InfoNu.nl > Educatie en School > Diversen > Activiteiten in motiverend leren

Activiteiten in motiverend leren

Activiteiten in motiverend leren Als je optimaal wilt leren, dan moet je optimaal, dus intrinsiek, gemotiveerd zijn en optimale controle hebben over je eigen leerproces. Natuurlijk zijn er grenzen en zal er voldaan moeten worden aan de leeropdracht van scholen, zoals vastgelegd in kerndoelen. Welke consequenties heeft dat voor activiteiten binnen het leerproces?

Motivatie, intrinsiek en extrinsiek

Leerlingen kunnen intrinsiek of extrinsiek gemotiveerd zijn. Bij extrinsieke motivatie gaat het om motiverende prikkels van buitenaf, waar de leerling zich op basis van waarden en normen van de leerkracht voegt. Het kind is voor zijn leren afhankelijk van de leerkracht en heeft daar zelf nauwelijks controle of sturing op. Dat is bij intrinsieke motivatie anders, hierbij is een kind van binnenuit gemotiveerd. Het kind is autonoom, voelt zich competent en heeft het gevoel zelf controle te hebben over zijn eigen leerproces.

Controle

Bij een optimaal leren hebben de kinderen invloed en controle over hun leren. Het geeft hen een gevoel van competent zijn, waardoor ze hun leeractiviteiten met meer vertrouwen tegemoet gaan. Het is in een motiverende leeromgeving belangrijk dat kinderen activiteiten kunnen ontplooien die het optimale leren kunnen ondersteunen.

Creëren

Het zit mensen in het bloed om op zoek te gaan, te ontdekken, nieuwe dingen te maken. En dat geldt zeker voor kinderen. Kinderen willen de wereld zien, met al hun zintuigen in zich opnemen. Ze willen nadoen, naspelen en namaken. En op basis daarvan nieuwe dingen ontdekken en proberen. Het is belangrijk om te kijken en te luisteren naar anderen, en om uit te zoeken waarvan en hoe dingen in elkaar zijn gezet. Het maken, creëren van dingen, is een vaardigheid, en natuurlijk afhankelijk van de mogelijkheden die je in je omgeving aangeboden krijgt. In het creatie-proces zijn er voorwaarden en deelvaardigheden die ontwikkeld moeten worden. Denk bijvoorbeeld aan:
  • Dingen namaken aan de hand van een voorbeeld: iemand doet het voor en het kind doet het na.
  • Dingen namaken aan de hand van een schema of een tekening.
  • Dingen namaken aan de hand van een gebruiksaanwijzing, of een soort van schriftelijke beschrijving.
  • Dingen ontwerpen, het uitwerken van idee naar product.
  • Improviseren, het uitproberen van dingen terwijl je naar iets nieuws werkt.
  • Voortbouwen of aansluiten op ideeën of projecten van een ander.
  • Je bewust zijn van je eigen kennis, vaardigheden en technieken en zoeken naar verbetering.

Motiverend leren: het keuzeproces

De vaardigheden hebben om te maken, te creëren is één, maar er moeten in het leerproces ook keuzes worden gemaakt. Wat wil je weten of ontwikkelen, wat pak je aan, hoe ga je het aanpakken?
Binnen het onderwijs worden op verschillende niveaus keuzes gemaakt, sommige daarvan liggen op het bordje van de leerling, andere liggen op het terrein van de school of de wetgever.
Buiten het bereik van de leerling gaat het om keuzes als
  • Indeling van de dag
  • Wanneer is het pauze
  • Welke methodes worden gebruikt
  • Welke projecten worden aangeboden
  • Hoe wordt geregistreerd, gecontroleerd of beoordeeld
  • Etc.
Keuzes die wel op het terrein van de leerling liggen:
  • Hoe kies ik een onderwerp?
  • Waar wil ik meer van weten?
  • Hoe kom ik aan mijn informatie?
  • Welke werkvormen kies ik om mijzelf te informeren?
  • Etc.

Kiezen moet je leren

Ook het maken van keuzes is iets dat kinderen moeten leren. Activiteiten die in dit keuze-leerproces een rol spelen zijn:
  • Observeren: helder waarnemen, zonder iets te veranderen aan de werkelijkheid
  • Experimenteren: Ontdekken van de werkelijkheid door dingen te veranderen.
  • Gesprekken voeren: luisteren naar de ander, stellen van goede en gerichte vragen, het destilleren van informatie uit hetgeen je gehoord hebt.
  • Raadplegen van informatiebronnen: boeken, teksten, artikelen uit kranten en tijdschriften, internet, e.d.
  • Het kijken naar en interpreteren van beelden: foto’s, films, kunst, e.d.
  • Je bewust zijn van je eigen informatiebehoeftes, -voorkeuren en –allergieën. Zoeken naar manieren om met deze behoeftes om te gaan, jezelf hierin te ontwikkelen en zo nodig jezelf aan te sturen.

Deel je informatie

Mensen leren en creëren dingen in de eerste plaats omdat ze daar zelf behoefte aan hebben. Ook de keuzes die in dit proces gemaakt worden zijn in eerste instantie voor jezelf. Maar daarnaast hebben mensen ook de behoefte om anderen te laten delen in de creaties, of in hetgeen je ontdekt en geleerd hebt. Het gaat dan niet alleen om het delen van kennis, maar ook van ideeën of gevoelens. Dan gaat het om zaken als:
  • Eerlijk delen
  • Samen spelen
  • Samenwerking
  • Je leven vindt plaats tegen de achtergrond van een sociale context. Je bent deel van de maatschappij.
  • Gesprekken voeren waarin ideeën en gevoelens met elkaar gedeeld kunnen worden.
  • Ideeën en gevoelens kun je ook schriftelijk met elkaar delen.
  • Ideeën en gevoelens kun je verbeelden. Denk aan film, fotowerk, schilderkunst, beelden, e.d.
  • Bij het delen van ideeën en gevoelens speelt empathie een grote rol. Delen betekent je open stellen voor de ander, maar ook ruimte geven aan de ander.

