Didactisch Analysemodel - ontwerp een training

Didactisch Analysemodel - ontwerp een training Als je zelf een training gaat ontwikkelen, kun je diverse methodieken gebruiken. Een methodiek die je hiervoor kunt gebruiken is het didactisch analysemodel van Leon van Gelder. Leon van Gelder was als eerste hoogleraar onderwijskunde verbonden aan de Rijksuniversiteit van Groningen en wordt gezien als één van de grondleggers van onderwijskunde. Hij heeft het model ontwikkeld om een didactische analyse te kunnen maken van een ontworpen les of training.

Didactisch Analysemodel

Het didactisch analysemodel is een methodisch kader waarin alle stappen voor het ontwerpen van een training staan omschreven. Dit model kun je steeds toepassen voor het opstellen van een goed lesplan. Het model bestaat uit vier onderdelen:
  • doelstelling
  • beginsituatie
  • onderwijs en leermiddelen
  • bepaling van resultaten

Didactisch AnalysemodelDidactisch Analysemodel

Doelstelling

Met de doelstelling formuleer je wat je met de training wilt bereiken. Dit kun je doen door de volgende vragen te beantwoorden:
  • Wat moeten de deelnemers aan het einde van deze les kennen en/of kunnen?
  • Hoe gaan de deelnemers het beoogde niveau bereiken?

In de praktijk heb je vaak een globale doelstelling. Deze kun je verder concretiseren als je de beginsituatie helderder hebt. Hoe concreter de doelstelling is, hoe beter je de leermiddelen daarop kunt afstemmen. En hoe concreter je doelstelling is, hoe beter je kunt nagaan of je doel is bereikt.

Beginsituatie vaststellen

Om de beginsituatie van de groep deelnemers vast te stellen geef je antwoord op de volgende vragen.
  • Wat weten de deelnemers al?
  • Wat is de situatie waarin de deelnemers zich bevinden?
  • Spelen persoonlijke situaties een rol in de training?
  • Wat is de motivatie van de deelnemers?
  • Als het gaat om een bedrijfstraining: Spelen er zaken op de afdeling of het bedrijf die van invloed zijn op de deelnemers?
  • Wat zijn de randvoorwaarden?
  • Wat zijn de organisatorische mogelijkheden en beperkingen?

Je krijgt de antwoorden op deze vragen uit het gesprek met de opdrachtgever, door middel van een intakeformulier dat je door de deelnemers laat invullen of door vooraf met de deelnemers een intakegesprek te voeren. Je kunt ook voorafgaand aan de training de kennis van de deelnemers vaststellen door middel van een test. Zon test bepaalt het beginniveau van de deelnemers en waar hun leerbehoeften liggen.

Dit is een belangrijke stap. Als je deze stap overslaat, loop je het risico dat de training die je ontwikkelt niet aansluit bij de deelnemers.

Onderwijs en leermiddelen

Dit is de kern waar het om draait: de eigenlijke training. Deze bestaat uit drie onderdelen en de ondersteunende middelen daarbij.
  • De leerstof: wat ga je de deelnemers aanbieden aan nieuwe kennis en vaardigheden?
  • Op welke manier ga je de deelnemers met de stof laten werken? Welke didactische werkvorm(en) kies je?
  • Leeractiviteiten: Wat moeten de deelnemers doen om de doelstelling te bereiken?

Wat heb je daarvoor nodig? Bijv. boek, opdrachten, plakband, flip-over en wat je nog meer nodig hebt.

Leerstof

Je weet wat de doelstellingen zijn en wat de beginsituatie is. In de doelstelling heb je bepaald wat de deelnemers moeten leren in de training of trainingsonderdeel.

Bij leerstof omschrijf je welke theorie de deelnemers krijgen of welke oefeningen de deelnemers moeten maken om de doelstelling te bereiken.

Didactische werkvormen

Vervolgens kies je werkvormen om de leerstof aan te bieden. De zorgt ervoor dat de werkvormen passen bij de gestelde doelen, de interesses van de deelnemers en de leerstijlen.

Er zijn veel verschillende didactische werkvormen waar je als trainer uit kunt kiezen. Je kunt denken aan schriftelijke opdrachten, mondelinge opdrachten, creatieve werkvormen, opdrachten in groepjes of tweetallen enz.

Leeractiviteiten

De leeractiviteiten zijn de dingen die de deelnemers doen om de doelstelling te bereiken. Een voorbeeld hiervan is een competentietest maken.

Onderwijsleermiddelen

Welke leermiddelen wil je inzetten? Denk hierbij aan een computer, een wereldbol of een boek.

Evaluatie: het bepalen van de resultaten

Uiteindelijk evalueer of toets je de kennis die de deelnemers hebben opgedaan. Bovendien controleer je of je jouw doel hebt behaald met de training.

Bij het toetsen van de deelnemers kun je onderscheid maken in summatief toetsen en formatief toetsen.

Summatief toetsen

Summatief toetsen is prestatiegericht en gebonden aan een norm. De deelnemer leert voor het behalen van een toets of examen. Summatief toetsen wordt ingezet voor een tussentijdse toets of een eindtoets. Deze vorm van toetsing is geschikt voor trainingen waarbij deelnemers vaardigheden moeten leren en/of onderhouden voor hun werk. Bijvoorbeeld toezichthouders of verpleegkundigen.

Formatief toetsen

Formatief toetsen hoeft niet altijd schriftelijk te worden afgenomen. Een rollenspel waarbij je toetst of de deelnemers de geleerde theorie in de praktijk toepassen kan een vorm zijn van formatief toetsen. Een groepsdiscussie waarbij je als trainer een stelling neerlegt of een vraag is ook een geschikte manier om de kennis van de deelnemers te toetsen.

Lees verder

© 2020 Linda1205, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Snel resultaat met hoge intensiteit interval trainingSnel resultaat met hoge intensiteit interval trainingHoge intensiteit interval training, meestal aangeduid met de Engelse term high intensity interval training, is een relat…
Hardlopen voor gevorderdenHardlopen voor gevorderdenAls hardlopen je hobby is (geworden), wil je wellicht een langere afstand kunnen hardlopen of juist dezelfde afstand ste…
Snelle vakantie fitness trainingSnelle vakantie fitness trainingWat is een ideale allround fitness training tijdens de vakantie? Hoe kan je jezelf goed blijven trainen als je op vakant…
Trainingsschema 10 km hardlopenTrainingsschema 10 km hardlopen10 kilometer hardlopen is voor veel beginnende hardlopers een pittige, maar haalbare uitdaging. Afhankelijk van je basis…

Peerevaluatie bij groepsopdrachtenPeerevaluatie bij groepsopdrachtenBij het maken van een groepsopdracht is de bijdrage van elke leerling meestal niet hetzelfde. De ene leerling werkt zich…
Samenwerkend leren: de sleutelbegrippen en basisstructurenSamenwerkend leren: de sleutelbegrippen en basisstructurenSamenwerkend leren is een van de krachtigste instructiestrategieën om activerend leren in een onderwijsleersituatie vorm…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: StartupStockPhotos, Pixabay
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Leon_van_Gelder
  • Training ontwerpen - ontwikkel jouw eigen trainingen ISBN 9789463982900

Reageer op het artikel "Didactisch Analysemodel - ontwerp een training"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Linda1205
Gepubliceerd: 23-01-2020
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Methodiek
Special: Trainen en opleiden
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!