InfoNu.nl > Educatie en School > Diversen > Sinterklaasweetjes

Sinterklaasweetjes

Sinterklaasweetjes Welke beroemde mensen hebben al ooit Sinterklaas gespeeld? Heeft Sinterklaas ook een huis in België en Nederland? Waarom gebruikt men een roe? Wat heeft Sinterklaas met de Kerstman te maken? Sinds wanneer bestaat de chocoladeletter? Wie was Zwarte Piet? Vanwaar komt het gebruik van de surprise? Op deze en nog veel meer vragen krijgt u hieronder een antwoord.

Beroemde Sinterklazen en Zwarte Pieten

  • Piet Römer, de acteur die inspecteur De Cock, met C-O-C-K, speelt, was vroeger een graag geziene Hoofdpiet tijdens de intrede van Sinterklaas. Zestien jaar lang kroop hij ieder najaar in zijn pietenpakje. Tot er onenigheid ontstond omdat zijn kleinzoon geen hulppiet mocht zijn. Toen hing Piet Römer zijn Hoofdpietkleren aan de haak.
  • In Antwerpen kruipt al enkele jaren Jan Decleir in de huid van Sinterklaas tijdens de blijde intrede met de Flandriaboot. Hij speelt ook Sinterklaas in de films "Het Paard van Sinterklaas" en " Waar is het Paard van Sinterklaas?"
  • Bart Peeters is in België de vertrouwenspersoon van Sinterklaas. Ieder jaar opnieuw begeleidt hij de Sint tijdens zijn verblijf in onze contreien.

Vijf of zes december?

In Nederland wordt Sinterklaas gevierd op vijf december, in België in de nacht van vijf op zes december. Vanwaar dit verschil? Daarvoor moeten we ver in de tijd teruggaan. Vroeger begon de nieuwe dag om 6 uur 's avonds. Sinterklaas werd toen dus op zes december gevierd. Vermits nu de nieuwe dag om 12 uur 's nachts begint, is het in Nederland nog vijf december wanneer het pakjesavond is. In België komt de Sint in de nacht van vijf op zes december en ontdekken de kindjes hun pakjes op zes december 's morgens.

Zes december

Zes december is niet de geboortedag maar wel de sterfdag van Nicolaas. Een jaar na zijn dood werd Nicolaas heilig verklaard en van toen af mocht hij zichzelf Sint Nicolaas noemen. Later werd het verbasterd tot Sinterklaas.

Spanje of Turkije?

Sinterklaas is helemaal niet in Spanje geboren. Nicolaas werd geboren rond het jaar 270 in de provincie Lycië in Turkije. Het feit dat de Sint vaak met Spanje werd geassocieerd, zou voortkomen uit het feit dat veel luxegoederen uit Spanje kwamen.

De roe

Een roe is een soort kleine bezem van takjes die aan elkaar werden vastgebonden met een touwtje. De roe werd gebruikt om de schoorsteen proper te vegen alvorens de pakjes naar beneden te gooien. En vermits Zwarte Piet die roe altijd bij zich had, kon die meteen ook gebruikt worden om stoute kinderen een fiks pak op hun billen te geven wanneer ze dit verdienden.

De outfit van Sinterklaas

Sinterklaas draagt een mijter, een mantel en een staf omdat hij een katholieke bisschop is. Hij is wel de enige waarvan de mijter en de mantel rood mogen zijn, de kleur van liefde en liefdadigheid. Nog een voorrecht van de Sint is dat zijn staf een grotere krul mag hebben. De tabberd is de paarse rok die de Sint onder zijn mantel draagt en niet de mantel zelf zoals wel eens wordt gedacht.

Speculaas, marsepein en taai-taai poppen

Speculaas en marsepein waren vroeger liefdessnoepjes. Was een jongen verliefd op een meisje, dan kreeg ze een figuurtje in één van deze twee lekkernijen. Vaak was het een ventje of een hartje. Wanneer het meisje de jongen niet mocht, brak ze het figuurtje in twee. Vandaar ook de uitdrukking "iemand zijn hart breken". Een taai-taaipop werd dan weer cadeau gedaan aan iemand die je echt niet mocht. Het uitstrooien van snoepgoed zou teruggaan op het zaaien.

De chocoladeletters

Op het eind van de 19de eeuw werd de chocoladeletter in de fabriek gemaakt. Het lettertype gebruikt voor de chocoladeletter is de Egyptienne, een populair lettertype uit die tijd. Het is ook een heel handig type voor chocoladeletters omdat er geen dunne kanten aan zijn. Zo blijft de chocoladeletter beter heel! Ieder jaar worden er zo'n 12 tot 14 miljoen geproduceerd waarvan zo'n 65 % uit melkchocolade. Sommige letters worden minder gemaakt dan andere om verschillende redenen. De I bijvoorbeeld omdat ze te dun is, de T omdat ze maar een klein verbindstukje heeft en dus broos is en letters als de Q, de X en de Y omdat ze in Nederlandse woorden weinig voorkomt.

Sinterklaas, Wodan en paard

Sinterklaas wordt vaak geassocieerd met de Germaanse oppergod Wodan. Zo reed Wodan ook op een wit paard, met acht poten weliswaar, over de wolken waar hij kwistig smeet met donder en bliksem. Sinterklaas rijdt met zijn schimmel over de daken. Het paard van Sinterklaas heeft vele namen: Amerigo of Americo, Slecht weer vandaag of Goed weer vandaag.

