Boekverslag: Mariken van Nieumeghen

Dit is mijn boekverslag van het boek "Mariken van Nieumeghen", wat door een onbekende schrijver is geschreven. Het is een oud-Nederlands boek. Dit boek gaat over een meisje dat door ongelukkige omstandigheden bij de duivel terecht komt. Toch blijft zij trouw aan God. Door haar heimwee keert zij terug naar haar oude huis, biecht haar zonden, en doet boete voor haar zonden.

• Titel: Mariken van Nieumeghen.
• Auteur: Onbekend, vermoedelijk een schrijver uit Antwerpen
• Vertaald door: H. Adema
• Eerste druk oorspronkelijke verhaal: omstreeks 1518
• Eerste druk van dit boek: 1982
• Vertaalt uit het: Middelnederlands 4
• Aantal bladzijden: 63 bladzijden
• Soort werk: Een toneelstuk
• Literaire stroming: Middelnederlandse Literatuur.

Positie van de schrijver:

De schrijver staat buiten het verhaal.

In welke vorm is het verhaal geschreven?

Het verhaal is geschreven in de alwetende vorm. Dit is ook wel logisch want het is een toneelstuk waar de verteller alles weet. De personages in het toneelstuk worden als ik-personen beschreven

Verloopt de tijd chronologisch?

De tijd verloopt chronologisch.

Hoeveel tijd verloopt er tussen de eerst en de laatste bladzijde?

De tijd die verloopt is moeilijk in te schatten dit omdat er stukken zijn waarbij het onduidelijk is hoeveel tijd er verstrijkt. De tijd die tussen de eerste en de laatste bladzijde verloopt is ongeveer 34 jaar. Het verhaal begint wanneer Mariken boodschappen gaat doen. Hierna woont ze 7 jaar bij de duivel. Daarna gaat ze met haar oom bij allerlei kloosters langs om een boetedoening opgelegd te krijgen. Dit duurt ongeveer een jaar ga ik vanuit aangezien ze heel ver moeten reizen. Na dit alles leeft zij in ieder geval nog 24 jaar (Bladzijde 61; “Hierna leefde hij nog vierentwintig jaar; zolang hij leefde bezocht hij zijn nicht ieder jaar een keer.”) en nadat haar ringen zijn afgevallen leefde zij nog ongeveer 2 jaar. Dit optellend kom je op 7+1+24+2= 34 jaar. Dit kan echter ook meer zijn aangezien je niet weet hoeveel jaar er verstreek tussen de tijd dat haar ringen afvielen en dat haar oom stierf.

Het boek is verdeeld in …:

Het verhaal is verdeeld in hoofdstukken. Deze hoofdstukken zijn getiteld door een kleine titel die aangeeft waar het hoofdstuk over gaat. Eigenlijk zijn het echter geen hoofdstukken te noemen. Het zijn namelijk scènes. Na de titel wordt een klein stukje verteld over het verhaal. Hierna krijg je een relevant stuk te lezen die volledig, als in een toneelstuk, is uitgeschreven.

Ruimte:

Het verhaal speelt zich op meerdere plaatsen af:

• In Venlo. Hier woont Mariken’s oom, Gijsbrecht.
• In en om Nijmegen (Nieumeghen in het oud Nederlands). Hier moet Mariken boodschappen doen.
• In ’s Herthogenbosch. Hier kwamen Moenen en Mariken langs op doortrek naar Antwerpen.
• In Antwerpen. Hier hebben Moenen en Mariken 6 jaar gewoond.
• In Maastricht. Hier staat het klooster waar Marikn nog enkele jaren woont.

Wat is de thematiek:

Het thema van dit verhaal is:
Het vergeven van je zonden door God. Hoe groot de zonden ook zijn die je hebt begaan, als je oprecht berouw toont vergeeft God je altijd.

Motieven:

De duivel, hij neemt Mariken mee en brengt haar op het slechte pad. God, hij vergeeft Mariken en tot hem wordt gebeden. Maria, ook tot haar wordt gebeden. Zij is de bemiddelaar van Mariken bij God. zondigheid, er wordt steeds aangehaald dat Mariken zondigd/gezondigd heeft. Berouw, na het zondigen krijgt Mariken berouw. Het getal 3, Mariken krijgt 3 ringen die zij moet dragen als boetedoening. Het getal 7, Mariken leefde zeven jaar samen met de duivel.