Schema

Je kunt de punten die hierboven zijn genoemd in een schema naast elkaar zetten.
CreërenHet maken van keuzesDeel je informatie
Dingen namaken aan de hand van een voorbeeld: iemand doet het voor en het kind doet het na.Observeren: helder waarnemen, zonder iets te veranderen aan de werkelijkheidEerlijk delen
Dingen namaken aan de hand van een schema of een tekening.Experimenteren: Ontdekken van de werkelijkheid door dingen te veranderen.Samen spelen, samenwerking
Dingen namaken aan de hand van een gebruiksaanwijzing, of een soort van schriftelijke beschrijving.Gesprekken voeren: luisteren naar de ander, stellen van goede en gerichte vragen, het destilleren van informatie uit hetgeen je gehoord hebt.Je leven vindt plaats tegen de achtergrond van een sociale context. Je bent deel van de maatschappij.
Dingen ontwerpen, het uitwerken van idee naar product.Raadplegen van informatiebronnen: boeken, teksten, artikelen uit kranten en tijdschriften, internet, e.d.Gesprekken voeren waarin ideeën en gevoelens met elkaar gedeeld kunnen worden.
Improviseren, het uitproberen van dingen terwijl je naar iets nieuws werkt.Ideeën en gevoelens kun je ook schriftelijk met elkaar delen.
Voortbouwen of aansluiten op ideeën of projecten van een ander.Het kijken naar en interpreteren van beelden: foto’s, films, kunst, e.d.Ideeën en gevoelens kun je verbeelden. Denk aan film, fotowerk, schilderkunst, beelden, e.d.
Je bewust zijn van je eigen kennis, vaardigheden en technieken en zoeken naar verbetering.Je bewust zijn van je eigen informatiebehoeftes, -voorkeuren en –allergieën. Zoeken naar manieren om met deze behoeftes om te gaan, jezelf hierin te ontwikkelen en zo nodig jezelf aan te sturen.Bij het delen van ideeën en gevoelens speelt empathie een grote rol. Delen betekent: je open stellen voor de ander, maar ook ruimte geven aan de ander.

Creëren, keuzes maken en kennis delen

Kinderen willen graag nieuwe dingen ontdekken en leren. Ze willen experimenteren en nieuwe dingen bedenken en maken of uitvoeren. Ze willen graag laten zien wat we geleerd en bedacht hebben. Kinderen die de zin van dit creëren, van dit leren ontdekken en ervaren zullen hun eigen leerproces effectiever kunnen invullen. Ze zullen zich beter bewust worden van hun eigen talenten en hun eigen belangstelling, en zoeken gerichter naar nieuwe leer-uitdagingen. Optimale begeleiding en coaching van kinderen in dit zelfgestuurde leren zal rekening moeten houden met deze talenten, belangstelling en uitdagingen.

Zijn we er dan?

Elk mens leert op zijn eigen manier. Waar bij de een het zwaartepunt ligt op visuele informatie, zal een ander het beste leren als er informatie wordt gelezen, of als er geluisterd kan worden naar stuk informatie. Ieder heeft zijn eigen leerwijze, zijn eigen leerstijl. Een leerkracht die informatie geeft of een rijke leeromgeving creëert waar kinderen hun eigen uitdagingen en informatie kunnen halen zal dus rekening moeten houden met de leerstijlen van de kinderen. De leerkracht zal zich bovendien bewust moeten zijn van de eigen onderwijsstijl en deze voor bepaalde kinderen wellicht moeten aanpassen.

Lees verder

© 2015 - 2019 Hansvg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Motivatie: intrinsiek, extrinsiek en de verwachtingstheorieMotivatie: intrinsiek, extrinsiek en de verwachtingstheorieGemotiveerd zijn om iets te ondernemen is zeer belangrijk. Zonder motivatie verliezen we levenslust en kost iets ons vee…
Intrinsieke motivatie en extrinsieke motivatieWaarom doe je iets? Omdat het van de buitenwereld moet? Of omdat je het zelf graag wil? Intrinsieke motivatie is iets da…
Het verbeteren van de prestaties van werknemersHet verbeteren van de prestaties van werknemersMensen zijn in veel bedrijven de meest waardevolle productiemiddelen die de organisatie ter beschikking staan. Het goed…
De leerkracht in het natuuronderwijsDe leerkracht in het natuuronderwijsDe laatste jaren heeft zich een verschuiving voorgedaan in het basisonderwijs. Natuurlijk is kennisoverdracht nog steeds…
Motivatie, leren studerenMotivatie, leren studerenHoe groter de motivatie is tijdens het volgens van een studie, hoe groter de kans op slagen. Studeren gaat altijd met va…
Bronnen en referenties
  • Motivatie van kinderen en de leeropdracht van scholen (2005, Zie Zo Educatief)
  • Handleiding Pluiswerk (2009, Zie Zo Educatief)

Reageer op het artikel "Activiteiten in motiverend leren"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Hansvg
Laatste update: 03-09-2018
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Diversen
Special: Motiverend leren
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!