Dualis (tweevoud) van Arabische zelfstandige naamwoorden

Naast het enkelvoud en meervoud van zelfstandige naamwoorden kent het Arabisch nog een dualis (tweevoud). Deze vorm van het zelfstandig naamwoord wordt gebruikt om precies twee eenheden van het woord aan te geven. De dualis wordt niet alleen gebruikt bij woorden die altijd paarsgewijs voorkomen, zoals veel lichaamsdelen (oog, oor, been, enz.), maar kan voor elk zelfstandig naamwoord worden toegepast. Het gebruik van het telwoord "twee" is vooral gereserveerd voor situaties waarin de spreker extra nadruk wil geven.

De hier gegeven ‘regels’ en voorbeelden hebben in eerste instantie betrekking op het Levantijns Arabisch, maar ook daarbinnen zijn kleine regionale verschillen mogelijk.

Gebruik

De dualis wordt gebruikt om precies twee eenheden van het getelde aan te geven. In die zin is het gebruik ervan gelijk aan dat van een telwoord.

• `indo 'akheen (عنده أخين) : hij heeft 2 broers

Als het aantal niet echt van belang is in de mededeling, ook al is het 2, wordt het meervoud gebruikt.

• `indo 'ikhwe (عنده إخوة) : hij heeft broers (de nadruk ligt op het hebben van broers, niet per se dat het er 2 zijn)

Bij lichaamsdelen wordt de dualis gebruikt als het gaat om de lichaamsdelen van dezelfde persoon; de combinatie van telwoord en meervoud wordt gebruikt als de lichaamsdelen van verschillende mensen zijn. "Twee handen pakten hem vast" in de dualis geeft aan dat één persoon hem vastpakte met beide handen; in het meervoud betekent het dat twee personen, elk met een hand, hem vastpakten.

Nadruk

Om 'gewone' nadruk te leggen op het aantal 2 wordt meestal het telwoord met het meervoud gebruikt.

• twéé boeken : 'itneen kutub (اثنين كتب)

Om extra nadruk te geven wordt de dualis gecombineerd met het telwoord dat na de dualis wordt geplaatst.

• twéé boeken! : kitaabeen 'itneen! (كتابين اثنين)

Vorming van de dualis

Woorden die eindigen op een medeklinker
Aan het woord wordt -een (ين) toegevoegd. Als de voorlaatste lettergreep van het nieuw ontstane woord een korte klinker heeft, vervalt deze in de uitspraak vaak.

• boek : kitaab (كتاب) → kitaabeen (كتابيب)
• naam : 'ism (اسم) → 'ismeen (اسمين)
• kantoor : maktab (مكتب) → maktabeen (مكتبين)
• ring : khaatem (خاتم) → khaatmeen (خاتمين)

Woorden die eindigen op taa’ marbuta (ة, in de uitspraak een -a of -e)
De -a of -e wordt vervangen door een -t en vervolgens wordt -een (ين) toegevoegd. Als er vervolgens een moeilijk uit te spreken groep medeklinkers ontstaat, wordt een tussenklinker ingevoegd.

• auto : sayyaara (سيارة) → sayyaarteen (سيارتين)
• bloem, roos : warda (وردة) → wardteen (وردتين); onder invloed van de -t assimileert de -d in de uitspraak tot -t (wartteen)
• probleem : musjkile (مشكلة) → musjkilteen (مشكلتين)

• pak, kostuum : badle (بدلة) → badlteen → badilteen (بدلتين)
• feest : hafle (حفلة) → haflteen → hafilteen (حفلتين)

Woorden die in de uitspraak eindigen op een klinker, maar in geschreven vorm niet op taa’ marbuta
In de uitspraak wordt voor de uitgang van de dualis (-een) een -y opgenomen.

• jongen : sabi (صبيّ) → sabiyeen, sabyeen
• ziekenhuis : mustasjfa (مستشفى) → mustasjfayeen
• kilo : kielo (كيلو) → kieloyeen

Naar de special Arabisch zelfstandig naamwoord.