Dynamiek en stagnatie in de Republiek: economische neergang

In dit artikel wordt het vierde en laatste deel uit de eindexamenreeks 'dynamiek en stagnatie in de Republiek' besproken. Het betreft hier het tijdsvak 'Economische neergang, de Republiek in 1780-1806'. Van de Vierde Engelse Oorlog tot mercantilisme, van stagnatie tot desurbanisatie: u vindt het in deze samenvatting voor het eindexamen geschiedenis!

"Dynamiek en stagnatie in de Republiek."
Deel 4: Economische neergang Republiek, 1780-1806

Deze samenvatting, 'Economische neergang Republiek, 1780-1806', maakt deel uit van de reeks 'dynamiek en stagnatie in de Republiek', een handige hulp voor het eindexamen geschiedenis, jaargang 2008-2009. Andere onderdelen van deze reeks zijn:

• Deel 1: opkomst van de zeegewesten (klik hier)
• Deel 2: Republiek in de Gouden Eeuw 1585-1672 (klik hier)
• Deel 3: Republiek in de Zilveren Eeuw 1672-1780 (klik hier)

Algemeen

Belangrijke algemene, internationale gebeurtenissen uit deze periode zijn:

• 1780-: machtige positie Engeland en Frankrijk door sterke centrale staat
• 1780-1784: Vierde Engelse Oorlog, Engelse vloot oppermachtig

Economisch

• 18de eeuw: Republiek rijk dankzij Duitse achterland, hoge productiviteit landbouw, Europese bevolkingsgroei
• STAGNATIE: verlies economische kracht, sterkere internationale concurrentie, regenten beleggen geld in leningen = minder investeringen
• hoge overheidsschuld, mercantilisme tast Hollandse handel aan
• Amsterdam verliest stapelmarkt voor koloniale waren en de kapitaalhandel
• 1791, 1799 opheffing WIC, VOC door lage winstgevendheid, concurrentie, overheidsschuld, maatregelen Engelsen

Politiek

Kenmerkende politieke ontwikkelingen uit deze roerige periode van neergang en stagnatie zijn:

• 1780-: particularisme en belangenverstrengeling werken als belemmering
• Republiek verliest status grootmacht
• kritiek patriotten op stadhouder Willem V
• verscherpte tegenstellingen aanhangers stadhouder, prinsgezinden, patriotten
• 1780-1784 Vierde Engelse Oorlog
• 1785 vlucht Willem V naar Nijmegen
• 1787 Pruisische inval, macht stadhouderlijk paar hersteld
• 1795-1806 Bataafse Republiek na inval Franse revolutionaire leger en vlucht Willem V naar Engeland

Sociaal

Tot slot volgens belangrijke ijkpunten op sociaal terrein uit de periode 1780-1806:

• afname bevolking
• desurbanisatie (nijverheidssteden verliezen bevolking)

Vietnam & Ten Oorlog!

Voor het eindexamenonderwerp "Dekolonisatie en Koude Oorlog in Vietnam": bezoek eens deze pagina!

Voor het oude eindexamenonderwerp ("Ten Oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen"): bezoek eens deze pagina!