InfoNu.nl > Educatie en School > Buitenlands > Frans: telwoorden

Frans: telwoorden

Frans: telwoorden Frans is een lastige taal. Meer dan eens struikelen we in een van onze favoriete vakantielanden over de specifieke grammaticale regeltjes van het Frans. Dit geldt niet in het minst voor de hoofdtelwoorden en rangtelwoorden. De telwoorden tot 10 of 20 gaan meestal wel. Maar wat nu als je 22 croissants bestelt in plaats van 2? Of als je iemand voor het vieren van je 35e verjaardag wil uitnodigen op nummer 98? Onderstaande schema’s kunnen hier uitkomst in bieden. Je vindt er de meest gebruikte Franse hoofdtelwoorden en rangtelwoorden, en handige regels voor het vormen ervan.

Hoofdtelwoorden (nombres cardinaux)

Hoofdtelwoorden tot 70

1un
2deux
3trois
4quatre
5cinq
6six
7sept
8huit
9neuf
10dix
11onze
12douze
13treize
14quatorze
15quinze
16seize
17dix-sept
18dix-huit
19dix-neuf
20vingt
21vingt et un
22vingt-deux
29vingt-neuf
30trente
31trente et un
32trente-deux
39trente-neuf
40quarante
50cinquante
60soixante

Als je de telwoorden tot en met 16 en alle tientallen onder de 70 kent (vingt, trente, quarante, cinquante en soixante) kun je met deze kennis alle overige hoofdtelwoorden betrekkelijk eenvoudig vormen. Je maakt ze door de telwoorden onder de 10 achter het tiental te plaatsen. Je verbindt het tiental en het telwoord onder de 10 met behulp van een liggend streepje. Je noemt hierbij eerst het tiental, en daarna pas het telwoord onder de 10. Dit lijkt voor ons Nederlanders onnatuurlijk maar deze volgorde is in veel talen, waaronder het Engels het Spaans, heel gebruikelijk. Terug naar het Frans: 39 bijvoorbeeld vorm je door het tiental ‘trente’ te verbinden met het telwoord ‘neuf’, waardoor je ‘trente-neuf’ krijgt (letterlijk: ‘dertig-negen’). 52 wordt cinquante-deux (‘vijftig-twee’), 67 wordt soixante-sept (‘zestig-zeven’), enzovoorts.

Een uitzondering vormen 21, 31, 41, 51 en 61. Deze telwoorden vorm je door ‘et un’ aan het tiental toe te voegen. Hierbij hoef je geen liggende streepjes te gebruiken: ‘vingt et un’, ‘trente et un’, en zo verder.

Hoofdtelwoorden van 70 tot 80

70soixante-dix
71soixante et onze
72soixante-douze
79soixante-dix-neuf

Voor de telwoorden vanaf 70 hebben de Fransen een nogal omslachtig systeem uitgedokterd. 70 wordt gevormd door de combinatie van 60 en 10, of liever gezegd 60 + 10. Je krijgt zo dus ‘soixante-dix’. 71 wordt dan logischerwijs ‘soixante et onze’ (‘zestig en elf’); ‘onze’ komt immers na ‘dix’. Zo kun je doorgaan tot 79, ofwel 60 + 19: ‘soixante-dix-neuf’.

Hoofdtelwoorden van 80 tot 100

80quatre-vingts
81quatre-vingt-un
82quatre-vingt-deux
90quatre-vingt-dix
91quatre-vingt-onze
92quatre-vingt-douze
99quatre-vingt-dix-neuf

Na het optellen laten de Fransen ook het vermenigvuldigen de revue passeren. 80 wordt ‘quatre-vingts’ genoemd. Dit valt letterlijk te vertalen als ‘vier twintigen’, en wordt wat vrijer vertaald dus ‘vier maal twintig’, wat inderdaad 80 oplevert. Tot en met 99 voeg je, al naar gelang het getal dat je wil vormen, een van de telwoorden tussen 1 en 19 toe. Dit leid je weer in met het bekende liggende streepje. Let er wel op dat je hierbij de ‘s’ van ‘quatre-vingts’ weglaat.

In sommige Franstalige regio’s heeft men het wat handiger aangepakt. In Wallonië, Zwitserland, Val d’Aosta, Rwanda en Zaïre, duiken 70, 80 en 90 ook simpelweg op als respectievelijk ‘septante’, ‘huitante’ of ‘octante’, en ‘nonante’. Hoewel deze vormen een stuk makkelijker aan te leren zijn, is het niet raadzaam te gebruiken als je voor een echte Fransman/vrouw wil doorgaan en ook je docent(e) zal het waarschijnlijk niet op prijs stellen. De vormen ‘septante’, ‘octante’ of ‘huitante’ en ‘nonante’ maken nu eenmaal geen deel uit van de Franse standaardtaal en het zal dan ook niet iedereen direct duidelijk zijn wat je bedoelt als je ze gebruikt.

