Religie en het brein

Wetenschappers suggereren een specifieke link met temporaal kwab epilepsie , een visie die vandaag de dag wijdverspreid is maar meer onderzoek is nodig.

Epilepsie: de heilige ziekte

White en Watt (1981) suggereren een specifieke link met temporaal kwab epilepsie , een visie die vandaag de dag wijdverspreid is. Extra oplettendheid bij het maken van deze verbinding is nodig: ook al kan de verbinding tussen epilepsie en religie frappant zijn als het plaatsvindt, in werkelijkheid lijkt het eerder uitzonderlijk (blijkt uit onderzoek).

Religie en hersenstimulatie

Ramachandran en Blakeslee (1999) hebben beschreven dat tijdens epileptische periodes er God-geassocieerde mentale inhoud is met invloeden van TLE en het limbisch systeem . Daarbij stellen ze dat de inhoud van deze episodes aangeleerd is en dat dit leren voor een groot deel afhangt van de individuele context.

Genetisch bepaald
Ook al vinden ze dat de associatie van hersenfunctie met religieuze ervaring, geloof en gedrag universeel kan zijn, toch stellen ze dat de religieuze ervaring niet genetisch bepaald is. Er zijn circuits in het menselijk brein die betrokken zijn bij religieuze ervaring, maar we weten niet of deze circuits speciaal voor religie geëvolueerd zijn.

Ogata en Miyakawa
Ogata en Miyakawa (1998) zijn van mening dat hersenstructuren beschikbaar zijn voor emotioneel en ervaringsleer gebruik, en dat ze door aanleren en cultuur gebruikt worden voor religie. Veel onderzoek duidt erop dat het proces niet simpelweg gaat van opwekken tot religieuze respons.

Tussenstap
Een intermediaire cognitieve stap, variërend genoemd ‘beoordelen’, ‘etiketteren’ of ‘attributie’ moet er tussen geplaatst worden. Gezien de invloed, beschikbaarheid en belang van religie in de westerse cultuur, ligt het voor de hand om aan te nemen dat diepgaande maar dubbelzinnige emotionele ervaringen hoogstwaarschijnlijk religieuze identificaties uitlokken, in het bijzonder in gezondheidsgerelateerde situaties.

Zijn we ‘vastbedraad’ voor religie?

Newberg beweert dat de menselijke geest genetisch verbonden is met het stimuleren van religieuze overtuigingen. Men noemt dit ‘neurotheologie’, waarbij men een directe verbinding tussen religie en specifieke biologische aspecten veronderstelt. Recent onderzoek toont aan dat er activiteit optreedt in verschillende hersenstructuren als men bidt of religieuze ervaringen heeft.

Functies
Deze studies laten simpelweg zien dat de hersenen betrokken zijn in cognitieve, emotionele en motorieke gebieden, zoals zou plaatsvinden voor alle gedrag. Er blijkt dus niet uit dat deze neurale activiteit hetzij exclusief voor religie ontwikkeld is hetzij alleen toegewezen is aan religieuze functies.