Boekverslag over Hersenschimmen

Dit is een boekverslag over het boek Hersenschimmen geschreven door J. Bernlef. Het gaat over een man die te maken krijgt met dementie. Soort werk: een psychologische roman.

• Titel: Hersenschimmen
• Auteur: J. Bernlef
• Eerste druk: 1984
• Aantal bladzijden: 176
• Soort werk: een psychologische roman
• Literaire stroming: heden (20e eeuw)

• De schrijver van het boek maakt deel uit van het verhaal
• Het verhaal is geschreven in de ik-vorm
• De tijd verloopt niet chronologisch
• Hoeveel tijd verloopt er tussen de eerste en laatste bladzijde? Ongeveer een week (8 dagen ofzo)
• Het verhaal is verdeeld in hoofdstukken (maar niet genummerd)

• Ruimte: Het speelt zich af in de VS, Gloucester, een klein rustig vissersdorpje, net boven Boston.
• Thematiek: Een man wordt steeds meer geconfronteerd met dementie
• Motieven: oorlog (Maarten blijft zich dat wel herinneren), dementie (maarten is zelf erg dement), 2 verschillende talen (die hij moet kunnen spreken maar wat steeds moeilijker wordt).
• Verklaring van de titel: Maarten wordt dement en de schimmen zijn z’n gedachten (maar die zijn vaag geworden door dementie) en die zwerven rond in z’n hersenen.
• Motto: A touching dream to which we are all lulled but wake from separately. (Een mooie droom waar wij allemaal in worden gewiegd, maar elk afzonderlijk uit wakker worden.) Uit een gedicht van Philip Larkin (The Building). Het slaat op de geestelijke afstand die ontstaat tussen Maarten en Vera. Maarten is dement aan het worden, terwijl Vera nog geen tekenen van dementie vertoond.

Samenvatting:

Maarten Klein is 71 jaar oud en met pensioen, getrouwd met Vera en is in de jaren 50 van Nederland naar de VS verhuisd, omdat hij werkte bij een Amerikaans bedrijf IMCO, Intergovernmental Maritime Consultative Organisation, dat onderzoek doet naar vissen en hun leefgebieden. Maar Maarten wordt dement. Steeds weer komen herinneringen terug over zijn jeugd of over zijn tijd bij IMCO. Zo vergeet hij steeds meer dingen en loopt soms ook weg van huis. Hij kan zich steeds minder goed concentreren en soms dwalen zijn gedachtes af naar het verleden. Hij is vaak afgedwaald en duikt weer terug in het verleden en beleeft bepaalde gebeurtenissen weer opnieuw. Als het te erg wordt gaan ze naar dokter Eardly. Die raadt fototherapie aan. Als dat niet helpt besluiten ze een gezinshulp in huis te halen. Dat blijkt ook niet te helpen en laten ze hem achteraf opnemen in een kliniek. Maarten denkt de hele tijd dat het nog winter is, maar als hij opgenomen wordt zegt Vera tegen hem dat eindelijk die lange winter afgelopen is.

Verwerking:

Passage die het meeste indruk op mij maakte:
Dat Maarten de sleutels niet heeft van de deur, die Vera op slot heeft gedaan, en dan er doorheen beukt om weg te kunnen. Omdat het een oude man is, die blijkbaar zijn werk (hij werkt nog op zo’n hoge leeftijd) voor laat gaan op zijn mooie deur.

Beschrijving van de personen:

• Maarten: was een hardwerkende man, maar is veranderd door zijn dementie en is vergeetachtig en erg afgezonderd van de buitenwereld.
• Vera: Weet niet wat er met Maarten aan de hand is, maar wanneer ze erachter komt is ze erg meelevend en blijft ze hem steunen.

Evaluatie:

Het onderwerp
Het onderwerp is interessant Het kan iedereen overkomen. Ik vond het onderwerp wel herkenbaar, want steeds meer mensen worden dement. Ik ben heb niet echt nagedacht over het onderwerp voor dat ik het boek ging lezen, maar ik ben er ook niet zo door aan het denken gezet. Na het lezen van het boek kreeg ik pas een idee hoe dement worden eigenlijk in elkaar zat, maar nog niet alles is duidelijk over dementie. Ik vond ook dat het onderwerp met veel diepgang werd behandeld en ik zou niks weglaten. Ik heb eerlijk gezegd nog nooit een film gezien die over dementie gaat.

De gebeurtenissen
Er kwamen veel gebeurtenissen in het boek voor en ze waren wel allemaal goed te begrijpen. Ik vond de meeste gebeurtenissen wel interessant, maar sommige waren een beetje saai. Ook waren de gebeurtenissen erg geloofwaardig, want het kan ook in het echte leven voorkomen. Er vonden wel schokkende gebeurtenissen plaats, zoals die keer dat hij in zijn bed poepte en dat hij opgenomen werd in de kliniek. Sommige gebeurtenissen riepen wel gevoelens op bij mij, bijvoorbeeld dat hij opgenomen werd en dat ik het zielig voor hem vond dat hij er zelf helemaal niks aan kan doen dat hij zo doet. Ik vond de afloop wel mooi, maar ik heb liever gesloten eindes.

De personen
De personen kwamen levensecht over en ik kon me goed in de hoofdpersoon inleven. Ik herkende geen eigenschappen van een van de hoofdpersonen in mijzelf en ik herkende geen personen in het verhaal die ook in mijn eigen leefwereld zouden kunnen voorkomen. Ik ben niet door het gedrag van de hoofdpersoon beïnvloed. Een goede eigenschap van Maarten is zijn liefde voor zijn werk en een slechte eigenschap van Maarten vond ik dat hij weinig oog had voor zijn vrouw Vera. Maar dit kan ook door de dementie komen. Ik zou de hoofdpersoon niet anders laten handelen als ik de auteur was, want ik vind dat de schrijver alle gebeurtenissen goed heeft laten verlopen.

De opbouw
Ik vond sommige stukken moeilijk om te lezen vooral door de mix van flashbacks en stukken die zich in het heden afspelen. Sommige delen van het boek waren saai, omdat de schrijver de gebeurtenissen te veel beschreef waardoor je niet precies meer het idee krijgt wat er nou eigenlijk gebeurt. Ik vond het deel dat hij de hond uitliet, de hond ergens achterliet en een heel stuk ver weg liep spannend, omdat je niet wist wat er precies ging gebeuren, een soort van onvoorspelbaarheid. Ik vond de afloop ondanks dat hij open was, toch wel goed want sommige dingen moet je aan de fantasie van de lezer overlaten.

Het taalgebruik
Ik vond de zinsbouw van sommige zinnen moeilijk, maar over het algemeen was het wel goed te lezen. De gebeurtenissen waren meestal wel helder beschreven en goed te begrijpen. Er kwamen minder dialogen voor dan beschrijvingen, maar de dialogen die er waren werden wel natuurlijk beschreven. Ik denk dat ik het stukje op het eind wel onthoud, wanneer Vera tegen Maarten zegt dat de winter, waar Maarten zo’n hekel aan had, voorbij was.

Mijn persoonlijke beleving
Ik vond het een heel leuk boek met spannende en diepgaande stukken. Over het algemeen was het boek goed te lezen en drongen de gebeurtenissen goed tot je door. Het is een leuk onderwerp om over te lezen en ik vond het een heel mooi boek. Ik wil hem wel aan iedereen aanraden om hem te gaan lezen.