Aletta Jacobs (1854 - 1929)

Aletta Henriette Jacobs was een Nederlandse arts en feministe. Ze was geboren op 9 februari 1854 in Sappemeer (Groningen) en gestorven op 10 augustus 1929 in Baarn. Ze was de eerste Nederlandse vrouw die in Nederland aan de HBS studeerde, de eerste vrouw die universitair onderwijs volgde, de eerste vrouwelijke arts en de eerste vrouw die promoveerde. Aletta Jacobs stond 25 jaar aan het hoofd van de vereniging voor vrouwenkiesrecht.

Leven

Aletta Jacobs kwam uit een gezin met 11 kinderen. Haar vader Abraham Jacobs werkte als huisarts, moeder Anna de Jongh zorgde voor de kinderen en het drukke huishouden. Alle kinderen kregen de kans om te leren en te studeren, ook de meisjes. Zus Charlotte Jacobs werd de eerste vrouwelijke apotheker en Frederika Jacobs deed als eerste vrouw in Nederland het middelbaar examen in wiskunde en boekhouden.
Aletta wilde studeren en kreeg moed dankzij haar oudere broer Julius. Ze kreeg lessen in Grieks en Latijn van haar vader. Op haar vijftiende slaagde ze voor haar diploma van leerling-verpleegkundige.

Studeren

In 1870 was Aletta Jacobs de eerste vrouwelijke toehoorster op de HBS. In 1871 vroeg ze toestemming aan minister Thorbecke om aan de universiteit te mogen studeren. Ze werd eerst voor een jaar toegelaten en ging medicijnen studeren aan de Rijksuniversiteit in Groningen.
Vlak voordat Thorbecke stierf, gaf hij Alette Jacobs toestemming om examens te mogen afleggen. Aletta Jacobs was de eerste vrouw in Nederland die de studeerde aan de HBS en de studie succesvol afrondde. In 1877 en 1878 legde ze haar staatsexamen af. Hiermee werd ze de eerste vrouwelijke arts. In 1879 ging ze als huisarts werken in Amsterdam. Ze introduceerde het pessarium als voorbehoedsmiddel.

Vrouwenkiesrecht

Aletta Jacobs streed voor het vrouwenkiesrecht. In 1894 was ze de medeoprichster van de Vereniging voor Vrouwenkiesrecht. In 1903 werd Aletta de landelijke voorzitter van de vereniging. Ze was tevens lid van de Vrijzinnig Democratische Bond.

Huwelijk

Alette Jacobs was in 1884 getrouwd met politicus Carel Victor Gerritsen (1850-1905). Ze hadden een vrij huwelijk.

Wereldreis

In 1911 en 1912 reisde Aletta Jacobs samen met Carrie Chapman Catt over de wereld om het vrouwenkiesrecht te stimuleren. Carrie Chapman Catt was de presidente van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht.

Idealen

• Stemrecht
• Studeren
• Arbeidsomstandigheden, gehuwde vrouwen, prostitutie
• Zitplaatsen voor winkeljuffrouwen
• Seksuele voorlichting
• Voorbehoedsmiddelen
• Persoonlijke bijdrage aan de wereldvrede

Boeken

Aletta Jacobs schreef meer dan 100 artikelen, boeken en brochures. Maar er is ook veel over haar geschreven.
dr. Mineke Bosch heeft een biografie over Aletta Jacobs geschreven - Een onwrikbaar geloof in rechtvaardigheid (uitgeverij Balans 2005).

Canon

Alette Jacobs in opgenomen in de Canon van Nederland. Dit betekent dat ze erkend is als een van de vijftig essentiële onderwerpen voor de Nederlandse geschiedenis in het voortgezet onderwijs.

Special

De 19de eeuw

Gerelateerde artikelen

Canon - Vaderlandse Geschiedenis
Johan Rudolf Thorbecke