Verklaar de titel van het boek:

Het verhaal gaat over de hoofdrolspeler Mariken. Mariken gaat naar Nijmegen om boodschappen te doen. Maar hier gaat alles fout waardoor zij bij de duivel komt. In Nijmegen begint dus eigenlijk het werkelijke verhaal. Hiermee valt dan ook de titel “Mariken van Nieumeghen” . Mariken slaat op de hoofdrolspeelster en Nieumeghen (Nijmegen) slaat op de plaats waar het verhaal begint.

Biografie van de schrijver:

Er is niet bekend wie de auteur van Mariken van Nieumeghen is. Men denkt dat het een Antwerpse schrijver is geweest, aangezien er met een Vlaams accent is geschreven. Ook denkt men dit omdat de schrijver goed bekend is met Antwerpen en dingen die gebruikelijk waren in Antwerpen. Ook was de schrijver minder bekend met Nijmegen en de andere plekken. Dit weet men omdat de afstanden verkeerd zijn. Het is goed mogelijk dat aan het oorspronkelijke toneelstuk stukken tekst zijn toegevoegd zodat de tekst makkelijker leesbaar zouden zijn.

Geef een samenvatting:

Mariken moet van haar oom Gijsbrecht naar Nijmegen om boodschappen te halen. Omdat ze weet dat ze niet voor het donker thuis kan zijn, vraagt ze aan haar tante die in Nijmegen woont of ze daar mag overnachten. Haar tante maakt Mariken echter vreselijke verwijten en Mariken blijkt daar dan ook noiet slapen. Wanneer Mariken buiten de stadsmuur een “slaapplek” zoekt, komt de duivel, Moenen, naar haar toe en belooft hij haar kennis en mooie dingen als zij met hem mee gaat. Zeven jaar leeft Mariken met Moenen, ze verandert zelfs haar naam voor hem in Emmeken. Na zeven jaar krijgt ze echter heimwee en keert ze terug naar Nijmegen. Hier krijgt ze berouw door een wagenspel. Moenen wordt hier woedend over, maar door een wonder kan ze heelhuids bij hem weg. Samen met haar oom reist ze naar Rome om te biechten en boete te doen. Ze krijgt ijzeren ringen om, een om haar hals en een om beide polsen. Deze vallen later (2 jaar voor haar dood) af als teken van vergeving van god.

Mijn verwachtingen van het boek:

Ik heb dit boek gekozen omdat ik het verhaal al een beetje kende en het mij wel leuk leek dit boekje nu ook echt eens te lezen. Mijn verwachting was wel positief aangezien het verhaal, voor zover ik het al kende, mij wel apart leek

Door wie of waardoor waren je verwachtingen gewekt?

Een filmfragment tijdens GLO, en wat er in deze lessen over gesproken is. Dit heeft mijn verwachting gewekt en er voor gezorgd dat ik dit boek ging lezen.

Welke passages hebben indruk op je gemaakt en waarom?

De volgende passage heeft op mij de meeste indruk gemaakt:

Mariken: Wie bent u?
De Duyvel: Een geleerd kunstenaar. Wat ik ook onderneem, ik vaal nooit.
Mariken: Het kan me ook niets schelen met wie ik omga. Ik ga net zo lief om met de slechtste als met de beste.
De duyvel: Als je mij je liefde wilt schenken,zal ik je weergaloze kunsten leren. De zeven vrije kunsten: retorica, musica, logica, grammatica, geometrie, aritmetica en alchemie. Dit zijn zeer bijzondere kunsten. Ik zal de knapste vrouw van je maken die ooit heeft geleefd.
Mariken: Dan moet u wel een geleerd man zijn. Wie bent u toch?
De Duyvel: Wat kan jou dat schelen. Je kunt beter niet vragen wie ik ben. Ik ben niet de beste van de familie, maar voor jou zal ik altijd goed zijn.
Mariken: Hoe heet u?
De Duyvel: Moenen met het ene oog. Ik ben goed bekend bij de jongens van de gestampte pot.
Mariken: U bent de duivel!