Paard of ezel?

In Vlaanderen en Nederland rijdt Sinterklaas steevast op een paard over de daken. In Franstalige landen rijdt Sinterklaas op ... een ezel! De reden hiervoor is nog niet achterhaald. Misschien zijn er in rurale gebieden meer ezels dan paarden of misschien zijn ezels meer geschikt voor het dragen van zware lasten dan paarden.

Sinterklaas en Santa Claus

Eigenlijk zijn Sinterklaas en Santa Claus helemaal geen concurrenten. Het is zelfs één en dezelfde persoon! Sinterklaas werd in de 17de eeuw door Nederlandse emigranten meegenomen naar Nieuw Amsterdam, nu New York. De Amerikanen vonden dit gebruik wel leuk en namen het over. Sinterklaas werd later verbasterd tot Santa Claus.

Hoe is de surprise ontstaan?

Er bestaan twee theorieën over. Volgens de eerste theorie zou dit gebruik uit de 16 de eeuw stammen. In Spanje was er een feest dat Zapato (schoen) heette. Begin december verrasten mensen uit de betere kringen tijdens de Zapato elkaar met een "kleinigheidje" , een oorbel of een ring bijvoorbeeld, die in een citroen of een knol werd gestoken. Daarna werd die citroen of die knol in een schoen verstopt. Het gebruik verplaatste zich met de jaren en belandde zo in onze contreien. De tweede theorie beweert net het tegenovergestelde. Tijdens oogstfeesten werden dankoffers aan de Germaanse oppergod Wodan geschonken. De boer die als laatste zijn oogst had binnengereden kreeg al wel eens een nepcadeautje met een plaagrijmpje bij. Dit gebruik belandde daarna in Spanje tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

Zwarte Piet

Zwarte Piet zou komen van Piter. Dit jongetje was een Ethiopisch weeskind dat Nicolaas kocht op een slavenmarkt. Hij liet het kind daarna onmiddellijk vrij. Piter was zo gelukkig dat het bij Nicolaas bleef om hem te dienen.

Wist je dat...

  • Sinterklaas in België een vaste verblijfplaats heeft? Zijn huis kan je vinden in Sint-Niklaas. Hij verblijft er één maand per jaar en je kan het gratis gaan bezichtigen. In Nederland heeft de Sint twee vaste verblijfplaatsen. Zo kan je zijn huis gaan bezichtigen in de Nieuwstraat 60 - 62 in Dordrecht of in de Aalmarkt 21 in Leiden.
  • Het juiste adres om in België een brief naar de Sint te sturen is: Spanjestraat 1 - 0612 Hemel.
  • De Spanjaarden helemaal geen cadeautjes krijgen met Sinterklaas? De Spaanse kinderen moeten wachten tot zes januari, want in Spanje krijgen de kinderen pakjes met Driekoningen (Reyes Magos).
  • Sinterklaas de patroonheilige is van de schippers, de zeelieden, de bakkers en de schoolkinderen. Dit laatste komt ook terug in het Franse Sinterklaasliedje "Saint-Nicolas, patron des écoliers" dat bij schippers vaak wordt vervormd tot "Saint-Nicolas, patron des bâteliers".
  • Schippers vaak hun boot "lenen" aan Sint en zijn Pieten voor hun intrede? Hun boot wordt dan feestelijk versierd met vlaggetjes.
  • Sinterklaas vroeger ook al de boten van de schippers afging om aan alle schipperskindjes cadeautjes te geven? Daarvoor moest hij natuurlijk zijn paard even omruilen voor een boot.
  • Sinterklaas in België in 2009 al op de lijst van immaterieel nationaal erfgoed werd geplaatst.
© 2010 - 2019 Mapa, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het paard van SinterklaasSinterklaas is in onze tijd niet weg te denken zonder zijn schimmel Americo. Hiermee rijdt hij, in gezelschap van Zwarte…
Sinterklaas, zwarte piet en de SymbolenSinterklaas, zwarte piet en de SymbolenIedereen kent de Symbolen van de Sint en zijn Zwarte Pieten wel. Maar weet u ook dat de Symbolen van Sinterklaas en Zwar…
Het verhaal achter het paard van Sinterklaas: AmerigoHet verhaal achter het paard van Sinterklaas: AmerigoAmerigo, de trouwe viervoeter van Sinterklaas, komt ieder jaar weer mee met de pakjesboot. De schimmel brengt de goedhei…
Simpele surprise: De dieren surpriseRond de decembermaanden is iedereen weer druk in de weer met het maken van surprises voor Kerst of Sinterklaas. Niet ied…
Calorieën in SinterklaassnoepgoedHet is Sinterklaastijd: de winkels liggen vol verleidelijke chocoladeletters, pepernoten, speculaasbrokken en banketstav…
Bronnen en referenties
  • GVA
  • De Zondag
  • Wikipedia
  • Belgique Loisirs: newsletter
  • Blog Andere Taal

Reageer op het artikel "Sinterklaasweetjes"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Mapa
Laatste update: 10-12-2015
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Diversen
Special: Sinterklaas
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!