InfoNu.nl > Educatie en School > Samenvattingen > Organisatie en management; hoofdstuk 1 Omgevingsinvloeden

Organisatie en management; hoofdstuk 1 Omgevingsinvloeden

Een praktijkgerichte benadering van Organisatie en Management is geschreven door Drs. N.H.M. van Dam en Drs. J.A. Marcusn en uitgegeven door Wolters-Noordhoff te Groningen/Houten. Deze samenvatting is geschreven vanuit de vierde druk uit 2002. Dit is de samenvatting van hoofdstuk 1 “Omgevingsinvloeden”.

Hoofdstuk 1: Omgevingsinvloeden

In dit hoofdstuk worden de partijen en omgevingsfactoren welke invloed hebben op een organisatie toegelicht.

1.1 Inleiding

De samenleving is de omgeving waarbinnen een organisatie functioneert. Binnen die samenleving bevinden zich verschillende partijen welke invloed hebben op de organisatie. Organisaties oefenen zelf ook invloed uit op de omgeving. Naast de partijen worden organisaties ook beïnvloed door omgevingsfactoren. Denk daarbij aan economische ontwikkelingen.

1.2 Partijen

Partijen hebben machtsposities ten opzichte van een organisatie. Hieronder worden de belangrijkste partijen die invloed uitoefenen op een organisatie genoemd:
  • Afnemers: zij bepalen de vraag naar een dienst of product. De behoeften van afnemers veranderen en daar moet een organisatie op inspelen;
  • Leveranciers: de aangeleverde diensten of producten moeten aan bepaalde eisen doen, denk aan een prijs/kwaliteits-verhouding. “Just-in-time” levering is een belangrijk aspect in de relatie met een leverancier;
  • Concurrentie: de concurrentie bepaalt de speelruimte op de markt wat betreft bijvoorbeeld de prijzen;
  • Vermogensverschaffers: een goede relatie met vermogensverschaffers is belangrijk, omdat een organisatie van hen afhankelijk is: geen geld=geen voortbestaan;
  • Werknemers: werknemers zijn een kritische succesfactor: “zij moeten uiteindelijk de wedstrijd winnen” (het werk doen);
  • Belangenbehartigingsorganisaties: hierbij kan gedacht worden aan werknemersorganisaties maar ook aan milieu-activisten. Zij kunnen eisen stellen of een bedrijf negatieve publiciteit bezorgen;
  • Overheidsinstellingen: zij moeten er op toe zien dat regels worden nageleefd;
  • Media: media kunnen veel invloed hebben op de publieke opinie. Daar maken organisaties ook gebruik van door de media te gebruiken voor reclame.