Ik vond dit zo’n raar stukje omdat ze wel wist dat hij de duivel was, maar toch uiteindelijk mee ging met de duivel. Dit vond ik nogal raar aangezien ze streng gelovig was en haar oom zelfs pastoor was.

Beschrijf de karakters van de belangrijkste personen:

Mariken (Emmeken): Mariken is een knap meisje van ongeveer 16 Jaar. Ze heeft een Rooms-katholiek geloof. Ze is erg trouw aan haar geloof en aan Maria. Ze woont 7 jaar samen met de duivel. Om hiervoor boete te doen en vergiffenis te krijgen moest zijn 3 ijzeren ringen dragen (een om de nek en om elke pols een). Uiteindelijk zijn deze afgevallen als teken van vergiffenis. Tijdens haar verblijf samen met de duivel heette Mariken, Emmeken.

Moenen: Moenen is de duivel in het verhaal. Hij heeft als doel zielen te winnen voor de hel. Omdat hij een duivel is die mens geworden is heeft hij (zoals gebruikelijk is in zulk soort verhalen) een lichamelijk mankement. Hij heeft namelijk maar een oog. Hij doet aardig tegen Mariken en leert haar veel. Dit echter alleen om haar (en door haar andere) zielen te winnen.

Gijsbrecht: Gijsbrecht is de oom van Mariken. Hij voedt Mariken op omdat zijn zus is overleden. Mariken zorgde goed voor haar oom.
Oom Gijsbrecht is een vrome priester en hij woont in Venlo.

Welke vraag wil je aan wie stellen?

Ik zou een vraag willen stellen aan Mariken. Ik vraag me namelijk af waarom zij, terwijl zij weet dat Moenen de duivel was, toch met hem mee ging. Ik vind dit namelijk (zoals ik al eerder gezegd heb) erg vreemd als je streng gelovig bent.

Bedenk alternatieve titel en motiveer die:

Een alternatieve titel zou kunnen zijn: ”Mariken en Moenen met het ene oog.”
Dit omdat het over het verhaal gaat en iets meer verraad dat het een verhaal is over de duivel en een goed mens, maar het nog niet helemaal verraad hoe het boek gaat.

Evaluatie:

Ik vond het boek “Mariken van Nieumeghen” deze keer wat minder leuk om te lezen. Dit omdat ik het verhaal al kende en omdat ik dus al wist wat er allemaal gebeurde. De eerste keer dat ik het verhaal echter las vond ik het wel een leuk verhaal. Het is een heel typisch verhaal voor die tijd. Heel vel boeken gingen in die tijd namelijk over het goed en het kwaad en de invloed van god en Maria. Ook berouw en trouw zijn aan het geloof komen vaak in deze boeken voor. Dit was in “Mariken van Nieumeghen” ook het geval.

In het boek waren de gebeurtenissen belangrijker. Het was ook de bedoeling met dit boekje een boodschap over te dragen, namelijk dat als je berouw toont god je altijd vergeeft. Het grootste gedeelte van de gebeurtenissen komt wel geloofwaardig over, tenminste in zoverre dat de dingen die gebeurden in het echt ook zouden kunnen gebeuren. Hetgeen wat ik echter wel raar vond dat er in stond was het stukje dat Mariken door Moenen mee de lucht in werd genomen, omdat hij heel boos was, en hij Mariken liet vallen (bladzijde 51). Dit maakt het boek minder geloofwaardig aangezien dit nooit kan.

De personages kwamen wel echt over, ondanks dat je niet de gedachten van hen allen te weten kwam. Ik kon me wel een beetje inleven in de personages, vooral in Mariken, wat ook logisch is aangezien dit de hoofdpersoon is. De enige in wie ik me niet goed kon inleven was de duivel/moenen. Dit komt waarschijnlijk omdat ik niet in de duivel geloof en hij in mijn ogen nep overkwam. Je kon wel (voornamelijk bij Mariken) zelf nadenken over wat jij in sommige situaties gedaan zou hebben, dit heb ik echter niet veel gedaan omdat de keuzes vooral gemaakt werden met betrekking op dingen die te maken hadden met de duivel. Hier geloof ik niet in dus heeft het ook niet veel zin hier over na te denken.