Hoofdtelwoorden vanaf 100

100cent
101cent un
102cent deux
120cent vingt
129cent vingt-neuf
190cent quatre-vingt-dix
199cent quatre-vingt-dix-neuf
200deux cents
300trois cents
900neuf cents
999neuf cent quatre-vingt-dix-neuf
1000mille
1001mille un
1020mille vingt
1029mille vingt-neuf
1080mille quatre-vingts
2000deux mille
3000trois mille
3300trois mille trois cents
3399trois mille trois cent quatre-vingt-dix-neuf
10.000dix mille
20.000vingt mille
20.300vingt mille trois cents
70.000soixante-dix mille
90.000quatre-vingt-dix mille
99.999quatre-vingt-dix-neuf mille neuf cent quatre-vingt-dix-neuf
100.000cent mille
1.000.000un million

Als je weet dat ‘cent’ het woord voor ‘honderd’ is, kun je eenvoudig alle honderdtallen vormen. Bij een veelvoud van honderd komt er een ‘s’ achter ‘cent’. Het zijn immers eigenlijk meerdere honderden; ‘deux cents’ ofwel ‘twee honderden’, ‘trois cents’ ofwel ‘drie honderden’, enzovoorts.

Het woord voor ‘duizend’ is ‘mille’, en veelvouden van duizend vorm je simpelweg door er een telwoord vóór te zetten, zoals je ook honderdtallen vormt. Bij een veelvoud van duizend komt er echter géén ‘s’ achter ‘mille’. Verder blijven vanaf honderd alle hierboven beschreven regels van toepassing.

Rangtelwoorden (nombres ordinaux)

1epremier / première
2edeuxième
3etroisième
4equatrième
9eneuvième
17edix-septième
85equatre-vingt-cinquième
100ecentième
1.000emillième

Aan de hand van de hoofdtelwoorden (een, twee, drie, et cetera) kun je de rangtelwoorden (eerste, tweede, derde, et cetera) in een handomdraai afleiden. Er is één simpele hoofdregel die (bijna) altijd opgaat: voeg ‘ième’ toe aan het hoofdtelwoord. Voor hoofdtelwoorden die eindigen op een –e geldt echter dat deze –e wordt geschrapt: ‘quatre’ wordt ‘quatrième’, ‘onze’ wordt ‘onzième’, ‘seize’ wordt ‘seizième’, ‘soixante’ wordt ‘soixantième’, enzovoorts. De –f van ‘neuf’ wordt vervangen door een ‘v’; ‘neuf’ wordt ‘neuvième’.

Rangtelwoorden worden vaak gebruikt om naar zelfstandige naamwoorden te verwijzen. Het rangtelwoord beschrijft dan een eigenschap van een bepaald zelfstandig naamwoord en gedraagt zich dus eigenlijk als een bijvoeglijk naamwoord. Normaal gesproken past het bijvoeglijk naamwoord in het Frans zich aan aan het geslacht van het zelfstandig naamwoord. Je zegt ‘le petit garçon’, omdat het zelfstandig naamwoord ‘garçon’ mannelijk is, maar ‘la petite fille’ (het kleine meisje) omdat het zelfstandig naamwoord ‘fille’ vrouwelijk is. Bij rangtelwoorden is dit niet het geval: de uitgang blijft altijd ‘ième’, ongeacht of het zelfstandig naamwoord mannelijk of vrouwelijk is. Het rangtelwoord wordt ook altijd vóór het zelfstandig naamwoord gezet: ‘la troisième fille’ (het derde meisje) en ‘le quatrième garçon’ (de vierde jongen).

De enige uitzondering vormt het rangtelwoord ‘eerste’. Dit rangtelwoord wordt niet gevormd door er ‘-ième’ aan toe te voegen, maar bestaat uit een apart woord; ‘premier’ voor mannelijke vormen, ‘première’ voor vrouwelijke vormen. ‘De eerste jongen’ wordt zo ‘le premier garçon’, en ‘het eerste meisje’ wordt ‘la première fille’.

Lees verder

© 2008 - 2017 Salo, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De telwoorden in het NederlandsDe telwoorden in het NederlandsTelwoorden kunnen een precies getal aangeven, een nummer of een volgorde in een reeks. We onderscheiden bepaalde en onbe…
Franse grammatica: adjectif numéral (het telwoord)Franse grammatica: adjectif numéral (het telwoord)Een speciaal soort adjectif (bijvoeglijk naamwoord) in het Frans is het adjectif numéral, het telwoord met andere woorde…
Tellen in het JapansTellen in het JapansLeren te tellen in het Japans is aan de ene kant heel eenvoudig, maar heeft aan de andere kant een behoorlijk pittige di…
Grammatica, taalkundig benoemenWoorden in de Nederlandse taal kunnen worden benoemd aan de hand van hun functie in verschillende woordsoorten. Dit heet…
Vele-velen? Dat-wat?Vele-velen? Dat-wat?Voor velen is het een grote vraag wanneer we "dat" of "wat" als betrekkelijk voornaamwoord moeten gebruiken. Ook het geb…

Reageer op het artikel "Frans: telwoorden"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Folke, 15-06-2013 14:58 #5
Waar moeten de hoofd- en rangtelwoorden staan? voor of achter het zn?

Fleur, 24-04-2013 18:50 #4
Helemaal TOP!

gr,

fleur

Josephina, 18-12-2012 09:52 #3
Super handig! top thnx!

Nick, 04-12-2012 21:07 #2
Maar hoeveel regeltjes zijn er nou eigenlijk met die cijfers? Want ik heb voor het eerst Frans en ik heb er nu drie geleerd.

gr,

Nick

Llna, 26-11-2011 13:32 #1
Wat is 1997 in het frans?

Infoteur: Salo
Laatste update: 09-02-2009
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Buitenlands
Reacties: 5
Schrijf mee!