InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Taalhacker: vloeiend een taal leren spreken en paraat houden

Taalhacker: vloeiend een taal leren spreken en paraat houden

Taalhacker: vloeiend een taal leren spreken en paraat houden Het eentonige, traditionele leerproces om een vreemde taal te leren, is vanwege het eindresultaat voor velen ronduit teleurstellend te noemen. De geleerde stof glipt makkelijk door de vingers heen, wanneer het niet voortdurend wordt herhaald en doet de vraag rijzen: Is dit een zinvolle bezigheid? Hoe lang houd ik dit vol? Vloeiend een taal leren spreken en paraat houden, lijkt te mooi om waar te zijn. Toch is het Gabriel Wyner gelukt om een systeem te ontwikkelen, dat plezierig, snel en doeltreffend is. Wat is zijn methode precies en hoe pas je het toe? Waar baseert hij zijn methode op? In zijn boek 'de taalhacker' legt hij dat haarfijn uit.

Wie is de taalhacker?

Gabriel Wyner zag zich als student genoodzaakt om snel een aantal vreemde talen te leren. Hij studeerde namelijk voor operazanger en diende - om de zangteksten goed uit te kunnen spreken en begrijpen - zijn talenkennis snel uit te breiden. De traditionele manier om een taal te leren was voor hem op dat moment te tijdrovend. Gabriel Wyner ontwikkelde daarom zijn eigen methode om vreemde taal te leren. In korte tijd leerde hij met zijn eigen methodiek vloeiend Italiaans, Frans, Russisch en Duits te spreken. Hij gebruikte daarbij bepaalde vondsten uit de hersenwetenschap. Zijn handleiding heet in het Nederlands 'De taalhacker. De beste en snelste manier om een taal te leren (en nooit meer te vergeten).' Nu kan een ieder die dat wil, profiteren van zijn leersysteem.

Wyner wilde een methode ontwikkelen, gebaseerd op de volgende punten:
  • De methode is snel en maakt van het leren een spel;
  • De methode is zodanig ingericht, dat het geleerde paraat blijft en de taal vloeiend wordt gesproken;
  • De nieuwe taal voelt natuurlijk aan. Het spreken rolt zonder tussenstappen van de tong.

Hij baseert zijn methode daarom op de volgende drie pijlers:
  • De uitspraakregels van de te leren taal hebben de hoogste prioriteit;
  • De te leren woorden worden nooit vertaald in de moedertaal;
  • Gebruik een 'spaced repetition system' (SRS*) om de uitspraak, woordjes en grammatica met geplande tussenpozen uit het geheugen terug te halen.

*SRS is een gespreide herhalingssysteem, dat gebruik maakt van 'flashcards' (vrij vertaald betekent dat flitskaarten). Het gratis Anki-systeem is een bekende online SRS-programma, dat zich prima leent voor zijn methode. Met behulp van de Anki-app kunnen geprepareerde flitskaarten ook overal worden bekeken. Het onnodig herhalen van makkelijke woorden wordt voorkomen, omdat de tussenpozen van de aangeboden stof groter worden gemaakt.

Het belang van een correcte uitspraak

Wie zijn nieuw taal als een 'native speaker' wil leren spreken, doet er goed aan om eerst de uitspraakregels van de nieuwe taal onder de knie te krijgen, meent Wyner. Het gehoor gaat naar de nieuwe taalklanken staan, zodat de luistervaardigheid wordt verhoogd. Daarnaast leert de student meteen de taal correct uit te spreken, zodat het zelfvertrouwen en de spreekvaardigheid toenemen. Het is noodzakelijk daarom om te weten hoe de lippen, de tong en de stembanden (samen)werken in de te leren taal.

Wyner adviseert met klem de 'International Phonetic Association' (verder IPA) uitspraakalfabet met vaste letters, lettercombinaties en tekens te gebruiken. IPA moet wel eerst eigen worden gemaakt. Wie serieus met een vreemde taal bezig is, begrijpt hoe onmisbaar een correcte uitspraak is. Het gebruik van het IPA-systeem is namelijk vele maken beter voor de uitspraak dan amateuristische, zelfverzonnen 'riedels', die vanuit de eigen taal werken. Wyner adviseert een grondige grammaticaboek of website voor deze klus te gebruiken, waarin de uitspraakregels met veel voorbeelden op basis van IPA worden behandeld. Een taalgids met IPA is ook een handige toevoeging aan het les-arsenaal. Spreek vanaf het begin zoveel mogelijk in je doeltaal met een native speaker is een belangrijk advies in zijn boek.