Ik vond het eerst wel raar om het verhaal te lezen. Het verhaal is namelijk echt als toneelstuk geschreven. Je leest eerst een stukje over wat er allemaal gebeurd is. Hierbij wordt redelijk veel in weinig woorden verteld, en daarna krijg je ineens ene gesprek te lezen. Dit vond ik in het begin wel vreemd maar later vond ik dit juist wel leuk. Het is eens wat anders dan je gewend bent en dat is wel zo leuk. Het boek was niet echt spannend maar ook weer niet zo saai dat je er bij in slaap viel. Het boekje was zo goed te lezen, maar als het verhaal langer was geweest en op de zelfde manier geschreven was het absoluut niet leuk geweest. Ik vond het wel leuk dat het verhaal goed eindigde. Ik vind het altijd leuker als verhalen goed aflopen.

Het taalgebruik was makkelijk. Het boekje was makkelijk te lezen. Wat ik wel opvallend vond dat er soms heel verschillend geschreven werd. Zo zijn stukken waar Mariken door haar tante werd uitgescholden (Bladzijde 13: “ach kom, schijnheilige slet!” en “Misbaksel”) redelijk modern. Dit zou tegenwoordig ook nog wel gezegd kunnen worden. Andere stukken zijn echter heel anders geschreven en zou je in een hedendaagse tekst niet meer tegenkomen. Een voorbeeld hiervan wanneer Mariken in zichzelf denkt over de verwijten van haar tante. (Bladzijde 13: “Here God, wat voel ik me ellendig. Ik wordt helemaal raar als ik die beledigende woorden, deze gemene beschuldiging hoor zonder dat ik enige schuld heb.”)
Ook vond ik sommige dingen een beetje raar die gezegd werden, waarschijnlijk omdat ze tegenwoordig, of in ieder geval door mij, nooit zo gezegd worden. Een voorbeeld hiervan is het stukje waarbij de duivel bij Mariken komt en zij zegt waarom ze zo verdrietig is. (Bladzijde 17: “Beste man, ik ben op dit moment zo verward en radeloos door de beledigende woorden die ik naar mijn hoofd kreeg: hoer, slet en teef. Ik vertrouw me net zo lief toe aan de duivel als aan God, want ik ben maar half bij zinnen.”) Het boek was gewoon heel anders lezen dan een modern boek. Het taalgebruik was heel anders en er werd heel anders geschreven dan bij de meeste moderne boeken die ik lees. In die boeken krijg je namelijk vaak de gedachten te zien. In dit boek gebeurde dat niet.

Ik vond het verhaal leuk om te lezen. Je merkt wel, na een aantal middeleeuwse boeken gelezen te hebben, dat er een heel andere schrijfstijl is en dat bepaalde dingen in al die boeken terug komen, dit vind ik wel grappig om te zien. © 2007 - 2009 Xmarlies, gepubliceerd in Samenvattingen (Educatie en School) op 06-02-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Xmarlies is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• [Engels] Boekverslag: Sign of Blood: Dit is een kort boekverslag over het boek 'Sign of Blood' van Richard Forrest. Aangezien het een engels boek is, is het boekverslag ook in het Engels.
• [Engels] Boekverslag: The Smuggler: Dit is wederom een beknopt, in het engels geschreven boekverslag. Dit keer over het boek The Smuggler van Piers Plowright.
• Boekverslag over Lanceloet: Dit is mijn boekverslag over het boek Lanceloet. Het is een boekje van voor 1900. Het is erg dun, snel te lezen en makkelijk te begrijpen.
• Hoe schrijf je een Boekverslag: Wat zijn belangrijke dingen die persé in een goed boekverslag terug te vinden zijn en welke dingen kun je er beter uit laten?
• [Engels] Boekverslag: The way up to heaven: Dit in het engels geschreven boekverslag gaat over het boek The way up to heaven van Roald Dahl. Wederom is het een beknopte samenvatting.