1.3 Omgevingsfactoren

Omgevingsfactoren beïnvloeden de organisatie indirect. Andersom kan de organisatie de omgevingsfactoren ook maar beperkt beïnvloeden. Hieronder worden een aantal belangrijke omgevingsfactoren toegelicht.
  • 1.3.1 Milieufactoren: door de toename van productie, is er ook een toename van milieuvervuiling ontstaan. Daarvoor is o.a. het Nationaal Milieubeleidsplan 4 opgesteld (NMP 4). Dit is een beleidsnota voor een milieubeleid tot 2030 met als hoofddoelstelling “het in stand houden van het draagvermogen van het milieu ten behoeven van een duurzame ontwikkeling.” Duurzaam is het voorzien in behoeften van de huidige generatie zonder daarmee voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Naast een nationale aanpak is een internationale aanpak vereist: water-, bodem-, en luchtvervuiling laten zich niet stoppen aan de grens. Voor (alle afdelingen van) organisaties kent de milieu-uitdaging drie dimensies: het schoonmaken van huidige activiteiten, het benutten van nieuwe kansen en het werken aan een duurzame toekomst.
  • 1.3.2 Technische factoren: technologische ontwikkelingen worden ook wel de motor van onze economie genoemd, omdat zij essentieel zijn voor de concurrentiepositie van bedrijven in onze kennisintensieve samenleving. De vraag naar technologische ontwikkelingen komt voort uit de vraag van de klant. Vooral in de biotechnologie en informatietechnologie zullen technische ontwikkelingen belangrijk zijn. De belangrijkste gevolgen van technische ontwikkelingen zijn: de wijze van werken zal fundamenteel veranderen, functies zullen integreren en er zullen veranderingen plaatsvinden in schaalvoordelen en besluitvorming.
  • 1.3.3 Demografische factoren: hierbij gaat het om de omvang, groei en samenstelling van de bevolking en deze factoren beïnvloeden de behoeften van de consument. De bevolking van Nederland zal groeien (door hoog aantal geboortes en het immigratiesaldo), maar ook veranderen in samenstelling (vergrijzing en multicultureel). Senioren worden bijvoorbeeld een steeds aantrekkelijkere doelgroep voor producten.
  • 1.3.4 Economische factoren: bij economische factoren zijn de groei van het nationaal inkomen en de inkomensverdeling belangrijke factoren, omdat dit de bestedingsruimte van consumenten bepaald. Nederland is een internationale speler en is dus ook afhankelijk van economische ontwikkelingen in het buitenland (zoals valutaschommelingen). De economische ontwikkelingen bepalen de werkgelegenheid. Nederland loopt wat betreft werkgelegenheid een risico, omdat de oosterse landen goedkoper zijn. Dit probleem kan opgelost worden door in Nederland part-time functies te bevorderen.
  • 1.3.5 Politieke factoren: de overheid heeft een verantwoordelijkheid over de economische gang van zaken van dit land en dus zal deze daar ook invloed op uitoefenen. Deze politieke macht wordt steeds meer van nationaal naar europees niveau verschoven. Er zijn vijf vormen van economische integratie te onderscheiden:
    • een vrijhandelszone: onderlinge handelsbelemmeringen worden afgeschaft. Eigen invoertarieven blijven wel gelden voor landen buiten de zone;
    • een douane-unie: er wordt een gemeenschappelijke handelspolitiek gevoerd (dus ook invoertarieven gelijk);
    • een gemeenschappelijke markt: dit is een douane-unie waarbij ook belemmeringen voor productiefactoren weggenomen worden;
    • een economische unie: dit is een gemeenschappelijke markt waarbij ook het monetaire (is het muntstelsel) en financiële beleid geharmoniseerd is;
    • een volledige politieke en economische unie: hierbij gaan landen geheel samen, zoals in de Verenigde Staten.
    Binnen de Europese Unie geldt vrijheid van goederenverkeer, van dienstenverkeer, van kapitaalverkeer en van personenverkeer.

  • 1.3.6 Maatschappelijke factoren: organisaties gaan zich steeds meer rekening houden met de wensen (en meningen) uit de maatschappij en gaan zich richten op duurzaam ondernemen. Duurzaam ondernemen wordt ook wel maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) genoemd. Maatschappelijke thema's rond duurzaam ondernemen kan verdeeld worden in: sociaal-maatschappelijk, cultureel, politiek, ethisch en milieu. Duurzaam ondernemen kent verder de drie P's: People, Planet en Profit. Organisaties die duurzaam ondernemen proberen een evenwicht te vinden tussen deze drie aspecten.
© 2008 - 2014 Mabe, gepubliceerd in Samenvattingen (Educatie en School) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Management bij organisatiesManagement bij organisatiesOrganisaties worden geleid door managers. Dat zijn bijvoorbeeld het bestuur, de directie of de eigenaar van een eenmansz…
Integraal management in de overheid (publieke sector)Integraal management in de overheid (publieke sector)In de publieke sector is integraal management een managementprincipe dat veelvuldig wordt toegepast. Verantwoordelijkhed…
Collegial managementEr bestaan verschillende manieren om doelen te bereiken, en zo ook verschillende manieren van management. Collegial mana…
PerformancemanagenemtPerformancemanagenemtHet performance management is momenteel een hot item in het personeelsmanagement vakgebied. Er moet zo veel mogelijk bel…
Management: contingentiebenadering, systeembenadering en TQMManagement: contingentiebenadering, systeembenadering en TQMDe systeembenadering is een managemtntheorie waarbij men van grote afstand naar organisties kijkt. Begrippen als 'transf…
Bronnen en referenties
  • "Een praktijkgerichte benadering van Organisatie en Management"; Drs. N.H.M. van Dam en Drs. J.A. Marcus. Uitgegeven door Wolters-Noordhoff te Groningen/Houten, vierde druk.

Reageer op het artikel "Organisatie en management; hoofdstuk 1 Omgevingsinvloeden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Mabe
Rubriek: Educatie en School
Subrubriek: Samenvattingen
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!