Boeken: detectiveromans - klassiek, hardboiled, politie, etc

De klassieke detectiveroman is uitgevonden door de Amerikaan Edgar Allen Poe, maar is geperfectioneerd door auteurs als Arthur Conan Doyle en Agatha Christie. Deze detectives worden ook wel speurdersromans genoemd of whodunit ("wie heeft het gedaan"). Later kwamen meer hardboiled detectiveverhalen op de markt. Tegenwoordig zijn vooral de spionageromans, de psychologische misdaadthrillers en de politieromans populair.

De klassieke detectiveromans

Edgar Allan Poe (1809-1849) is de grootmeester van het griezelverhaal. In de vijf verhalen die hij heeft achtergelaten zitten alle elementen van een detectiveverhaal:

1. Een speurder merkt op de plaats van de misdaad allerlei details op die door de politiemannen niet worden gezien.
2. Door observatie, combinatie en deductie komt de speurder er achter wie de moord gepleegd moet hebben.
3. Op het eind van het verhaal lost hij de puzzel op.

De beroemdste speurder is Sherlock Holmes. Deze is bedacht door Conan Doyle die het principe observatie-combinatie-deductie eindeloos heeft doorgevoerd. Holmes is niet alleen een superbrein, maar hij vertegenwoordigt ook de conservatieve Brit. Het is een speurder die bijzonder excentriek is, maar niet asociaal.

Andere speurders zijn:

• Father Brown
• Hercule Poirot
• Miss Marple

Agatha Christie is de meest succesvolle auteur. Ze heeft ongeveer 80 verhalen geschreven volgens de voorschriften van een whodunit. De ontknoping van een Christie-verhaal is altijd bijzonder verrassend en lijkt ook te kloppen. De ingewikkeldheid heeft tot gevolg dat de romans verschralen tot een 'puzzel'. De personages zijn simpel.

De politieroman

In een politieroman is de held een rechercheur. Van belang is dat de schrijver goed vertrouwd is met het werk van het politiecorps. Daardoor worden dit soort romans vaak geschreven door journalisten of ex-agenten (Jan Willem van de Wetering en A.C. Baantjer). Schrijven in dit genre kunt u alleen leren als u veel contact met de politie hebt.....

De hardboiled detective

Dit zijn romans gebaseerd op de harde werkelijkheid. Ze bloeiden vooral tussen de twee wereldoorlogen. De verhalen gaan over gangsterbendes, corrupte politiefunctionarissen en verloedering in de grote steden. Bekende schrijvers zijn Raymond Chandler en Dashill Hammett. Ze hadden ervaring als privé-detective, private eye. In een Hammett-verhaal worden de slachtoffers doodgeschoten, neergestoken of gewurgd, zoals dat ook in de werkelijkheid gebeurt. Het gaat om de beschrijving van het werk van een detective. Het gaat niet zozeer om het plot. De detective is bijzonder cynisch.

Andere schrijvers zijn Peter Cheyney, Mickey Spillane en Leslie Charteris. Hun karakters zijn echte helden waar vrouwen voor vallen.

De psychologische misdaadroman

Hierbij staat de vraag centraal: "wat heeft de dader ertoe gebracht?" De beste auteur in dit genre is Patricia Highsmith. In Nederland is René Appel bekend.

De spionageroman

De spionageroman is pas na 1945 tot de literatuur doorgedrongen. Vooral in Engeland is het populair. Bekende schrijvers zijn Ian Flemming, Robert Ludlum en John le Carré. De opkomst van dit soort romans is mede veroorzaakt door de Koude Oorlog. Er zijn twee soorten spionageverhalen:

1. Verhalen van het Smiley-type (John le Carré): Het zijn cynische verhalen waarbij niemand nog meer greep heeft op de zaak.
2. Verhalen van het Bond-type: de vijand is een Russisch-Aziatische organisatie.