Waarom IPA?

Een voorbeeld kan demonstreren waarom IPA te verkiezen is. Het Engelse woord voor mes is 'knife'. De uitspraakregel bij dit woord is dat de 'k' niet wordt uitgesproken. Volgens IPA wordt dat uitgesproken als 'naɪf'. Vanuit het Nederlands geredeneerd, kom je het dichtst bij de uitspraak met zoiets als 'nijf'. Wie 'nijf' zegt, klinkt niet als een native speaker Engels, maar als een Nederlander, die Engels probeert te spreken. Dat is de bedoeling natuurlijk niet. Door de uitspraakregels in woorden te verwerken op Anki-flitskaarten kan iemand een klankspel ontwikkelen en het leerplezier zodoende verhogen.

Flitskaarten aanmaken à la Wyner met SRS

Het eerste deel van zijn handleiding legt uit hoe volgens de hersenwetenschap het geheugen te werk gaat om iets te onthouden of te vergeten. Wyner gebruikte dit onderzoek in zijn methode. De hersenwetenschap heeft uitgebreid onderzocht, waarom een vreemde taal wegzakt en vergeten wordt. Waarom blijft het niet paraat? Dat komt - zo is vastgesteld - omdat de hersenen alle oude en nieuwe informatie constant filteren op het nuttig of onnuttig zijn. De hersenen onthouden (borgen) daarbij slechts heel oppervlakkig wat zij op dat moment nuttig vinden (eerste niveau). De hersenen doen dat om ons te beschermen. Het geheugen kan alle dagelijks aangeboden informatie samen met alle reeds verwerkte informatie niet aan.

Een vreemde taal leren op de traditionele manier, vereist het borgen van een constante stroom aan informatie in het geheugen. De hersenen filteren na een afwegingsproces steeds het 'overtollige' weg, zoals vreemde woorden. Om het wegzakken tegen te gaan, is daarom het constant herhalen van woordjes en grammatica noodzakelijk (stampen). Het opdreunen van lange rijtjes om bij te blijven is monotoon, tijdrovend, inefficiënt en blijkt weinig effectief. Het systeem van Wyner gebruikt niet het herhalen, maar het terughalen van woorden. Hij doet dat onder meer met behulp van beelden.

De hersenfilter doorbreken

Om de hersenfilter te doorbreken, adviseert Wyner woorden te verbinden aan concrete beelden. Hoe gekker, origineler, absurd en persoonlijker die beelden zijn, hoe beter. De interactie tussen het te leren woord en de afbeelding verankert het woord in het geheugen zonder vertaalslag. Woorden afdekken en het antwoord geven of het werken met tweezijdige kaartjes met om en om nieuwe woorden en de vertalingen daarvan, werken niet volgens Wyner, omdat bij het denken en spreken altijd een tussenstap - de vertaalslag - moet worden gemaakt. Zo wordt het ook in het geheugen geprent. Dit is niet efficiënt bij het spreken. Een nieuwe taal kan op zo'n manier niet lekker van de tong rollen. In feite vermijdt hij zoveel mogelijk vertalingen van de te leren taal. Hij wil dat mensen meteen in de nieuwe taal gaan denken.

Een geluidsfragment toevoegen

Wie een geluidsfragment met het uitgesproken woord verbindt aan de gekozen afbeelding, verankert het nieuwe woord nog dieper in het geheugen (tweede niveau). Overal op internet zijn wat dat betreft geluidsfragmenten te vinden, zoals op de websites van Forvo en Wikipedia. Personen die bijzondere talen leren - zoals het Japans of Koreaans bijvoorbeeld - kunnen gebruik maken van een docent om zelf geluidsfragmenten op te nemen, wanneer geluidsfragmenten schaars zijn.

