Chic, sjiek, chique of sjieke? Hoe schrijf je dat nou?

Ik zal het antwoord maar gelijk geven, de correcte spelling is chic als je wil zeggen 'chic gekleed gaan' en chique als je wil zeggen 'een chique jas'. De vernederlandste vorm is sjiek, maar deze vorm wordt aangemerkt als de informele schrijfwijze van het woord.

Toelichting

Chic is een bijvoegelijk naamwoord dat de Franse spelling heeft behouden. Normaal gesproken voegen we aan een bijvoeglijk naamwoord een -e toe als we het bijvoeglijk naamwoord willen verbuigen. Dit zie je bijvoorbeeld aan 'het cijfer is goed' en 'het goede cijfer'. Wanneer je aan chic een -e toevoegt krijg je chice, wat niet correct uit te spreken is. Om deze reden is er gekozen voor de vorm chique.

Chique ziet er Frans uit, maar dat is het niet, het Frans kent wel het woord chique, maar het betekent pruimtabak en is dus iets heel anders.

Chic volgens het witte boekje (2006)

Het witte boekje geeft aan dat zowel chic en chique als sjiek en sjieke correct zijn, met de aantekening dat de twee laatste vormen vernederlandst zijn en informeel. Alleen chic en chique worden als officiële schrijfwijzen aangemerkt. In informele teksten is het gebruik van sjiek en sjieke geen schande, het wordt vaak gedaan. Sjiek wordt ook vaak ironisch of grappend gebruik in bijvoorbeeld de constructie 'zo, dat is sjiek de friemel!'.

Chic in de vergrotende trap

Zij gaan chic gekleed
Wij kleden ons nog chiquer
Maar zij kleden zich het chicst

Dit is de correcte vergrotende trap van chic.

Wanneer gebruik je nou chic of chique?

Kort gezegd: als het woord als sjiek moet klinken, gebruik je chic, als het woord als sjieke moet klinken, gebruik je chique.

Voorbeelden:

Een sjiek pak. Je zegt niet 'een sjieke pak' dus de correcte schrijfwijze is 'een chic pak'.
Een sjieke jurk. Je zegt niet 'een sjiek jurk' dus de correcte schrijfwijze is 'een chique jurk'.

Zo kun je dus de informele schrijfwijze gebruiken om makkelijk te achterhalen hoe je het woord officieel dient te schrijven.

Chicheid?

Ja, het is echt een woord en het is hier nog correct geschreven ook. Voor ons oog lijkt het te botsen omdat er een c en een h achter elkaar staan, terwijl we hier juist de ch-uitspraak willen vermijden. Er is dus sprake van een zogenaamde botsing tussen twee medeklinkers, hiervoor bestaan geen regels. Chiqueheid is overigens wel fout, omdat je chique dus uitspreekt als sjieke, dan zou je het woord sjiekeheid krijgen en dat bestaat niet. © 2010 Flew, gepubliceerd in Taal (Educatie en School) op 06-02-2010, laatst gewijzigd op 06-02-2010. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Flew is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Het grootste woordenboek ter wereld: Het grootste woordenboek ter wereld is een Nederlands woordenboek. Er werd ongeveer 150 jaar aan gewerkt. Momenteel beslaat het WNT uit meer dan 40 banden. Het is ook onl…
• Spelling; de -n- of -s- als tussenletter: De -n- of -s- als tussenletter, de regels veranderen steeds weer. Hoe zit het ook al weer precies? In dit deel over de Nederlandse spelling worden de regels duidelij…
• Open Taal en het Keurmerk Spelling: Op vrijdag 8 juni 2007 is de eerste versie van de open source woordenlijst van OpenTaal door de Nederlandse Taalunie gelauwerd met het Keurmerk Spelling. Zelfs de controle…
• Waarom Fries een taal is en Gronings een dialect: Heeft u zich dat ook wel eens afgevraagd? Waarom is het Fries nou een taal en bijvoorbeeld het Gronings een dialect? Wat zijn de eisen waaraan een dialect mo…
• De eenvoudigste cocktail: B & B: Cocktails maken vergt een bepaalde handigheid. Shaken, mixen, zeven... dat is in het begin niet voor iedereen weggelegd. Met deze cocktail maakt u echter meteen goede sier. E…

Bronnen en/of referenties

• Onze Taal