Boeken: psychologische conflicten beschrijven

Wanneer u een psychologisch verhaal wenst te schrijven dient u een zekere kennis te hebben van de aard van een psychisch conflict, van een 'neurose'. Dit inzicht kunt u tonen door de gedachten en reacties van het personage geloofwaardig en boeiend weer te geven. Het is daarbij zaak om u goed in te leven in de hoofdpersoon.

Algemene richtlijnen

Belangrijk bij een psychologische roman is om bij de volgende vijf verhaalelementen een verband te leggen:

• jeugdtrauma
• maatschappelijk situatie van de hoofdpersoon
• relaties met andere personages
• gevoelens en gedachten van de hoofdpersoon
• crisis en oplossing

jeugdtrauma
Het gaat om een traumatische jeugdervaring waarbij altijd één van de ouders direct bij betrokken is, en wel op de ouder op wie het kind het meest gericht was. Het beschrijven van een jeugdtrauma kan het beste via een monologue interieur. De gedachten van de verteller en het personage vallen dan samen.

maatschappelijke situatie
De hoofdpersoon voelt zich maatschappelijk mislukt vanwege zijn jeugdtrauma. Hij heeft net niet zijn studie kunnen afronden, of net niet die baan gekregen die hij graag wilde. Het kan ook zijn dat hij wel geslaagd is en dat hij zich vastbijt in zijn werk om niet gekweld te worden door zijn emoties.

relaties
De hoofdpersoon heeft geen intieme relatie: hij draagt immers een geheim met zich mee dat hij zelf nauwelijks kent. Er zijn alleen relaties in de zin van concurrentie (waarom lukt het hem wel en mij niet) en projecties (gevolg van de ouderbinding).

gevoelens en gedachten
Het middel om verwarde gedachten weer te geven gebeurt via de monologue interieur.

crisis en oplossing
Het verhaal eindigt met een crisis, bijvoorbeeld 'zelfmoord' of een 'ander leven'. De crisis gaat gepaard met het herbeleven van de traumatische jeugdervaring. Aan de oplossing worden weinig woorden gewijd. Het geheim wordt pas aan het eind van het verhaal, de crisis, geopenbaard. In het begin mag er alleen iets van worden doorgeschemerd.

Het minderwaardigheidscomplex

Vaak werd bij een roman met een minderwaardigheidscomplex geschreven vanuit het ik perspectief met auctoriaal commentaar. Tegenwoordig kiest de schrijver voor een intelligent hoofdpersoon, die zichzelf goed kan doorgronden. Hij kan dus gedachten weergeven van iemand die denkt op het niveau van de schrijver zelf. In moderne verhalen worden droom en werkelijkheid meer door elkaar geweven, het vertellersperspectief is dan onbetrouwbaar.