Het Russisch alfabet

Russisch is een Slavische taal die wereldwijd door meer dan 250 miljoen mensen wordt gesproken. De taal is ontstaan uit het Indo-Europees, net als het Nederlands en bijna alle andere Europese talen. Toch is er maar weinig van die verwantschap te merken; als je iemand Russisch hoort spreken kun je er waarschijnlijk geen touw aan vastknopen. Om nog maar te zwijgen over het schrift dat de Russen gebruiken!

Stel je voor: in een vlaag van plotselinge nieuwsgierigheid of leergierigheid besluit je wat Russisch te leren. Je bestelt of leent een boek voor beginners, en gaat aan de slag. Vol goede moed sla je je eerste tekstboek open, en meteen voel je diezelfde moed weer pijlsnel in je schoenen zakken. Op de opengeslagen bladzijde voor je krioelt een wirwar van onbekende lettertekens. Als je niet beter zou weten, zou je best kunnen denken dat het een buitenaardse geheimtaal is.

Het Russische schrift maakt gebruik van een variant van het cyrillisch alfabet. Ook in andere Oost-Europese talen, zoals het Servisch en het Bulgaars, wordt dit cyrillisch alfabet gebruikt. Germaanse talen, zoals het Nederlands, gebruiken juist een variant van het Latijns alfabet. Wie dus aan de slag wil met het Russisch, moet eerst het alfabet goed beheersen. Dat kan een behoorlijke hindernis zijn.

Maar wanhoop niet: het Russische schrift maakt dan wel gebruik van andere tekens, ze zijn toch best gemakkelijk aan te leren. Veel tekens kennen we al van ons Latijns alfabet, andere tekens zijn voor ons onbekend en moeten nieuw aangeleerd worden. Maar welk teken hoort nu eigenlijk bij welke klank?

Hoofdletter	Kleine letter	Uitspraak
A	a	Als de lettergreep klemtoon draagt: als de ‘a’ in ‘jas’. Als de vorige lettergreep klemtoon draagt: als de ‘e’ in ‘mode’. Als de volgende lettergreep klemtoon draagt: als de eerste ‘a’ in ‘banaan’
Б	б	Als de 'b' in 'bos'.
В	в	Als de 'v' in 'vol'.
Г	г	Als de 'g' in 'goal'.
Д	д	Als de 'd' in 'dom'.
E	e	Als de 'e' in 'bed'. Aan het begin van een woord of na een klinker: als de ‘je’ in ‘jennen’.
Ë	ë	Als de 'o' in 'bos'. Aan het begin van een woord of na een klinker: als de ‘jo’ in ‘jol’.
Ж	ж	Als de 'j' in 'journaal'.
З	з	Als de 'z' in 'zes'.
И	и	Als de 'ie' in 'niet'.
Й	й	Als de 'j' in 'jas'.
К	к	Als de ‘k’ in ‘kei’.
Л	л	Als de 'l' in 'lui'.
М	м	Als de 'm' in 'mijn'.
Н	н	Als de 'n' in 'niet'
O	o	Als de lettergreep klemtoon draagt: als de ‘o’ in ‘ook’. Als de vorige lettergreep klemtoon draagt: als de ‘e’ in ‘mode’. Als de volgende lettergreep klemtoon draagt: als de eerste ‘a’ in ‘banaan’.
П	п	Als de 'p' in 'post'.
P	p	Als een rollende 'r' in 'rot'.
C	c	Als de 's' in 'sap'.
T	т	Als de 't' in 'ton'.
У	у	Als de 'oe' in 'boef'.
Ф	ф	Als de 'f' in 'fiets'.
X	x	Als de 'ch' in 'nacht', maar minder vanuit de keel dan in het Nederlands.
Ц	ц	Als de 'ts' in 'tsaar'.
Ч	ч	Als de 'tsj' in 'Tsjechië'.
Ш	ш	Als de 'ch' in 'chocolade'.
Щ	щ	Als de 'ch' in 'chic', maar dan langer aangehouden.
Ъ	ъ	Dit teken geeft aan dat de voorafgaande medeklinker ‘verhard’ wordt uitgesproken.
Ы	ы	Als de 'i' in 'wit'.
Ь	ь	Dit teken geeft aan dat de voorafgaande medeklinker ‘verzacht’ wordt uitgesproken.
Э	э	Als de 'e' in 'bed'.
Ю	ю	Als de 'oe' in 'moe'. Aan het begin van een woord of na een klinker: als de ‘joe’ in ‘joep’.
Я	я	Als de 'a' in 'dat'. Aan het begin van een woord of na een klinker: als de ‘ja’ in ‘jas’.

© 2009 - 2010 Salo, gepubliceerd in Taal (Educatie en School) op 11-02-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Salo is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Het volkslied van Rusland: Uiteraard is het Russisch volkslied in het Russisch geschreven, maar het is nog heel erg nieuw. Vanaf 2000 wordt dit lied pas officieel als volkslied gezongen.
• Russisch gas, Europa met of zonder Russisch gas: Brussel ziet het liefst dat Europa wat rustiger aandoet met het Russische gas. Europa zou juist minder afhankelijk moeten worden. Niet zo een raar idee als j…
• Esperanto, het alfabet: Het alfabet van het Esperanto verschilt niet zo heel veel van dat van het Nederlands. Toch zijn er een paar zaken waarop we moeten letten. Met de informatie in dit artikel kun je elke…
• Braille, het blindenschrift: Om te lezen heb je niet per se je ogen nodig. Blinden gebruiken hun vingers om te lezen. Gemakkelijk is dit echter niet maar het is wel de enige manier voor een blinde om zelf ee…
• Het Kentekenwoordspel: Je verveelt je tijdens de lange autorit? De kinderen achterin zijn vervelend? Doe dan het Kentekenwoordspel. Je hebt er alleen je fantasie en de voorbijrijdende auto's voor nodig.