Oude Testament, het boek Esther nader bekeken

Het boek Esther in het Oude Testament kun je op verschillende manieren lezen en benaderen. In dit artikel wordt dit verhaal op drie manieren benaderd: historisch-kritisch, literair en klassiek theologisch. Per benadering worden verschillende vragen gesteld, die vanuit de betreffende benadering worden beantwoord. Verbreed en verbeter jouw inzicht in dit prachtige Bijbelverhaal.

Historisch kritisch benadering

Hoe kan het dat een Joodse vrouw koningin wordt bij de Perzen?
In die tijd kon je er niet voor uitkomen dat je Jood was, maar door een schoonheidswedstrijd te winnen, kwam Ester in het paleis van de koning terecht. Zij wordt geïntroduceerd door Mordechai - die ambtenaar was in het Koninklijke paleis - en de nationaliteit van Esther wordt niet onthuld.

Hoe zag een feest er in die tijd uit / waarom was Esther er niet bij?
Feesten werden gescheiden gevierd, de mannen en vrouwen hadden ieder hun eigen feest. De koning bepaalde wie er door hem uitgenodigd werd. Daarna mocht de koningin voor hem verschijnen. De koningin mocht hierbij niet het woord voeren.

Welk onderscheid vind je tussen Mordechai en Haman?
Zonder de naam van God te noemen, beschrijft het boek op een prachtige manier de twee tegengestelde levensstijlen, te weten die van Haman, de man die op kansen en toeval vertrouwt en die van Mordechai, die in een God gelooft die kansen besturen kan om zijn doeleinden met zijn volk ten uitvoer te brengen.

Literaire benadering

Welke betekenis hebben Haman en Mordechaï in het verhaal?
Haman stamt af van Agag, de koning van Amelek, die door Saul gespaard werd (1 Sam. 5 : 9) en Mordechai stamt af van Kis, Sauls vader, zodat in deze ‘herhaling’ het kwaad overwonnen wordt.

Welke rol speelt het boek Esther in de geschiedenis van het Joodse volk?
Het kan gezien worden als een overwinning voor het Joodse volk op de onderdrukker. Het wordt jaarlijks nog op het Purimfeest gelezen dat volgens het boek Ester door Mordechai werd ingesteld om de bevrijding van de Joden te vieren.

Wat betekent het Purimfeest?
Purim is het lot. Het lot werd bepaald door Haman om te bezien op welke dag de Joden vernietigd zouden worden. Doordat het door de koning ondertekend was, kon het niet worden teruggedraaid, maar enkel een nieuwe wet er tegenover zetten, zodat de Joden gered konden worden.

Waarom wordt de naam van God niet genoemd in dit Bijbelboek?
Het niet vernoemen van Gods naam wordt als symbool gebracht met het kennelijke zwijgen van God na de periode van ballingschap door Nebukadnezar van Babylonië.

Klassiek theologische benadering

Waarom beraamt Haman de complete uitroeiing van de Joodse gemeenschap?
Het Joodse volk heeft de gehele geschiedenis door blootgestaan aan bedreiging en onderdrukking om gezuiverd te worden. Uiteindelijk is het Gods plan om uit dit volk Zijn Zoon geboren te laten worden en zal dit volk niet uitgeroeid worden.

Bovendien:

Het verhaal van Esther kan ook benaderd worden als een bevrijdingstheologie.Omdat de Joden in heel hun geschiedenis steeds opnieuw geconfronteerd worden met de bedreiging van de volkerenmoord moet dit verhaal herkenbaar zijn en hen zeker een hart onder de riem steken. Het boek geeft ook moed en sterkte aan mensen die met gelijkaardige vervolgingen hebben moeten leven en overleven.