InfoNu.nl > Educatie en School > Methodiek > De fiets van Jansen (wereldoriëntatie in de klas)

De fiets van Jansen (wereldoriëntatie in de klas)

Het didactische model ‘De fiets van Jansen’ gaat van de nieuwsgierigheid van de kinderen uit. De kinderen bepalen, begeleid door de leerkracht, de inhoud van de wereldoriëntatie. De fiets van Jansen bestaat uit een aantal fasen die worden gevolgd door de kinderen.

Waarom ‘De fiets van Jansen’?

Tijdens een project van wereldoriëntatie begin je in de kring om te zien hoeveel de kinderen al over het onderwerp weten, of om de kinderen te prikkelen. Dit is het voorwiel. Tijdens het project worden de kinderen begeleid en aangestuurd door de leerkracht (ketting), zodat de kinderen stevig in het zadel zitten. De kinderen eindigen het project met een presentatie (achterwiel), waarbij de kinderen de gevonden resultaten presenteren, ervaringen kunnen vertellen en eventueel het proces bespreken. Aan het eind van het project hebben de kinderen (als alles goed is gegaan) hun bagagedrager goed volgepakt en weten veel over het project.

Fasen van ‘de fiets van Jansen’

  • Trap 1 Prikkelen
  • Trap 2 Leervragen
  • Trap 3 Wie gaat wat doen?
  • Trap 4 Verslagrijpheid
  • Trap 5 Presentatie
  • Trap 6 Vastleggen

Trap 1 – Prikkelen

Introduceer het thema aan de hand van een activiteit waarbij alle kinderen worden geprikkeld. Dit kun je bijvoorbeeld doen door een observatiekring, kijk- en vertelkring, een verhaal, gastdocent, dvd, etc. Als de kinderen geprikkeld zijn voor het onderwerp, heeft het project meer kans op slagen.

Schrijf het thema op het bord en laat de kinderen er zoveel mogelijk woorden en begrippen bij zoeken die, volgens hen, te maken hebben met het onderwerp. Zorg er als leerkracht voor dat in ieder geval de belangrijke woorden van het thema op het bord komen te staan.

Maak samen met de kinderen een aantal deelonderwerpen. De woorden op het bord verdeel je weer onder deze deelonderwerpen. Zorg ervoor dat je net zoveel deelonderwerpen hebt, als groepjes. Op deze manier heb je meteen, samen met de kinderen, de deelonderwerpen voor de groepjes klaar. Zorg als leerkracht bij groepjes maken dat de kinderen in heterogene groepjes terecht komen (jongens-meisjes, intelligentie, werktempo, etc.). De kinderen leren hier het meeste van en met elkaar.

Trap 2 – Leervragen

De groepjes gaan gerichte vraagstellingen/probleemstellingen bedenken die te maken hebben met hun deelonderwerp. Op deze manier gaan de kinderen in hun groepje samen bedenken wat ze willen weten over hun deelonderwerp. Dit worden de ‘leervragen’ genoemd.

Zorg ervoor dat je elke les een klassikaal moment hebt, zodat de kinderen meer informatie krijgen over de verschillende deelonderwerpen. Tijdens de klassikale momenten zorg jij als leerkracht voor een rijke leeromgeving, waarin de kinderen ook daadwerkelijk zin krijgen om te leren.

Tip: om tijdens een project van wereldoriëntatie te zorgen voor betrokkenheid en een rijke leeromgeving voor de kinderen, is een verhalend ontwerp een mooie aanvulling. Op deze manier ga je stapsgewijs door het thema heen en begrijpen de kinderen wat ze aan het doen zijn, omdat een verhalend ontwerp een logische opbouw heeft.

Trap 3 – Wie gaat wat doen?

De kinderen gaan in een groepje aan de slag. Zorg er als leerkracht ook voor dat de kinderen in hun groepje toekomen aan coöperatief leren: betrokkenheid bij het groepje door alle kinderen, het goede verloop van de samenwerking en de zelfverantwoordelijkheid van de kinderen voor het proces en het product. De kinderen schrijven hun leervragen op en gaan, in samenspraak, de taken verdelen. Op deze manier is het voor de kinderen, maar ook voor de leerkracht, overzichtelijk van wie wat gaat uitzoeken/uitwerken.

Trap 4 – Verslagrijpheid

De kinderen noteren elke keer wat ze hebben gedaan, zodat ze in hun groepje een duidelijk overzicht hebben van wat ze al hebben gedaan en wat ze nog moeten doen. Als de kinderen stapsgewijs opschrijven wat ze willen gaan doen en wat ze al hebben gedaan, kunnen de kinderen gemakkelijker de taken verdelen.

Trap 5 – Presentatie

Elk groepje bereid een presentatie voor over hun eigen deelonderwerp. Zorg ervoor dat alle kinderen van het groepje tijdens de presentatie aan bod komen, zodat je ziet dat alle kinderen betrokken zijn geweest bij het proces. Een presentatie kan bijvoorbeeld door middel van een gedicht, verhaal, demonstratie, tekening, knutselwerk, muurkrant, etc.

Trap 6 – Vastleggen

Een belangrijk onderdeel van de fiets van Jansen is het vastleggen. De kinderen gaan individueel terugblikken op het project. Zij schrijven op wat ze van dit project, het samenwerken en de presentaties hebben geleerd. De kinderen geven zelf ook aan wat ze van het resultaat vonden en wat ze er moeilijk/makkelijk of leuk aan vonden.
© 2010 - 2019 Rosie86, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat hoort in de bijlage van een verslag of rapport?Wat hoort in de bijlage van een verslag of rapport?U kent het wel, u bent een verslag aan het schrijven en zonder dat u het door heeft is uw verslag uitgegroeid tot een he…
De opbouw van een presentatieDe opbouw van een presentatiePresenteren, een steeds belangrijker element van het studie- of werkveld. Iedereen vind het spannend om een presentatie…
OV-fiets huren: kosten & tarievenTreinreizigers kunnen een OV-fiets huren op het station: een geelblauwe fiets om korte afstanden te overbruggen. De kost…
De indeling van een goed verslagJe hebt er tijdens je studie veel mee te maken: het maken van een verslag. Maar hoe maak je nu de goede indeling voor je…
De opbouw van een verslagAls je een verslag gaat schrijven bestaat het meestal niet alleen uit de gevonden informatie, maar ook uit een voorwoord…

Reageer op het artikel "De fiets van Jansen (wereldoriëntatie in de klas)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Wesley Coolen, 23-01-2013 14:40 #1
Erg interessant om te lezen, ik ben bezig met mijn Scriptie en dit is een mooi voorbeeld om erin te gebruiken. Ik ben zelf stagiaire op een Jenaplanschool waarin ze met hetzelfde model werken. Een echte aanrader om even rustig door te nemen en toe te passen in de klas.

Infoteur: Rosie86
Gepubliceerd: 13-09-2010
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Methodiek
Reacties: 1
Schrijf mee!