Samenvatting ANW: Het Heelal

ANW is een verplicht vak in de bovenbouw van alle Havo en Vwo klassen. ANW wordt vaak in het vierde of vijfde leerjaar gegeven. ANW staat voor Algemene Natuurwetenschappen. Voor ANW worden alleen maar schoolexamens afgenomen. Het eindcijfer voor ANW is terug te vinden op het diploma. Dit is een samenvatting over hoofdstuk 3, het heelal.

Het ontstaat natuurwetenschappelijke kennis?

Rond het begin van de huidige jaartelling deden de Grieken al nauwkeurige waarnemingen. Dit deden ze met de positie van de aarde en andere hemellichamen. Het onderzoek naar de bewegingen van manen en planeten heeft geleid tot de formulering van de gravitatie-theorie. Dankzij nieuwe wetenschappelijke en technische ontwikkelingen hebben we onze kennis van het zonnestelsel en het heelal kunnen vergroten. Een voorbeeld hiervan is de telescoop.

Hoe weet je wat waar is?

Steeds betere waarnemingen bevestigen de vermoedens over bewegingen en eigenschappen van hemellichamen. In een baan rond de aarde gebrachte satellieten en de voorspellingen van de positie van nog onbekende planeten ondersteunen de geldigheid van de gravitatie-theorie. Waarnemingen met behulp van spectrometrie leveren gegevens op over de bewegingen van sterren en sterrenstelsels in het heelal.

Hoe pas je natuurwetenschappelijke kennis toe?

Waarnemingen aan het heelal leidden tot de theorie van de oerknal. Satellieten hebben grote invloed op ons dagelijks leven en worden gebruikt voor bijvoorbeeld televisie, mobiel bellen, weervoorspellingen en navigatie (GPS). Wanneer je een verslag schrijft is het belangrijk om altijd de bronnen te vermelden. Verder moet je de gebruikte informatie bij minstens twee verschillende informatie bronnen checken.

Hoe beïnvloeden natuurwetenschap-techniek en samenleving elkaar?

Natuurwetenschappelijke theorieën kunnen worden bijgesteld of aangepast op basis van nauwkeuriger gegevens van steeds betere instrumenten. Voorbeelden zijn theorieën over de opbouw van het zonnestelsel en het ontstaan van het heelal. Dankzij de ontwikkeling van de telescoop kunnen we meer informatie verkrijgen over het ontstaan van het heelal. Ook hebben we veel kennis gekregen uit onbemande ruimteschepen. Deze landen op een vreemde planeet en verrichten daar nauwkeurige metingen. Ze meten bijvoorbeeld de temperatuur en de opbouw van de atmosfeer.

Nadelen van een telescoop op aarde

• De lucht trilt door temperatuursverschillen
• Het kan bewolkt zijn
• Overdag is een telescoop onbruikbaar
• De atmosfeer houdt veel straling uit de ruimte tegen

Nadelen van een telescoop in de ruimte

• De telescoop moet eerst de ruimte in geschoten worden
• Voor onderhoud moet er een astronaut heen
• Ruimte-telescopen gaan minder lang mee