = soixante-dix
  • 71 = 60 + 11 = soixante et onze
  • 72 = 60 + 12 = soixante- douze
  • 73 = 60 + 13 = soixante -treize
  • 74 = 60 + 14 = soixante-quatorze
  • 75 = 60 + 15 = soixante-quinze, etc.

In België, Canada, Zwitserland is het septante en voor de volgende cijfers wordt er gewoon opgeteld, dus septante et un, septante-deux, etc. Denk hier ook aan de schrijfregels van het koppelteken!

Van 90 tot 99 wordt het in Frankrijk
  • 90 = 80 + 10 = quatre-vingt-dix
  • 91 = 80 + 11 = quatre-vingt-onze
  • 92 = 80 + 12 = quatre-vingt-douze
  • 93 = 80 + 13 = quatre-vingt-treize
  • 94 = 80 + 14 = quatre-vingt-quatorze
  • 95 = 80 + 15 = quatre-vingt-quinze, etc.

In België, Canada en Zwitserland wordt het nonante, nonante et un, nonante-deux, etc. Ook hier gelden de regels met het koppelteken.

Cijfers boven 100

  • 101 Cent un (opgepast: zonder "et"!)
  • 200 Deux cents (denk aan de bovenstaande regels met 100 en 20)
  • 182 Cent quatre-vingt-deux
  • 202 Deux cent deux (geen koppelteken boven 100)
  • 615 Six cent quinze
  • 1000 mille
  • 1001 mille un (zonder "et")
  • 1100 Mille cent (zonder "et")
  • 2000 Deux mille
  • 14.000 Quatorze mille
  • 1.000.000 Un million
  • 1.000.000.000 Un milliard

Even opletten: million en milliard zijn substantieven, dus in het meervoud krijgen ze een "s".
un million, trois millions
un milliard, deux milliards

data

In tegenstelling tot het Nederlands gebruikt men het rangtelwoord alleen voor de "eerste". Al de andere data zijn met het hoofdtelwoord. Men krijgt dus: le premier janvier maar: le deux septembre, etc.

Bij onze blijft de "le", dus: le onze novembre

Jaartallen

Jaartallen worden gevormd zoals in het Nederlands. Men kan dus zowel negentien honderd als duizend negen honderd zeggen.
  • 1900 Mille neuf cents of dix-neuf cents
  • 1980 Mille neuf cent quatre-vingt of dix-neuf cent quatre-vingts
  • 2000 Deux mille

De rangtelwoorden: l' adjectif numéral ordinal

De algemene regel is: hoofdtelwoord + ième
  • 2ème = deuxième
  • 6ème = sixième
  • 10ème = dixième
  • 20ème = vingtième
  • 100ème = centième, etc.

Even opletten voor sommige veranderingen in de schrijfwijze:
  • bij alle cijfers op -e valt de -e weg: 4ème = quatrième, 11ème = onzième, etc
  • 5ème wordt cinquième (+u)
  • 9ème wordt neuvième , de f wordt dus een v
  • 21ème vingt et unième (spreek uit als « une »)

les collectifs

Woorden als "een tiental", een honderdtal, etc.

Vorming: altijd une (ook als het substantif mannelijk is) + adjectif cardinal + aine + de
Uitzonderingen : un millier de – un million de – un milliard de

Voorbeelden:
  • une dizaine de cartes
  • une douzaine de photos
  • une dizaine de chiens
  • des centaines d’arbres (honderden bomen) – une dizaine d’arbres (een hondertal)
  • des milliers de voitures
  • des millions d’enfants

De breuken: les fractions

Algemene regel: adjectif cardinal + ième
1/5 un cinquième
4/5 quatre cinquièmes (vergeet de "s" niet!)

Uitzonderingen:
  • ½ un(e) demi (een halve) ½ kg de sucre maar: la moitié (de helft) la moitié du pain
  • 1/3 un tiers de litre, 2/3 deux tiers
  • ¼ un quart, ¼ h un quart d’heure, ¾ trois quarts
Let op: les ¾ de la population (in het Nederlands: 3/4 van de bevolking)

Het uur: l’heure

Altijd met: il est ...

Tot half... worden de minuten er gewoon bijgeteld
  • 1 h 00 une heure
  • 2 h 05 deux heures cinq
  • 3 h 10 trois heures dix
  • 4 h 15 quatre heures quinze ou quatre heures et quart
  • 5 h 20 cinq heures vingt
  • 6 h 25 six heures vingt-cinq
  • 7 h 30 sept heures trente ou sept heures et demie

Van half... tot het volle uur heeft men de keus. Of men telt de minuten bij het vorige uur, of men telt de minuten af van het volgende uur.
  • 8 h 35 huit heures trente-cinq ou neuf heures moins vingt-cinq
  • 10 h 40 dix heures quarante ou onze heures moins vingt
  • 11 h 45 onze heures quarante-cinq ou midi moins le quart
  • 12 h 00 douze heures ou midi
  • 12 h 50 douze heures cinquante ou midi cinquante ou une heure moins dix
  • 13 h 55 treize heures cinquante-cinq ou deux heures moins cinq
  • 19 h 00 dix-neuf heures ou sept heures du soir
  • 24 h 00 vingt-quatre heures ou zéro heure ou minuit

Oppassen:
  • het is quatre heures quart (zonder "et") maar quatre heures moins le quart (met "et")
  • vanaf twee uur komt er in het Frans een "s" bij heure, dus deux heures, cinq heures, etc
  • wanneer men spreekt zegt men 's middags en 's avonds ook gewoon trois heures, huit heures. In officiële documenten, voor TV-programma's of wanneer men een afspraak vastlegt zal men treize heures, vingt heures, etc gebruiken.
  • wanneer demi voor het substantif staat verandert het niet en komt er een koppelteken bij, na het substantif wordt het aangepast aan het substantif. Voorbeeld: une heure et demie, midi et demi maar une demi-heure

Veel succes!

Lees verder

© 2012 - 2019 Mapa, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Frans: Franse telwoordenFrans: Franse telwoordenFrans is een lastige taal. Meer dan eens struikelen we in een van onze favoriete vakantielanden over de specifieke gramm…
Maanden, dagen en cijfers in het FransMaanden, dagen en cijfers in het FransIk leer op school verschillende woorden in het Frans, als jullie nog niet zo goed Frans kunnen, dan wil ik jullie hierdo…
De telwoorden in het NederlandsDe telwoorden in het NederlandsTelwoorden kunnen een precies getal aangeven, een nummer of een volgorde in een reeks. We onderscheiden bepaalde en onbe…
Spaans: Spaanse telwoordenSpaans: Spaanse telwoordenSpaans is een populaire taal. De Spaanse taal heeft honderden miljoenen moedertaalsprekers wereldwijd. Bovendien spreken…
Grammaticale termen in diverse talenGrammaticale termen in diverse talenIn dit artikel vindt u een overzicht van de grammaticale termen. Niet alleen in het Nederlands, maar ook in andere talen…

Reageer op het artikel "Franse grammatica: adjectif numéral (het telwoord)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Mapa
Laatste update: 31-05-2015
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Special: Franse grammatica
Schrijf mee!