Nectar biologie 2 deel 2: 11. Begin bij… een eiwit!

Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 2. Dit boek wordt gebruikt in 6 vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 12: Verbeter de wereld, begin bij… een eiwit! Dit hoofdstuk behandelt de aspecten van eiwitten.

Nectar samenvatting boek informatie

• Titel: Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 2
• Auteur: Bijsterbosch e.a.
• Uitgever: Wolters-Noordhoff
• ISBN: 9789001319304
• Verkrijgbaar bij de reguliere boekwinkels.

.

11.1 Het juiste eiwit op de juiste plaats

Enzymen voltooien de bouw van eiwitten in het cytoplasma, ER, Golgi-systeem en de functieplaats van het eiwit.Bouw en functie van het eiwit hangen nauw samen.

Voorbeelden

• Koppeling van koolhydraten en vetmoleculen aan peptideketens waaruit glycoproteinen (slijmstof darm en luchtwegen, membraan) en lipoproteinen (uitgescheiden door lever, transport vet) ontstaan.
• Insuline: lange polypeptideketens worden opgevouwen. Door (S-S) bruggen aan elkaar en vervolgens wordt een stuk uit de polypeptide-keten geknipt door enzym.
• Peptase: pepsinogeen (inactieve vorm enzym) wordt geactiveerd door zoutzuur. Samen met zoutzuur (dat cellen in de maagwand afscheiden) vormt pepsinogeen dit enzym peptase

.

Eiwit = keten aminozuren
Primaire eiwitstructuur = soort, aantal en volgorde aminozuren
Functie eiwit = signaalstof, afweerstof, bouwstof membraan voor bijvoorbeeld haar, celskelet (totaal 15% lichaamsgewicht)
Eiwitfamilies = onderlinge overeenkomst in primaire structuur

11.2 Bruggen bouwen

Keratine is een eiwit dat in lange draden dwars door cellen heenloopt. Het ontstaat in levende epitheelcellen. Deze sterven af en drogen op. Zo ontstaan verbindingen tussen keratinedraden (daarom zijn nagels hard). In haar is keratine heeft keratine een ruimtelijke spiraalvorm (alfa-helix).

Secundaire structuur = alfa-helix, b-plaat en b-bocht, stabiel door waterstofbruggen
Tertaire structuur = ruimtelijke positie van alle atomen van een eiwit, dus ook die in de restgroepen. (Voorbeeld: permanent)

11.3 Sleutel & slot

Enzymen kunnen katalysator zijn. Ze versnellen dan de reactie zonder verbruikt te worden. Voorbeeld: enzym chymotrypase

• Bindt aan substraat (= deeltje dat om gezet moet worden)
• Door zure en basische aanval wordt de binding kapot gemaakt
• Hydrolyse (splitsen) of condensatie (koppeling 2 substraten)

Hormonen beinvloeden productiesnelheid van enzymen. Niet-actieve enzymen kunnen worden geactiveerd door een chemische verandering, ander enzym of co-factor (metaalion of vitamine). In de cel is maar een kleine concentratie aanwezig. Hoge concentratie remt stof om meer te maken (negatieve terugkoppeling). Ook inhibitoren (blokkeringseiwitten) kunnen remmen.

11.4 Werken met eiwit

Recombinant DNA-techniek = bacterien nemen DNA op en brengen het tot expressie (= ze maken eiwit).

Andere mogelijkheid is om weefselkweek eukaryote levercellen een enzym te laten produceren. DNA breng je dan d.m.v. een virus en knip en plak enzymen in de cel. Dan kan je experimenten met het eiwit doen. Bijv. Substraat en enzym samenvoegen.
Virussen kruipen in cellen en vermeerderen zich. Ze dringen een cel binnen door zich aan specifieke receptoren op het celmembraan te hechten. HIV-virus hecht zich aan T-lymfocyten (onderdeel afweersysteem). Tegen dit virus zijn nog geen goede medicijnen. Het houdt zich schuil in de cellen. Door het medicijn te verpakken in liposomen (membraanbolletjes) neemt de cel het beter op. Verder mag je alleen de geinfecteerde cellen treffen met het medicijn. Gemodificeerde virussen kunnen medicijnen in geinfecteerde cellen brengen.