Het gaat er om steeds op een hoger niveau in het geheugen te komen. Het volgende voorbeeld aan de hand van het Engels woordje 'cat' kan stap 2 toelichten. Om het Engels woordje 'cat' op de klassieke manier te leren, dient steeds de combinatie 'cat' - kat te worden herhaald om die informatie stevig in het geheugen te borgen, totdat het een vaste samenstelling is geworden. Op een gegeven moment is 'cat' = kat in het geheugen verankerd. Dit is de klassieke methode om vreemde woorden te leren. Het woord en de vertaling daarvan dienen telkens te worden herhaald en worden samen opgeroepen.

Wat was het woord ook al weer?

De taalhacker methode gaat anders te werk. Bij de taalhacker wordt de hersenfilter omzeild door een afbeelding te gebruiken. Hoe extremer, gekker, of bizar de afbeelding, des te beter. Onderzoek heeft aangetoond dat beelden langer onthouden worden dan woorden. Daarnaast wordt op de kaart een geluidsfragment van het te leren woord gebruikt. Ook in dit systeem dient het nieuwe woord te worden herhaald, maar pas wanneer de hersenen het bijna willen vergeten. Het SRS systeem is niet bedoeld om woorden op de klassieke manier te herhalen, maar om woorden terug te halen uit het geheugen. Het denkproces om terug te halen is belangrijk, omdat dit het geheugen stimuleert door de gedachte: "wat was het ook al weer?" Het met succes terughalen van een woord zorgt ervoor, dat het lichaam dopamine aanmaakt. Dat hormoon beloont het lichaam vanwege het behaalde succes en geeft een goed gevoel. Leren wordt als fijn ervaren.

Persoonlijke feedback gebruiken

Wanneer het SRS-systeem wordt gebruikt, bestaat de optie om aan te geven of het woord herhaald moet worden gebaseerd op het feit of het woord als moeilijk of makkelijk wordt ervaren. Het SRS-systeem herhaalt het woord dan met een korte (moeilijk) of langere (makkelijk) intervallen. Dit is tijdswinst. Wie bij het bekijken van een afbeelding het woord hoort uitspreken, zal dat woord langer bijblijven. Wie daarnaast tekst in de afbeelding op de flitskaart leest, zal bij het terughalen die tekst automatisch ook in het geheugen terugvinden. Voorbeelden bij onderstaande afbeeldingen voor het woord 'cat', zijn 'banjo cat', 'cat eyes' en 'cat woman'. Misschien trekken deze voorbeelden helemaal niet aan. Het gaat er om iets te kiezen wat jou persoonlijk aanspreekt. Die keus is sterk persoonsgebonden.

Nergens op de flitskaarten is uiteraard de Nederlandse taal terug te vinden. Een mogelijke, volgende stap om op de flitskaart te zetten is om het te leren woord te verbinden aan iets persoonlijks, zoals bijvoorbeeld de roepnaam van jouw huiskat van vroeger bij het leren van 'cat'. Dit alles vormt de feedback aan de hersenen om het woord terug te halen. Iemand die bijvoorbeeld mijn flitskaarten zou willen gebruiken, ontbreekt het aan die persoonlijke, noodzakelijke noot. Het zijn mijn ervaringen en persoonlijke feedback en niet die van iemand anders. Het is uniek en maatwerk.

De top 625 woorden leren

Wyner is van mening dat mensen niet hun tijd moeten verdoen door onnodige, vreemde woorden te leren of te herhalen, maar alleen dat te leren wat je gebruikt of nodig hebt in het dagelijks leven. Wyner heeft (in het Engels) voor de beginnende leerling een woordenlijst samengesteld van 625 meest gebruikte woorden. Met behulp van zijn lijst kunnen flitskaarten worden aangemaakt, met een plaatje mèt tekst èn een geluidsfragment èn een persoonlijke trigger. Voor semi-gevorderden adviseert hij de lijst zelf uit te breiden naar 1000 met meer persoonlijk gerichte woorden. Voor personen die zakelijk een vreemde taal willen leren zal dat dan anders zijn dan voor de gemiddelde toerist, die een praatje wil maken. Het maken van deze uitgebreide flitskaarten (woordenspel) is onderdeel van het leerproces. Een frequentiewoordenboek kan daarbij zeker behulpzaam zijn.

