Het Hebreeuwse alfabet

Het alfabet van het (Bijbels) Hebreeuws is heel anders dan het ons bekende Latijnse alfabet. Het oorspronkelijke Oude Testament van de Bijbel is in deze taal geschreven. Na mijn korte uitleg zul je simpele Hebreeuwse woorden kunnen lezen.

Algemeen

Net als alle andere semitische talen wordt het Hebreeuws van rechts naar links gelezen.

De medeklinkers

Het Hebreeuwse alfabet bestaat uit 23 medeklinkers:

• א 'alef' - wordt niet uitgesproken
• ב 'bet' - b / v
• ג 'gimel' - g als in het Duitse 'gern'
• ד 'dalet' - d
• ה 'he' - h
• ו 'wav' - w
• ז 'zajin' - z
• ח 'chet' - ch
• ט 'tet' - t
• י 'jod' - j
• כ 'kaf' - k / ch
• ל 'lamed' - l
• מ 'meem' - m
• נ 'noen' - n
• ס 'samech' - s
• ע 'ajin' - wordt niet uitgesproken
• פ 'pe' - p / f
• צ 'tsade' - ts
• ק 'qof' - q
• ר 'reesj' - r
• שׂ 'sin' - s
• שׁ 'sjin' - sj
• ת 'tav' - t

De eerste letter א 'alef' en de 16e letter ע 'ajin' worden niet uitgesproken omdat het diepe keelklanken zijn, die wij westerlingen niet kunnen maken. Ook de klanken כ 'kaf', ח 'chet' en ק 'qof' worden dieper uitgesproken dan wij gewend zijn. Het is niet zeker hoe de Hebreeuwse klanken in de bijbelse tijd werden uitgesproken. Er kan sinds die tijd heel veel veranderd zijn en het Nieuw-Hebreeuws (Ivriet) zoals dat nu in Israël gesproken wordt, wordt misschien heel anders uitgesproken dan toen. Denk maar aan de verschillen tussen het oud-Nederlands van bijvoorbeeld Karel ende Elegast en het hedendaagse Nederlands. Wij moeten roeien met de riemen die we hebben.

De klinkers

Oorspronkelijk werden er in Hebreeuwse teksten geen klinkers gebruikt. De tekst bestond alleen uit medeklinkers. Dit effect bereik je als je een Nederlandse zin neemt, bijvoorbeeld 'De kat zit in de boom' en daarvan de klinkers weglaat: 'D kt zt n d bm'. Om de zin zonder klinkers goed te begrijpen en goed uit te spreken, moet je de woorden goed kennen. Omdat de Bijbel een oud en Heilig Schrift is en het gevaar al in de Middeleeuwen ontstond dat de tekst niet meer op de juiste manier werd uitgesproken, hebben de Masoreten (middeleeuwse joodse geleerden) klinkers in de vorm van puntjes onder de medeklinkers gezet. Het Hebreeuws heeft 8 klinkers, die ik door middel van de ב zal laten zien:

klinker	naam	uitspraak
בְ	swa	stomme 'e' als in 'de'
בִ	chireq	i
בֵ	tsere	ee
בֶ	segol	è als in 'bed'
בַ	patach	a als in 'bad'
בָ	qameets	aa
בֻ	qubuts	oe
בֹ	cholem	oo

Woorden lezen

Nu we medeklinkers en klinkers hebben, kunnen we woorden lezen. Let goed op de kleine verschillen tussen de letters. Verwar de ו niet met de ז en de ד. Er zijn 5 letters zijn die een aparte vorm hebben als zij aan het eind van een woord staan: De מ wordt ם, de נ wordt ן, de כ wordt ך, de פ wordt ף en de צ wordt ץ. Van de letters ו en י moet nog gezegd worden dat het 'leesmoeders' kunnen zijn: bij de ו worden in het geval van een 'leesmoeder' alleen de klinker op of in de letter uitgesproken, maar de letter zelf niet. Bijvoorbeeld: וֺ = 'oo' en וּ (met puntje in het midden) = 'oe'. De י neemt de klinker, meestal de ִ 'chireq', 'i', van de vorige medeklinker en wordt zelf niet uitgesproken: לִי = 'li'. Voordat we gaan lezen eerst een voorbeeld:

דָבָר (woord)

De eerste letter van dit woord, dat 'woord' betekent, is een ד 'dalet' (let op: we lezen van rechts naar links) en wordt uitgesproken als 'd'. Onder deze letter staat de klinker ָ 'qameets' die wordt uitgesproken als 'aa'. We hebben dus 'daa'. De tweede letter is een ב 'bet', dat na een klinker (de 'qameets' van de letter ervoor) als 'v' wordt uitgesproken. Eronder vinden we weer de klinker ָ 'qameets': 'vaa'. We hebben nu 'daavaa'. De laatste letter is een ר 'reesj' en wordt als 'r' uitgesproken. Daar staat geen klinker onder. Het hele woord is nu 'daavaar'. Probeer nu de volgende woorden zelf te lezen:

• מֶלֶך (koning)
• סוּס (paard, let op de leesmoeder)
• קָטַל (vermoorden / slachten (werkwoord))
• שָׁמַר (bewaken / bewaren (werkwoord))
• תוֹרָה (wet (leesmoeder))
• שֶׁקֶל (Hebreeuws betaalmiddel)
• עִיר (stad (leesmoeder))
• יוֹם (dag (leesmoeder))
• אֶרֶץ (land)
• דָוִד (Bijbels persoon)

Als laatste een moeilijke met 3 lettergrepen in plaats van twee. Let op, hier spreek je de 'swa' niet uit:

יׅשְׂרָאֵל © 2008 - 2010 Emmetje, gepubliceerd in Taal (Educatie en School) op 15-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Emmetje is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Bijbel (Tenach) - het Hebreeuws, een semitische taal: Hebreeuws is de belangrijkste taal van het Oude Testament (enkele stukken zijn in het Aramees geschreven). De term Hebreeuws is pas tijdens het begin van…
• ABC-International: Het internationaal alfabet of tewel het ABC-international. U kent het wellicht van piloten die in het vliegtuig communiceren met behulp van dit intenationaal alfabet. En wie kent niet de c…
• De Arabische taal: Arabisch wordt wereldwijd door vele miljoenen mensen gesproken en is daarnaast de taal van de Koran, waardoor de taal ook voor niet-Arabische moslims erg belangrijk is. Daarom hier wat mee…
• Het schrift uitgelicht: Geschrift is in feite een moderne tijdcapsule. Een visuele manier om mensentaal grafisch weer te geven. Ze zorgt ervoor dat informatie tijdloos kan behouden worden. Dank zij de uitvin…
• De oneindige Kabbala 3: God en 22 krachten van het universum: In de oneindige Kabbala ditmaal aandacht voor: God is geen ding dat is, was of zal zijn. God is 'is-heid' zelf. In het Hebreeuws is de vraag 'Bes…

Bronnen en/of referenties

• Gary D. Pratico en Miles V. Van Pelt, 'Basics of Biblical Hebrew', 2001