Hoe slagen in je examens? Tips om effectief te studeren

Als je in je examens wil slagen, is het niet voldoende om lukraak enkele dingen uit het hoofd te studeren. Studeren begint met het verkennen van de leerstof en het begrijpend lezen ervan. Daarna volgt de stap van het instuderen van de leerstof zelf, waarbij je gebruik kan maken van schema's of andere studiemethodes. Tenslotte controleer je je kennis van de leerstof en herhaal je alles nogmaals, waardoor je leerstof actief blijft in je geheugen en de kans op geslaagde examens groter wordt.

Verkennen van de leerstof

De eerste stap voor een effectieve studie is het verkennen van je leerstof. Het belangrijkste doel hiervan is een overzicht te krijgen van de cursus. Neem de tijd om je cursus rustig te doorbladeren en ontdek hoe hij is ingedeeld. Het komt erop aan om je een beeld te vormen van de indeling en de belangrijkste hoofdstukken. Een hulpmiddeltje om een overzichtelijk beeld te krijgen is het maken van een schema of inhoudstafel.

Hierin noteer je welke hoofdstukken de cursus bevat en noteer je eventueel enkele kernwoorden. Om je schema overzichtelijk te houden en dus beter te kunnen instuderen, is het goed dat je hiervoor één enkele pagina of maximum twee pagina's gebruikt. Een schema of inhoudstafel van vier of vijf bladzijden maken heeft niet veel zin, want dan verlies je het overzicht. Het globaal beeld van je leerstof zou je met één oogopslag moeten kunnen zien.

Lezen en begrijpen van de leerstof

Na het verkennen van de leerstof is het tijd om je te richten op het grondig lezen ervan. Als je begint te lezen, zoek dan uit of je de essentie begrijpt van wat er geschreven staat. Je hoeft niet meteen elk detail van de cursus te gaan onderzoeken, maar zorg er voor dat je de meeste dingen begrijpt. Het onthouden van details en eventuele voorbeelden is voor later. In dit stadium is het begrijpen van de essentie het belangrijkst.

Als je de indruk hebt dat er teveel dingen zijn die je niet begrijpt, vraag dan meer uitleg aan je leraar of aan een medeleerling. Het heeft niet veel zin om dingen uit het hoofd te leren die je eigenlijk niet begrijpt. Je zal dan meer moeite moeten doen om je die dingen in te prenten, waarna je geheugen het niet zo makkelijk zal kunnen reproduceren. Het belangrijkste is om mee te zijn met de rode draad van de cursus.

Instuderen van de cursus

Na het lezen en begrijpen kom je aan het stadium van het instuderen zelf. Ook al is dit het meest intensieve deel van de studie, toch ben je al een heel eind onderweg als je de twee vorige stappen grondig hebt doorlopen. Bij het instuderen zelf kan je gebruik maken van verschillende methoden. Zo kan je bijvoorbeeld de leerstof luidop lezen en opzeggen. Op die manier is het alsof je alles aan jezelf uitlegt. Dit is een goeie methode omdat het je actief bezighoudt en je gedachten bij de les houdt. Sommige studenten schrijven de leerstof liever op, of althans gedeeltelijk, zoals kernwoorden of uitgebreide argumentaties. Ook dit is goed om actief bezig te zijn, maar heeft het nadeel dat het meer tijd en energie in beslag neemt.

Een gulden middenweg is dat je je leerstof opzegt en alleen de moeilijkste delen van de cursus op een schematische wijze opschrijft. Een andere mogelijkheid is om je leerstof te proberen uit te leggen aan een leek, iemand die er helemaal niets van kent. Als je het probeert uit te leggen aan zo een persoon, dan ben je gedwongen om alles gedetailleerd uit te leggen, ook de op het eerste zicht vanzelfsprekende dingen. Als je gesprekspartner je op die manier om uitleg vraagt, dwingt hij of zij je tot het uiterste te gaan om de leerstof te kennen en op een begrijpelijke manier te reproduceren.

Controleren of je de leerstof kent

Dit is de stap waar je kunt zien of je de vorige stappen grondig hebt uitgevoerd. Bij het controleren zal je snel weten hoe ver je gevorderd bent in je studie. In dit stadium kan je bijvoorbeeld vragen opstellen voor jezelf in een schema. Of je die vragen mondeling of schriftelijk beantwoordt, hangt af van je eigen voorkeur. Wat je niet mag vergeten is om de dingen die je nog niet voldoende kent, aan te duiden en opnieuw in te studeren. Doe dit tot je van jezelf denkt dat je ook die dingen onder de knie hebt. Ga pas over tot het volgend stadium als je hier zeker van bent.

Herhalen van de leerstof

Een van de meest onderschatte stappen bij het instuderen van leerstof, is de stap van het herhalen. We denken soms wel eens te snel dat we de leerstof onder de knie hebben en stoppen dan graag bij de vorige stap. Toch is het beter om ons geheugen net dan nog eens te controleren op onze kennis van de zaak. Net als je denkt dat je alles goed kent, is het aangeraden om alles nog eens te herhalen. Door het herhalen blijft de leerstof actief in je geheugen en kan een goede kennis van de leerstof overgaan tot een uitstekende kennis.

Algemene studeertips

• zorg dat je uitgerust bent voor je begint te studeren
• hou rekening met minstens 6 à 7 uur slaap
• vermijd nachtelijke studeersessies: je bioritme wordt dan geforceerd
• neem een pauze als je je concentratie voelt verminderen
• neem na maximum twee uur een rustpauze van een 15-tal minuten
• gebruik je lichaam tijdens de rustpauze: dat bevordert de bloedsomloop
• zet je gedachten helemaal stil als je pauzeert: kies bijvoorbeeld voor een wandeling in de tuin
• vergeet niet om regelmatig te drinken: hou een energiedrankje binnen handbereik