InfoNu.nl > Educatie en School > Wereldorientatie > Aletta Jacobs (1854 - 1929)

Aletta Jacobs (1854 - 1929)

Aletta Jacobs (1854 - 1929) Aletta Henriette Jacobs was een Nederlandse arts en feministe. Ze is geboren op 9 februari 1854 in Sappemeer (Groningen) en gestorven op 10 augustus 1929 in Baarn. Ze was de eerste vrouw die in Nederland aan de HBS studeerde, de eerste vrouw die universitair onderwijs volgde en succesvol afrondde, de eerste vrouwelijke arts en de eerste vrouw die promoveerde. Aletta Jacobs stond 25 jaar aan het hoofd van de vereniging voor vrouwenkiesrecht.

Leven

Aletta Jacobs groeide op als 8ste kind in een Joods gezin met 11 kinderen. Haar vader Abraham Jacobs werkte als huisarts, moeder Anna de Jongh zorgde voor de kinderen en het drukke huishouden. Alle kinderen kregen de kans om te leren en te studeren, ook de meisjes. In die tijd was dat heel bijzonder, want vrouwen werden geacht voor het gezin te zorgen. In het gezin Jacobs was niet alleen Aletta bijzonder. Haar zus Charlotte Jacobs werd de eerste vrouwelijke apotheker en Frederika Jacobs deed als eerste vrouw in Nederland het middelbaar examen in wiskunde en boekhouden. Aletta wilde graag gaan studeren en kreeg moed dankzij haar oudere broer Julius. Ze kreeg lessen in Grieks en Latijn van haar vader. Op haar vijftiende slaagde ze voor haar diploma van leerling-verpleegkundige.

Aletta Jacobs
Aletta Jacobs

Studeren

Anna Maria van Schurman was in de Gouden Eeuw de eerste vrouwelijke toehoorster op een universiteit, maar mocht geen examens afleggen. In 1870 was Aletta Jacobs de tweede vrouwelijke toehoorster op een universiteit, op de HBS in haar woonplaats. In 1871 vroeg ze toestemming aan minister Thorbecke om aan de universiteit te mogen studeren. Ze werd eerst voor een jaar toegelaten en ging medicijnen studeren aan de Rijksuniversiteit in Groningen. Hier was lang niet iedereen het mee eens, en haar komst zorgde voor veel opschudding.
Vlak voordat Thorbecke stierf, gaf hij Aletta Jacobs toestemming om examens te mogen afleggen. Aletta Jacobs was de eerste vrouw in Nederland die een studie aan de HBS succesvol afrondde. In 1877 en 1878 legde ze haar staatsexamen af.

Hiermee werd ze de eerste vrouwelijke arts in Nederland. In 1879 ging Aletta als huisarts werken in Amsterdam. Ook hier kreeg ze veel weerstand, omdat haar prijzen even hoog waren als die van mannelijke artsen. Maar dat weerhield haar er niet van om een goede arts te worden. Ze introduceerde het pessarium als voorbehoedsmiddel, zorgde voor zitgelegenheid voor winkelmeisjes en behandelde armen vrouwen gratis.

Vrouwenkiesrecht

Aletta Jacobs streed voor het vrouwenkiesrecht. In 1894 was ze de medeoprichtster van de Vereniging voor Vrouwenkiesrecht. In 1903 werd Aletta de landelijke voorzitter van de vereniging. Ze was tevens lid van de Vrijzinnig Democratische Bond.

Pessarium
Pessarium

Huwelijk

Aletta Jacobs trouwde in 1884 met politicus Carel Victor Gerritsen (1850-1905). Ze hadden een vrij huwelijk. Er zijn geen kinderen geboren in dit huwelijk.

Wereldreis

In 1911 en 1912 reisde Aletta Jacobs samen met Carrie Chapman Catt over de wereld om het vrouwenkiesrecht te stimuleren. Carrie Chapman Catt was de presidente van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht.

Idealen

  • Stemrecht
  • Studeren
  • Arbeidsomstandigheden
  • Gehuwde vrouwen
  • Prostitutie
  • Zitplaatsen voor winkeljuffrouwen
  • Seksuele voorlichting
  • Voorbehoedsmiddelen
  • Persoonlijke bijdrage aan de wereldvrede

Beeld Aletta Jacobs (Rijksuniversiteit Groningen)
Beeld Aletta Jacobs (Rijksuniversiteit Groningen)

Boeken

Aletta Jacobs schreef meer dan 100 artikelen, boeken en brochures. Maar er is ook veel over haar geschreven.
Dr. Mineke Bosch heeft een biografie over Aletta Jacobs geschreven - Een onwrikbaar geloof in rechtvaardigheid (uitgeverij Balans 2005).

Eerbetoon aan Aletta Jacobs

In het Universiteitsmuseum in Groningen is de spreekkamer van Aletta Jacobs nagebouwd. Haar eigen bureau en hutkoffer zijn daar te zien. Er zijn touchscreens waar men alles kan lezen over Aletta's leven tijdens haar studie, werk en wereldreis. Er zijn vitrines maar men de anticonceptie die zij ontwikkelde te zien is.

Op het pleintje voor de Rijksuniversiteit van Groningen staat een borstbeeld van Aletta Jacobs.

Op de Rijksuniversiteit van Groningen wordt elke twee jaar de Aletta Jacobsprijs uitgereikt. Deze prijs is voor vrouwen die zich hebben ingezet voor de emancipatie van de vrouw.

Canon

Aletta Jacobs staat beschreven in de Canon van Nederland. Dit betekent dat ze erkend is als één van de vijftig essentiële onderwerpen voor de Nederlandse geschiedenis in het voortgezet onderwijs. Ook staat ze beschreven in de canon van Groningen. De spreekkamer van Aletta Jacobs is de eerste 'canon-kamer' van Nederland. Een bezoek is zeker de moeite waard.

Lees verder

© 2008 - 2015 Coby79, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Aletta Jacobs studiedroomAletta Jacobs studiedroomAletta is een bekende feministe geweest die streed voor vrouwenkiesrecht. Al van jongs af aan werd ze geïnspireerd door…
De Eerste Feministische GolfDe geschiedenis van het feminisme valt uiteen in drie golven. De eerste golf werd vooral gekenmerkt door de strijd voor…
Aletta Jacobs: eerste studente & artsAletta Jacobs: eerste studente & artsDe naam Aletta Jacobs doet bij velen een belletje rinkelen, het was namelijk een belangrijke historische dame. Maar wat…
Hoogezand-SappemeerDe gemeente Hoogezand-Sappemeer ligt in de provincie Groningen, 15 kilometer ten oosten van de stad Groningen. Hoogezand…
Escher, Maurits Cornelis (1898-1972)Maurits Cornelis Escher was een Nederlandse kunstenaar. Hij maakte houtgravures en lithografieën. Zijn werken zijn voora…
Bronnen en referenties
  • www.alettajacobs.org
  • Foto's Wikipedia

Reageer op het artikel "Aletta Jacobs (1854 - 1929)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Coby79
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Wereldorientatie
Special: Bijzondere vrouwen
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!