InfoNu.nl > Educatie en School > Taal > Boeken: Dialogen schrijven - hoe schrijft u dialogen?

Boeken: Dialogen schrijven - hoe schrijft u dialogen?

Boeken: Dialogen schrijven - hoe schrijft u dialogen? Er bestaat geen heldere theorie over dialogen schrijven. Het kan alleen met voorbeelden worden verduidelijkt. Het gaat er in ieder geval om om geen gewoon gesprek aan het schrift toe te vertrouwen omdat de lezer geen toonhoogtes en stembuigingen kan waarnemen. De dialogen behoren tot de elementen van de verhaalwerkelijkheid die de auteur samen met zijn lezer opbouwt.

Mogelijke functies van dialogen

Wat door een personage wordt gezegd moet karakteristiek zijn voor hem of haar, duidelijk maken wat er op dat moment gebeurt en ook nog proberen verwachtingen op te wekken.

1. Informatie verstrekken

Er worden bij een dialoog spanningsbogen opgezet. Bijvoorbeeld:

We zwegen, mijn vader dronk zijn thee.
'Ik ben erg trots op je, zoals je je vandaag gehouden hebt,' zei mijn vader, hij keek me over de rand van zijn glas aan. 'Ik ben blij dat Reb Saunders je toestaat om Danny's vriend te zijn. Ik maakte me een beetje bezorgd over Reb Saunders.'
'Het spijt me dat ik zo laat was, abba.'
Mijn vader knikte. 'Ik ben niet boos.' zei hij. 'Maar de volgende keer als het weer laat wordt, bel je wel even op, hè?'
'Ja, abba.'
Mijn vader keek naar de klok die op de plank boven de ijskast stond.
'Reuven, het is laat, morgen ga je naar school. Je moet nu naar be!'
'Ja, abba.'
'Je weet dat je niet mag lezen. Ik zal je 's avonds voorlezen, misschien kunnen we op die manier nog wat studeren. Maar je mag zelf niet lezen.'
'Ja abba. Goedenacht.'
'Slaap lekker, Reuven.'
Ik liet hem achter bij de keukentafel en ging naar bed. Ik lag lang wakker voordat de slaap me te pakken kreeg.

(bron: Uitverkoren - Chaim Potok)

In deze eenvoudige dialoog hoeft er geen aparte verteller zijn die uitlegt wat de hoofdpersoon en zijn vader doen. Bovendien zijn er spanningsbogen:
  • hoe zal de vriendschap met Danny verlopen?
  • wanneer mag Reuven weer lezen?

2. Plotwending aangeven

Bij een vertellerstekst is sprake van tijdsverdichting; bij een dialoogtekst is sprake van een scène. Nadeel van een dialoogtekst is dat het te lang gaat worden. Scènes zijn vaak dramatische hoogtepunten, die beter tot hun recht komen als ze gescheiden worden door minder bewogen passages (rustpunten). In een scène kan de lezer meebeleven en komen de personages tot leven. U kunt er plotwendingen in aangeven. Zo schrijft u 'filmisch'.

3. Personages karakteriseren

Dit kan het beste door het personage te laten spreken en handelen. Gebruik eerder stopwoorden zoals 'Nou ken ik je weer Simon' of stereotype wendingen 'te gek, jongen.' Bij het beschrijven van dialogen, kunt u het beste personen voorstellen die u kent. Wat zou deze persoon zeggen in een bepaalde situatie?

Mogelijke fouten bij het schrijven van dialogen

Houdt u aan de volgende regels:

  • begin een nieuwe alinea als een ander personage het woord neemt;
  • plaats de leestekens binnen de aanhalingstekens: “hallo!”
  • plaats tussenvoegingen tussen komma's.

Personages gebruiken vertellerstaal

Vermijd (filosofische) redevoeringen. Laat de personages niet spreken in lange, samengestelde zinnen.

Stereotype onderbrekingen

Er zijn twee manieren om eentonigheid in een dialoog te vermijden:
  1. U laat de personages op karakteristieke wijze spreken.
  2. U vervangt werkwoord-onderwerp (antwoordde Karel) door werkwoord-onderwerp-bepaling (sprak de lerares op moederlijke toon).
© 2010 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Een goed dialoog schrijvenEen goed dialoog schrijvenEen verhaal zonder goede dialogen, is geen goed verhaal. Een dialoog moet levendig zijn en lekker weglezen. Wanneer jij…
Dag van de DialoogDag van de DialoogDe Dag van de Dialoog is een speciale dag, waarop mensen met verschillende achtergronden (cultuur, geloof, aanhang) bij…
Hoe schrijf je een goede flashback?Hoe schrijf je een goede flashback?Soms ontkom je er niet aan: een flashback in je verhaal of boek. Bij een flashback kijkt een hoofdpersonage terug naar i…
Van klantenservice tot virtueel callcenterVan klantenservice tot virtueel callcenterTwee callcenters gaan een volledig via internet lopende klantenservice aanbieden, een op tekst en spraak gebaseerd multi…
LOI-cursus SchrijvenLOI-cursus SchrijvenVeel mensen dromen ervan zelf verhalen of romans te schrijven. Maar hoe pak je zoiets effectief aan? Wat moet je in elk…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Boeken: Dialogen schrijven - hoe schrijft u dialogen?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 17-06-2015
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Taal
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!