Wanneer het woordenschat uitgebreid wordt met abstracte woorden kan het zoeken in de nieuwe taal met behulp van een zoekmachine bruikbare zinnetjes of eenvoudige definities naar voren halen. Een woordenboek enkel in de nieuwe taal biedt ook veel mogelijkheden. Het leren van handige zinnetjes helpt ook bij de spreekvaardigheid. Zij kunnen later aan de 625/1000 woorden worden toegevoegd.

Grammatica

Wyner vindt een gedegen grammaticaboek met veel voorbeeldzinnen onontbeerlijk. Hij adviseert om de uitleg van de grammatica door te nemen en dan de voorbeeldzinnen die daarbij horen op te nemen in een SRS-systeem. Zo wordt grammatica leren een spelletje. Dit kan uiteraard steeds verder worden uitgebreid met nieuwe lesstof. Daarnaast stelt hij dat het verbinden van lastige grammaticaregels (zoals het geslacht van lidwoorden) aan extreme beelden als ezelsbruggetje te koppelen. Wanneer bijvoorbeeld lidwoorden geleerd moeten worden die niet te beredeneren zijn naar het bijbehorende zelfstandig naamwoord, dan kunnen als ezelsbrug alle vrouwelijke woorden aan het beeld van een zware ontploffing worden gekoppeld. Zie het woord in gedachten vlamvatten, hoor de explosie en de letters door de lucht vliegen. Voel de verzengende hitte van de flitskaart afkomen. Maak het beeld memorabel en dramatisch!

the black cat / Bron: Kaz, Pixabaythe black cat / Bron: Kaz, Pixabay
cat eyes / Bron: Mihail Hukuna, Pixabaycat eyes / Bron: Mihail Hukuna, Pixabay
cat woman / Bron: Giuliamar, Pixabaycat woman / Bron: Giuliamar, Pixabay
© 2017 - 2018 Meus, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Engels op de basisschool, op naar tweetalig onderwijsEngels op de basisschool, op naar tweetalig onderwijsIn de hele wereld krijgen kinderen op zeer jonge leeftijd les in een vreemde taal. Ook in de EU-lidstaten is daar veel d…
Hoe kan ik een vreemde taal leren?Hoe kan ik een vreemde taal leren?Je kunt het nodig hebben voor je werk, of gewoon voor hobby willen leren. Een nieuwe, vreemde taal aanleren is voor de é…
Waarom spreken Fransen geen Engels?Waarom spreken Fransen geen Engels?De meeste Nederlanders spreken als tweede taal redelijk Engels en/of Duits. Ook Frans en Spaans zijn populaire talen die…
Frans leren: spreken, schrijven en lezenFrans leren: spreken, schrijven en lezenHet leren van deze vreemde taal is niet makkelijk, omdat het heel anders is dan het Nederlands. Toch zijn er heel erg ve…
Tips voor het leren van een nieuwe taalTips voor het leren van een nieuwe taalAls je jong bent gaat het leren van een nieuwe taal je een stuk gemakkelijker af dan wanneer je ouder bent. Toch kun je…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • http://4boz9c1xneye2wh6s235261r-wpengine.netdna-ssl.com/wp-content/uploads/2014/05/625-List-Alphabetical.pdf
  • https://issuu.com/madelena2/docs/fluent_forever_how_to_learn_any_lan
  • Maven publishing 2014 najaar, 8-9 blz.
  • https://www.efaqt.com/nl/nieuws/de-flits-of-flashcard/
  • https://www.internationalphoneticassociation.org/
  • https://fluent-forever.com/author/gabriel-wyner/
  • https://apps.ankiweb.net/
  • Afbeelding bron 1: Kaz, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Mihail Hukuna, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Giuliamar, Pixabay

Reageer op het artikel "Taalhacker: vloeiend een taal leren spreken en paraat houden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Meus
Gepubliceerd: 27-12-2017
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 11
Schrijf mee!